Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Шәрипов Марат Сабит улы

Марат Сабит улы Шәрипов (рус. Марат Сабитович Шарипов; 1962 йылдың 26 марты, Ямаҡай, Башҡорт АССР-ы) — Рәсәй опера йырсыһы (бас), педагог, филология фәндәре кандидаты (1988). Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры солисы, Татарстан Республикаһының халыҡ артисы (2010), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2009), Татарстан Республикаһының Муса Йәлил исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (2017)[1].

Биографияһы

1962 йылда Башҡорт АССР-ының Ямаҡай ауылында тыуған[1]. 1984 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлай; һуңынан Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институтында «яңғыҙ йырлау» һөнәре буйынса белем ала, профессор Рәйсә Ғәлимуллина класында уҡый[1].

1988 йылдан Өфө фән һәм технологиялар университетында уҡыта; филология фәндәре кандидаты ғилми дәрәжәһенә эйә[1]. 2001 йылда Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры солисы була[2].

Ижады

Репертуарында урыҫ, сит ил, башҡорт һәм татар операларындағы партиялар бар[1].

Муса Йәлил исемендәге Татар дәүләт академия опера һәм балет театрының саҡырылған солисы булараҡ, Нәжип Йыһановтың «Йәлил» операһында командир Муса Йәлил партияһын һәм "Риголетто"ла Монтероне партияһын башҡара[1]. Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының Португалиялағы һәм Мысырҙағы гастролдәрендә ҡатнаша, шулай уҡ Америка Ҡушма Штаттарында, Төркиәлә һәм Австралияла сығыш яһай; Муса Йәлил исемендәге Татар дәүләт академия опера һәм балет театры менән Нидерландта һәм Францияла гастролдә була[1].

Фуат Мансуров етәкселегендәге Татарстан Республикаһының Дәүләт симфоник оркестры менән берлектә Резеда Әхиәрованың «Хәйриә» вокаль симфонияһында бас партияһын башҡара[1]. Уның камерный репертуарына сит ил, урыҫ, башҡорт һәм татар композиторҙарының әҫәрҙәре, шулай уҡ урыҫ, башҡорт һәм татар халыҡ йырҙары инә[1].

Мәғариф эшмәкәрлеге

1988 йылдан Өфө фән һәм технологиялар университетында уҡыта[1][3]. 2004 йылдан аспиранттарҙың тикшеренеүҙәре менән етәкселек итә һәм диссертациялар яҡлағанда рәсми оппонент булып сығыш яһай[2].

2011 йылда педагогик кадрҙар әҙерләү буйынса эше өсөн Рәсәй Федерацияһының Мәғариф һәм фән министрлығының Почёт грамотаһы менән бүләкләнә[1].

Йәмәғәт эшмәкәрлеге

Башҡортостан Республикаһының «Рамаҙан» төрки милли-ағартыу үҙәге президенты, Башҡортостан халыҡтары ассамблеяһы һәм Башҡортостан Республикаһы Халыҡтар дуҫлығы йорто ағзаһы[1]. Өфөлә «Сәләт» татар студенттар музыкаль-шиғри театрын һәм «Рәмиевтар: Ватанға һәм халыҡҡа хеҙмәт итеүҙә» Республика йәмәғәт мәҙәни-ағартыу музейын ойоштора[1].

Әҙәби ижады

«Сәләт» татар студенттар музыкаль-шиғри театры өсөн пьесалар авторы һәм, ҡуйыусы режиссёр булараҡ, уларҙы сәхнәләштерә[1].

Репертуары

  • Оратор (В.-А. Моцарт «Тылсымлы флейта»)
  • Цунига (Ж. Бизе «Кармен»)
  • Эскамильо (Ж. Бизе «Кармен»)
  • Доктор (Дж. Верди «Травиата»)
  • Феррандо (Дж. Верди «Трубадур»)
  • Рамфис (Дж. Верди «Аида»)
  • Монтероне (Дж. Верди «Риголетто»)
  • Бонза (Дж. Пуччини «Мадам Баттерфляй»)
  • Анджелотти (Дж. Пуччини «Тоска»)
  • Бертран (П. Чайковский «Иоланта»)
  • Ҡыш бабай (Н. Римский-Корсаков «Ҡарһылыу»)
  • Алеко (С. Рахманинов «Алеко»)
  • Төхбәт, Яуыз Иван (З. Исмәғилев «Урал илселәре»)
  • Хангилде (З. Исмәғилев «Ҡаһым түрә»)

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары

  • С. Сәйҙәшев исемендәге Бөтә Рәсәй вокалсылар конкурсының Гран-прийы (1991);
  • Ю. Гуляев исемендәге Бөтә Рәсәй опера йырсылары конкурсы лауреаты (1993);
  • «Татар йыры-1995» Халыҡ-ара конкурсының I премияһы (1995);
  • Татарстан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2003);
  • Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2009);
  • Татарстан Республикаһының халыҡ артисы (2010);
  • Рәсәй Федерацияһының Мәғариф һәм фән министрлығының Почёт грамотаһы (2011);
  • Муса Йәлил исемендәге республика премияһы (2017);
  • Башҡортостан Республикаһы Башлығы Радий Хәбировтың Рәхмәт хаты (2022)[1].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Марат Шарипов. Башкирский государственный академический театр оперы и балета. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 август 2026.
  2. ↑ 1 2 В Башкирском театре оперы и балета состоялся юбилейный вечер Марата Шарипова. Башинформ (8 апрель 2012). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 август 2026.
  3. ↑ Шарипов Марат Сабитович. Преподаватели кафедры татарской филологии и культуры. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 август 2026.

Әҙәбиәт

  • Шарипов Марат Сабитович // Татарский энциклопедический словарь. — Казань: Институт Татарской энциклопедии Академии наук Республики Татарстан, 1999.

Һылтанмалар

Категориялар