Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Хисмәтуллин Фәйзрахман Шәйхитдин улы

РУВИКИ интернет-энциклопедияһында Хисмәтуллин фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.

Фәйзрахман Шәйхетдин улы Хисмәтуллин (рус. Хисматуллин Файзрахман Шайхитдинович; 1925 йылдың 2 декабре, Белорет, Башҡорт АССР-ы — 1998 йылдың 7 феврале, Өфө)[1] — дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, тыуған яҡты өйрәнеүсе. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. КПСС-тың XXIV (1971) һәм XXV (1976) съездары делегаты. БАССР Юғары Советының 7-се, 8-се, 9-сы, 10-сы һәм 11-се саҡырылыштары депутаты. БАССР Конституцияһының 1977 йылғы проектын әҙерләүҙә һәм ҡабул итеүҙә ҡатнашыусы.

Әбйәлил район комитетының беренсе секретары (1965–1978), Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумы секретары (1978–1985). Әбйәлил районында 1951–1977 йылдарҙа эшләгән.

Совет Армияһы

1943 йылда фронтҡа китә, 313-сө Петрозаводск дивизияһы элемтәсеһе булып Белоруссия, Польша һәм Германия юлдарын үтә[2]. Икенсе мәғлүмәттәр буйынса — 2-се Белорус фронтында һуғышҡан. 1944 йылда Польшаны азат иткәндә ҡаты яралана, дауаланыуҙан һуң сафҡа ҡайта[3]. 1950 йылда демобилизациялана.

Белеме

Тупаҡ башланғыс мәктәбен тамамлаған. Тыуған Әбйәлил районына ҡайтҡас 1950 йылда Темәс педагогия училищеһына инә һәм отличие менән 1954 йылда тамамлай. 1958 йылда өлкә партия мәктәбен уңышлы тамамлай.

Хеҙмәт һәм партия эшмәкәрлеге

1951 йылдан — Әбйәлил районында комсомол һәм партия эшендә. Әбйәлил район комитетының беренсе секретары 1965–1978 йылдарҙа (башҡа мәғлүмәттәр буйынса — 1965–1977)[4]. Район хакимиәте мәғлүмәттәре буйынса, уның тырышлығы менән районда электрлаштырыу үткәрелгән, ауыл хужалығы үҫеше, юлдар, мәктәптәр, балалар баҡсалары, дауаханалар төҙөлгән[2].

Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумы секретары 1978–1985 йылдарҙа (башҡа мәғлүмәттәр буйынса — 1977–1986)[4]. БАССР Конституцияһы 1977 йылды әҙерләүҙә ҡатнашҡан. Пенсияға сыҡҡас Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай ветерандары советын етәкләгән[2].

Бүләктәре

Хәрби бүләктәре: I дәрәжә Ватан һуғышы ордены[3], «Хәрби ҡаҙаныштары өсөн», «Батырлыҡ өсөн», «Германияны еңгән өсөн» миҙалдары[2].

Тыныс ваҡыттағы ҡаҙаныштары өсөн: Ленин, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ һәм «Почёт Билдәһе» ордендары, миҙалдар[2].

«БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре». Әбйәлил районының почётлы гражданы.

Әҙәби эшмәкәрлеге

Тыуған яҡты өйрәнеүсе, тикшеренеүҙәр темаһы — 1950–1980-се йылдарҙа Әбйәлил районы тарихы. Район гәзиттәрендә мәҡәләләр авторы.

Ғаиләһе

Ҡатыны — Шәрифә-апай, балалары — Батыр, Булат, Зәйтүнә һәм Зөлфиә[2].

Эшмәкәрлегенә баһа

Фәйзрахман Шәйхетдин улы Хисмәтуллин сағыу һәм бай тормош кисергән. Ул тулы мәғәнәлә хеҙмәт кешеһе, ысын халыҡ депутаты, ғәжәйеп баҫалҡы һәм фиҙакәр кеше, ысын патриот һәм интернационалист, Ватандың лайыҡлы гражданы булған.

Уның республика парламентаризмы үҫешенә индергән өлөшө, күп милләтле халҡыбыҙ файҙаһына йүнәлтелгән арымай-талмай эшмәкәрлеге Башҡортостан тарихында мәңге ҡаласаҡ.

Хәтер

  • Тупаҡ ауылында Фәйзрахман Хисмәтуллин урамы, Асҡар ауылында Фәйзрахман Хисмәтуллин урамы[2];
  • Асҡар ауылында 2025 йылдың 14 декабрендә, Әбйәлил районының 95 йыллығы көнөндә, тыуыуына 100 йыл тулыу айҡанлы Ф. Ш. Хисмәтуллинга һәйкәл асылған[2];
  • Ф. Ш. Хисмәтуллин кубогына волейбол буйынса йыл һайын турнир үткәрелә;
  • Ф. Ш. Хисмәтуллиндың (1925–1998) шәхси фонды — Башҡортостан Республикаһының Милли архивында, 10269-сы фонд[4].

Библиография

  • Хисматуллин Ф. Ш. Воспоминания о родном Абзелиле. — Өфө: Гилем, 2000. — 135 б.

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ Хисматуллин Файзрахман Шайхитдинович. Память народа. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 июль 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 В Башкирии прославленному земляку поставили памятник. Башинформ (14 декабрь 2025). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 июль 2026.
  3. ↑ 1 2 Хисматуллин Файзрахман Шайхитдинович. Юбилейная картотека. Память народа. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 июль 2026.
  4. ↑ 1 2 3 Фонды личного происхождения. Хисматуллин Файзрахман Шайхитдинович (1925-1998). ГКУ Национальный архив РБ. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 июль 2026.

Әҙәбиәт

  • Хисматуллин Файзрахман Шайхитдинович Литературная карта Республики Башкортостан сайтында
  • Рамазанов Р. Настоящий патриот республики // Республика Башкортостан. — 2010. — 14 декабрь.

Һылтанмалар

Категориялар