Рус телендәге версияМахсус проекттар
Күренеште көйләргәТелде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Тулин Сергей Заһит улы

РУВИКИ интернет-энциклопедияһында Ғиззәтуллин фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.

Сергей Заһит улы Тулин (рус. Сергей Загитович Тулин; 1992 йылға тиклем — Риф Заһит улы Ғиззәтуллин; 1957 йылдың 11 сентябре, Кесе Гәйнә, Башҡорт АССР-ы) — СССР һәм Рәсәй хәрби эшмәкәре, запастағы генерал-майор, Рәсәй Федерацияһы Геройы (1996), юридик фәндәр кандидаты.

Биографияһы

1957 йылдың 11 сентябрендә Башҡорт АССР-ының Миәкә районы Кесе Гәйнә ауылында күп балалы крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. 1992 йылға тиклем Риф Заһит улы Ғиззәтуллин исемен йөрөткән; ҡайһы бер сығанаҡтарҙа элекке фамилияһы «Гиззатулин» һәм «Гизатулин» варианттарында ла бирелә[2][3].

Миәкә урта мәктәбенең туғыҙ класын тамамлағандан һуң, 1974 йылда Ҡазан Суворов хәрби училищеһына уҡырға инә һәм уны 1976 йылда тамамлай. 1980 йылда Рязань юғары һауа-десант команда училищеһын тамамлай[2].

1980—1987 йылдарҙа Карпат яны хәрби округының Хыров ҡалаһындағы 39-сы айырым десант-штурмлау бригадаһында хеҙмәт итә. Эҙмә-эҙлекле рәүештә парашют-десант ротаһы, разведка взводы һәм разведка ротаһы командиры, батальон штабы начальнигы, парашют-десант батальоны командиры вазифаларын биләй[2].

1990 йылда [[М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия ]]ны тамамлай. 1990—1991 йылдарҙа Белорус хәрби округының 38-се айырым һауа-десант бригадаһы командиры урынбаҫары була. 1992—1993 йылдарҙа Югославиялағы БМО тыныслыҡ урынлаштырыу контингентының 554-се айырым пехота батальоны штабы начальнигы булып хеҙмәт итә[2].

1993 йылда гвардия подполковнигы званиеһында 76-сы гвардия һауа-десант дивизияһының 104-се гвардия парашют-десант полкы командиры итеп тәғәйенләнә. 1994 йылдың декабренән 1995 йылдың майына тиклем Төньяҡ Кавказдағы хәрби хәрәкәттәрҙә полктың батальон тактик төркөмөн етәкләй. Грозныйҙы штурмлауҙа, Гудерместы ҡамауҙа һәм алыуҙа ҡатнаша; хәрби хәрәкәттәр барышында ике тапҡыр яралана һәм контузия ала[4][2].

1995 йылда Батырлыҡ ордены менән бүләкләнә. Рәсәй Федерацияһы Президентының 1996 йылдың 20 июлендәге 1064-се указы менән гвардия полковнигы Тулингә махсус заданиены үтәгәндә күрһәткән батырлығы һәм ҡаһарманлығы өсөн «Алтын Йондоҙ» миҙалы тапшырылып, Рәсәй Федерацияһы Геройы исеме бирелә[3].

1997 йылдың февралендә Рәсәй Федерацияһы Ҡораллы көстәре Генераль штабының Халыҡ-ара хәрби хеҙмәттәшлек баш идаралығы өлкән офицеры итеп тәғәйенләнә. 1998—2000 йылдарҙа Генераль штабтың Хәрби академияһында уҡый, уны тамамлағандан һуң генерал-майор званиеһын ала[2].

2000—2001 йылдарҙа 205-се айырым мотоуҡсылар бригадаһы менән командалыҡ итә, 2001—2002 йылдарҙа Төньяҡ Кавказ хәрби округының 58-се дөйөм ғәскәри армияһы командующийы урынбаҫары була. 2002 йылдың июнендә Рязань өлкәһенең хәрби комиссары итеп тәғәйенләнә. 2007 йылда запасҡа сығарыла[2].

Гражданлыҡ һәм йәмәғәт эшмәкәрлеге

2007 йылдан «Военно-промышленная компания» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең проекттар департаменты директоры, 2008 йылдан проекттар менән идара итеү буйынса генераль директор урынбаҫары булып эшләй. 2008—2009 йылдарҙа «Арзамасский машиностроительный завод» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең директорҙар советына инә. Рязань өлкәһенең грек-рим көрәше федерацияһын етәкләй[5][2].

2009 йылдың 8 октябрендә «Исполнение уголовного наказания в виде ограничения по военной службе: правовой и криминологический аспекты» темаһына кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай[2].

2024 йылда Башҡортостан Республикаһы Башлығының хәрби-патриотик учреждениелар системаһын үҫтереү мәсьәләләре буйынса советнигы булараҡ телгә алына[6].

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары

Ғаиләһе

Өйләнгән, улы һәм ҡыҙы бар. Ҡатыны — медицина хеҙмәте офицеры, хәрби госпиталь табибы, медицина фәндәре кандидаты[2].

Әҙәбиәт

  • Воздушно-десантные войска в лицах / В. А. Круглов, С. А. Фетисов, В. В. Поплевко; под общей редакцией В. А. Шаманова. — М., 2010. — 446, [1] с. — ISBN 978-5-98585-024-6.
  • Герои нашего времени: о Героях России — уроженцах и жителях Республики Башкортостан / автор-составитель Е. А. Смирнов. — Уфа : Китап, 2016. — 327 с. — ISBN 978-5-295-06554-5.

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 Для меня эта награда особенная: Герой России Сергей Тулин награжден орденом генерала Шаймуратова. Bash.News. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 21 сентябрь 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Герой России Сергей Тулин: «Приходилось выходить к толпам под прицелами ружей, винтовок и автоматов». БИЗНЕС Online (9 май 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 21 сентябрь 2026.
  3. ↑ 1 2 3 Тулин Сергей Загитович (Гизатулин Риф Загитович). Официальный сайт Музея истории города Уфы. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 21 сентябрь 2026.
  4. ↑ Герой России Сергей Тулин из Башкирии: «Война не может длиться вечно, она заканчивается миром»  (рус.) (9 декабрь 2022).
  5. ↑ Тулин Сергей Загитович. Башкирская энциклопедия. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 21 сентябрь 2026.
  6. ↑ Герой России Сергей Тулин: Инаугурация — это клятва!  (рус.) (12 сентябрь 2024).

Категориялар