Талибан

«Талибан», йәки талибтар (пушту طالبان «студенттар, мәҙрәсә шәкерттәре»), — донъяның күп илдәрендә тыйылған исламсылыҡ радикаль дини-сәйәси хәрбиләштерелгән хәрәкәт (шул иҫәптән Рәсәйҙә)^[8].

Афғанстанда пуштундар араһында 1994 йылда барлыҡҡа килгән террористик ойошма, 1996 йылдан 2001 йылға тиклем Афғанстан менән идара итә һәм 2021 йылда власҡа ҡайта: 2021 йылдың яҙында америка ғәскәрҙәрен тулыһынса сығарыу ниәттәрен раҫланғандан һуң 15 августа илдең баш ҡалаһы Ҡабулды баҫып ала һәм Афғанстанды тулыһынса контролгә алыуын иғлан итә.

«Талибан» Рәсәйҙә (Рәсәй юғары суды)^[9]^[10], Төркиәлә^[11] һәм Канадала^[12] террористик ойошма тип таныла. Әммә, шул уҡ ваҡытта, Рәсәйҙә 2022 йылдың мартынан Афғанстан менән аккредитация менән дипломатик мөнәсәбәттәр урынлаштырылыуын иҫәпкә алырға^[13]^[14].

2021 йылдың 15 авгусында Ҡабулдың ҡолауынан һуң «Талибан» Афғанстандың бөтә биләмәһен үҙ контроленә ала һәм унда үҙенең власын урынлаштыра. Әлеге ваҡытта талиб власын БМО-ның бер дәүләт-ағзаһы ла танымаған. Халыҡ-ара берләшмә Ҡабул ҡолаған көндө эшләүен туҡтатҡан Афғанстан Ислам Республикаһының власын законлы тип иҫәпләүен дауам итә.

1995 25 мең^[15]
1998 яҡынса 110 мең^[16]
2006 яҡынса 12 мең^[17]
2010 27 мең^[18]
2014 5260 мең
2021 яҡынса 70 мең

↑ (2) #Taliban - Twitter Search / Twitter
↑ Афганский синдром. Бегство армии США или передача власти «Талибану»*?
↑ Википедия на упрощённом английском языке (билдәһеҙ) — 2001.
↑ Why are Customary Pashtun Laws and Ethics Causes for Concern?
↑ UNDERSTANDING TALIBAN THROUGH THE PRISM OF PASHTUNWALI CODE
↑ Taliban - Oxford Islamic Studies Online
↑ YouTube Application Programming Interface
↑ Единый федеральный список организаций, в том числе иностранных и международных организаций, признанных в соответствии с законодательством Российской Федерации террористическими (билдәһеҙ). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 октябрь 2017. Архивировано 2 апрель 2016 года.
↑ Единый федеральный список организаций, в том числе иностранных и международных организаций, признанных в соответствии с законодательством Российской Федерации террористическими (урыҫ). ФСБ России (31 август 2021). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 31 декабрь 2021. Архивировано 2 апрель 2016 года.
↑ ФСБ опубликовала список запрещенных в РФ организаций (урыҫ). НТВ (27 февраль 2015). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 октябрь 2017. Архивировано 19 октябрь 2017 года.
↑ (2020-12-27) «Afgan Talibani: Dünü Bugünü ve Yarını». 2. ISSN 2021-08-16. Проверено 2021-08-18.
↑ Public Safety Canada: Listed Terrorist Entities (билдәһеҙ). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 16 август 2021. Архивировано 1 март 2020 года.
↑ Лавров объявил об аккредитации в России первого дипломата от талибов 2022 йылдың 31 март көнөндә архивланған. // 31.03.2022 г. «Коммерсантъ».
↑ Лавров объявил об аккредитации в РФ первого дипломата правительства талибов 2022 йылдың 31 март көнөндә архивланған. // 31.03.2022 г. «Интерфакс».
↑ Библиотека КонтиненТа (билдәһеҙ). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 декабрь 2006. Архивировано из оригинала 26 март 2007 года.
↑ Государственный и Политический строй Афганистана (билдәһеҙ). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 2 декабрь 2006. Архивировано из оригинала 12 март 2007 года.
↑ Brutal one-legged fanatic who loves the limelight — Telegraph (билдәһеҙ). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 июль 2021. Архивировано из оригинала 27 март 2007 года.
↑ Талибы в Афганистане увеличили свою численность на 35 процентов (билдәһеҙ). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 август 2010. Архивировано 29 апрель 2010 года.

урыҫ телендә

Белокреницкий В. Я., Сикоев Р. Р. Движение Талибан и перспективы Афганистана и Пакистана. — М.: Институт востоковедения РАН, 2014. — 216 с.
Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.
Коргун В. Г. Афганистан и «воины Аллаха» // Азия и Африка сегодня. — 2008. — № 9
Марсден П. Талибан: Война и религия в Афганистане. / Пер. с англ. Е. Егоровой, Е. Клиновой. — М.: Городец, 2002. — 173 с. ISBN 5-9258-0043-5
Никитенко Е. Г. Движение «Талибан»: прошлое или будущее? // Военная мысль. — 2004. — № 4.
Рашид А. Талибан. Ислам, нефть и новая Большая Игра в Центральной Азии (инг.)баш. / пер. с англ. М. Поваляева. — М.: Библион — Русская книга, 2003. — 368 с. — 3000 экз. — ISBN 5-902005-03-5, ISBN 1-86064-417-1.
Сикоев Р. Р. Талибы (религиозно-политический портрет). — 2-е изд. — М.: Институт востоковедения РАН: Крафт+, 2004. — 251 с. ISBN 5-93675-064-7
Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.
Умнов А. Ю. «Талибан» в исламском контексте // Ислам на постсоветском пространстве: взгляд изнутри. / Под ред.: А. В. Малашенко, М. Б. Олкотт; Московский центр Карнеги. — М.: Арт-Бизнес-Центр, 2001. —320 с. — 3000 экз.
Умнов А. Ю. Талибы и террористы — не одно и то же // Мировая экономика и международные отношения. — 2002. — № 3. — C. 53—54
Шашок Л. А. Эволюция радикального исламского движения «Талибан» от основания до наших дней. — М : Этносоциум, 2020. — 113 с. ISBN 978-5-907021-61-7 500 экз.

башҡа телдәрҙә

Afsar Sh, Samples Ch., Wood Th. The Taliban: An Organizational Analysis // Military Review (инг.)баш.. May/Jun2008. — Vol. 88. — № 3. — P. 58-73 (пер. на русс. — «Талибан. Организационный анализ»)
Goodson L. P. Afghanistan’s endless war: State failure, regional politics, and the rise of the Taliban. — Seattle; London, 2001.
Matinuddin K. (инг.)баш. The Taliban Phenomenon: Afghanistan 1994—1997. — Karachi: Oxford University Press, 1999. — ISBN 0-19-579274-2.

«Голос Джихада», сайт движения Талибан. Доступен на пушту, урду 2015 йылдың 18 ноябрь көнөндә архивланған., дари (фарси-кабули), арабском и английском.
Талибан — Лентапедияла мәҡәлә. 2012 йыл.
Асатрян Г. Э. Соглашение США с талибами: признание провала американцев в Афганистане? // ТАСС, 02.03.2020
Асатрян Г. Э. Талибам помощь России не нужна. Что стоит за скандальной публикацией New York Times // ТАСС, 29.06.2020
Кривушин И. В. Талибан // Кругосвет
Густерин П. В. Как вырождается «Талибан» // Военное обозрение. — 11.09.2014.

Был — тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ, мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып, РУВИКИ проектына ярҙам итә алаһығыҙ.

[_be10206736a67b19-1] (2) #Taliban - Twitter Search / Twitter

[_be56027861300e99-2] Афганский синдром. Бегство армии США или передача власти «Талибану»*?

[_c74c4b74681dc45b-3] Википедия на упрощённом английском языке (билдәһеҙ) — 2001.

[_7aec5c1365934bf7-4] Why are Customary Pashtun Laws and Ethics Causes for Concern?

[_721cb81e42e41592-5] UNDERSTANDING TALIBAN THROUGH THE PRISM OF PASHTUNWALI CODE

[_e8a1160d3d007d7e-6] Taliban - Oxford Islamic Studies Online

[_6d47fd547a26bc67-7] YouTube Application Programming Interface

[8] Единый федеральный список организаций, в том числе иностранных и международных организаций, признанных в соответствии с законодательством Российской Федерации террористическими (билдәһеҙ). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 октябрь 2017. Архивировано 2 апрель 2016 года.

[9] Единый федеральный список организаций, в том числе иностранных и международных организаций, признанных в соответствии с законодательством Российской Федерации террористическими (урыҫ). ФСБ России (31 август 2021). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 31 декабрь 2021. Архивировано 2 апрель 2016 года.

[10] ФСБ опубликовала список запрещенных в РФ организаций (урыҫ). НТВ (27 февраль 2015). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 октябрь 2017. Архивировано 19 октябрь 2017 года.

[11] (2020-12-27) «Afgan Talibani: Dünü Bugünü ve Yarını». 2. ISSN 2021-08-16. Проверено 2021-08-18.

[12] Public Safety Canada: Listed Terrorist Entities (билдәһеҙ). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 16 август 2021. Архивировано 1 март 2020 года.

[13] Лавров объявил об аккредитации в России первого дипломата от талибов 2022 йылдың 31 март көнөндә архивланған. // 31.03.2022 г. «Коммерсантъ».

[14] Лавров объявил об аккредитации в РФ первого дипломата правительства талибов 2022 йылдың 31 март көнөндә архивланған. // 31.03.2022 г. «Интерфакс».

[15] Библиотека КонтиненТа (билдәһеҙ). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 декабрь 2006. Архивировано из оригинала 26 март 2007 года.

[16] Государственный и Политический строй Афганистана (билдәһеҙ). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 2 декабрь 2006. Архивировано из оригинала 12 март 2007 года.

[17] Brutal one-legged fanatic who loves the limelight — Telegraph (билдәһеҙ). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 июль 2021. Архивировано из оригинала 27 март 2007 года.

[18] Талибы в Афганистане увеличили свою численность на 35 процентов (билдәһеҙ). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 август 2010. Архивировано 29 апрель 2010 года.

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

Талибан

Тарихы

Кешеләре һаны

Иҫкәрмәләр

Әҙәбиәт

Һылтанмалар

Тема буйынса өҫтәмә

Категориялар