Абдуллин Марат Ибраһим улы

Марат Ибраһим улы Абдуллин (рус. Марат Ибрагимович Абдуллин; 1948 йылдың 16 октябре, Шаран ауылы, Башҡорт АССР-ы) — совет һәм Рәсәй химигы, юғары молекулалы берләшмәләр химияһы һәм технологияһы, шулай уҡ полимер композицион материалдар өлкәһе белгесе. Химия фәндәре докторы (1988), профессор (1989), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре. Башҡорт дәүләт университетында, шул иҫәптән техник химия кафедраһы мөдире булып эшләгән[1].

Биографияһы

М. И. Абдуллин 1948 йылдың 16 октябрендә Башҡортостандың Шаран ауылында, Башҡорт АССР-ында тыуған[1].

1971 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлаған[1]. 1974 йылдан ошо университетта эшләй[1].

1986–1989 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университетының химия факультеты деканы булған. 1996 йылдан техник химия кафедраһын етәкләгән. 2000–2011 йылдарҙа химия-технология факультеты деканы вазифаһын биләгән[1].

1988 йылда химия фәндәре докторы ғилми дәрәжәһен алған, 1989 йылда уға профессор ғилми исеме бирелгән[1].

Фәнни эшмәкәрлеге

М. И. Абдуллиндың фәнни хеҙмәттәре юғары молекулалы берләшмәләр химияһына һәм технологияһына, шулай уҡ электротехника, автомобилдәр, еңел сәнәғәт, төҙөлөш һәм сәнәғәттең башҡа тармаҡтары өсөн полимер материалдар булдырыуға арналған[1].

М. И. Абдуллин 30-ҙан ашыу полимер композицион материал һәм улар өсөн химик өҫтәмәләр эшләгән. Егерме эшләнмә «Авангард», «Каустик» һәм «Уфимкабель» предприятиеларында етештереүгә индерелгән[1].

300-ҙән ашыу фәнни хеҙмәт һәм 50 уйлап табыу авторы булып тора[1].

2015 йылда «Universum: химия и биология» журналында Марат Абдуллин авторҙарының береһе булған «Metal filled compositions for 3D printing» мәҡәләһе баҫылып сыҡҡан. Авторҙың битендә ул Башҡорт дәүләт университетының техник химия һәм материалдарҙы өйрәнеү кафедраһы профессоры итеп күрһәтелгән[2].

Уҡытыусылыҡ эшмәкәрлеге

1974 йылдан Башҡорт дәүләт университетында уҡыта[1]. Төрлө йылдарҙа университеттың химия һәм химия-технология факультеттарына, шулай уҡ техник химия кафедраһына етәкселек иткән[1].

Йәмәғәт эшмәкәрлеге

2020 йылда Башҡортостан Республикаһының Шаран районында атаһы — башҡорт драматургы, яҙыусы, публицист һәм шағир Ибраһим Абдуллиндың тыуыуына 100 йыл тулыуға арналған сараларҙа ҡатнашҡан. Саралар сиктәрендә Шаран ауылындағы Ибраһим Абдуллин исемендәге урамда мемориаль мәғлүмәт таҡтаһы асылған һәм Ерекле ауылында Ибраһим Абдуллин исемендәге аллеяға нигеҙ һалынған[3].

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары

  • «СССР уйлап табыусыһы» түш билдәһе (1981)[1].
  • «Рәсәй Федерацияһының юғары профессиональ белем биреүҙең почётлы хеҙмәткәре» почётлы исеме (2001)[1].
  • «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре» почётлы исеме (2001)[1].
  • «Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы» почётлы исеме (2004)[1].

Ғаиләһе

Атаһы — Ибраһим Абдуллин, башҡорт драматургы, яҙыусы, публицист һәм шағир[1][3].

Иҫкәрмәләр

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Сангалов Юрий Александрович. Абдуллин Марат Ибрагимович. Башкирская энциклопедия. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 21 август 2026.
  2. Abdullin Marat (ингл.). Universum: Chemistry and Biology (3 ноябрь 2015). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 21 август 2026.
  3. 1 2 Ахметова Маргарита. Он вновь идёт… по Млечному пути. Шаранские просторы (25 сентябрь 2020). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 21 август 2026.

Әҙәбиәт

  • Сангалов Юрий Александрович. Абдуллин Марат Ибрагимович // Башкирская энциклопедия. Том 1. А—Б / главный редактор Марат Аксанович Ильгамов. — Уфа: ГАУН РБ «Научно-издательский комплекс „Башкирская энциклопедия“», 2005. — 624 с. — 7 тыс. экз. — ISBN 5-88185-053-X..

Һылтанмалар

Әҙәбиәт