Рус телендәге версияМахсус проекттар
Күренеште көйләргәТелде алмаштырырғаМәғлүмәт
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Абрамов Алексей Фёдорович

РУВИКИ интернет-энциклопедияһында Абрамов фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.

Алексей Фёдорович Абрамов (рус. Алексей Фёдорович Абрамов; 1925 йылдың 13 декабре, Даниловка ауылы, Башҡорт АССР-ы — 2010 йылдың 12 июне, Донское[d], Липецк өлкәһе) — совет хәрби хеҙмәткәре, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Дан орденының тулы кавалеры. 116-сы танк бригадаһы (8-се механизацияланған корпус, 70-се армия, 2-се Белоруссия фронты) автоматсыһы, кесе сержант[1].

Биографияһы

Тәүге йылдары

1925 йылдың 31 декабрендә Башҡорт АССР‑ының Даниловка ауылында тыуған[2]. 1935 йылда ата-әсәһе менән Киргизияға күсеп бара. Джалал-Абад ҡалаһында йәшәй. Һуғыш башланғас, совхозда, һуңынан Кок-Джангактағы шахтала электровоз машинисы булып эшләй[1].

Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыуы

1943 йылда Ҡыҙыл Армияға саҡырыла. Шул уҡ йылдың авгусында Калинин фронтының 11-се айырым армия штраф ротаһы составында Духовщина өсөн алыштарҙа ҡатнаша. 1943 йылдың 21 ноябрендә Витебск өлкәһенең Лиозненский районы Рамшина ауылы янында ҡаты яралана[1].

Госпиталдә дауаланғандан һуң запастағы полкта танк орудиеһын ҡороусы һөнәрен үҙләштерә. Артабан 116-сы танк бригадаһының автоматсылар подразделениеһында уҡсы булып хеҙмәт итә. Танк десанты составында алыштарҙа ҡатнаша, сафтан сыҡҡан танк экипажы ағзаларын алмаштыра[1].

1945 йылдың 25 ғинуарында Нойенбургтан, хәҙерге Польшалағы Нове ҡалаһынан, көньяҡта танк атакаһы ваҡытында бронянан һикереп төшөп, гранаталар һәм автомат уты менән дошмандың пулемёт нөктәһен юҡ итә. Был алыш өсөн III дәрәжә Дан орденына тәҡдим ителә[1].

1945 йылдың 9 февралендә Вилков, Вальдау һәм Пантау районындағы алыштарҙа танктың яраланған ҡороусыһын алмаштыра. Экипаж дошмандың ике үҙйөрөшлө пушкаһын, бер танкын, дүрт бронетранспортёрын, өс миномётын һәм 20-гә тиклем һалдатын һәм офицерын юҡ итә. 24 февралдә Кониц, хәҙерге Хойнице ҡалаһының көньяҡ ситендә дошмандың ике штурм орудиеһын, бер танкын, дүрт бронетранспортёрын, өс миномётын һәм взводҡа тиклем һалдатын юҡ иткән экипаж составында була. Ике алыш өсөн дә йәнә III дәрәжә Дан орденына тәҡдим ителә[1].

III дәрәжә Дан ордены менән өс тапҡыр бүләкләү тураһындағы бойороҡтар 1945 йылдың 21 февралендә, 5 апрелендә һәм 6 июнендә сығарыла. 5 апрелдәге бойороҡ буйынса орден 21 апрелдә, ә 21 февралдәге бойороҡ буйынса орден 1945 йылдың октябрендә тапшырыла[1].

Һуғыштан һуңғы йылдары

1945 йылдың октябрендә кесе сержант званиеһында демобилизациялана. Киргизияға ҡайта һәм Кок-Джангактағы 40-сы шахтала электрослесарь, комсомол ойошмаһы секретары, слесарь-автоматсы, участка механигы һәм тау мастеры булып эшләй[1].

СССР Юғары Советы Президиумының 1972 йылдың 27 июлендәге Указы менән ҡайтанан бүләкләү тәртибендә II һәм I дәрәжә Дан ордендарын ала һәм ордендың тулы кавалеры була[1].

Джалал-Абадта йәшәй. 1992 йылда Липецк өлкәһенең Задонский районы Донское ауылына күсеп килә. Йәмәғәт тормошонда ҡатнаша, Еңеү парадына Мәскәүгә бара. 2010 йылдың 12 июнендә вафат була; Донское ауылында ерләнә[1].

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары

  • I дәрәжә Дан ордены — 1972 йылдың 27 июле, ҡайтанан бүләкләү тәртибендә, № 3138[1].
  • II дәрәжә Дан ордены — 1972 йылдың 27 июле, ҡайтанан бүләкләү тәртибендә, № 34719[1].
  • III дәрәжә Дан ордены — 1945 йылдың 21 февралендәге, 5 апрелендәге һәм 6 июнендәге бойороҡтар[1].
  • I дәрәжә Ватан һуғышы ордены[3].
  • III дәрәжә Хеҙмәт Даны ордены[1].

Хәтер

2025 йылдың декабрендә Башҡортостан Республикаһының Республика халыҡ ижады үҙәге «Гордость Башкортостана» проекты сиктәрендә Абрамовтың тыуыуына 100 йыл тулыуға арналған сара тураһында анонс баҫтыра[4].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Сергей Каргапольцев. Абрамов Алексей Фёдорович. Герои страны. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 октябрь 2026.
  2. ↑ Рубрика «Солдаты Победы». Белебеевский историко-краеведческий музей. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 октябрь 2026.
  3. ↑ Рубрика «История орденов и медалей». Орден Отечественной войны I и II степени. Белебеевский историко-краеведческий музей. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 октябрь 2026.
  4. ↑ Абрамов Алексей Фёдорович. Республиканский центр народного творчества Республики Башкортостан (11 декабрь 2025). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 октябрь 2026.

Әҙәбиәт

  • Исаков И. Н. Звёзды славы Киргизии. — Фрунзе, 1975. — С. 10–17.
  • Их подвиг будет жить в веках. — Фрунзе, 1985. — С. 255–257.
  • Рощин И. И. Солдатская слава. — М., 1988. — Кн. 7. — С. 12–14.
  • Полные кавалеры ордена Славы. Биографический словарь. — М.: Воениздат, 2010. — Т. 1.

Һылтанмалар

Категориялар