Рус телендәге версияМахсус проекттар
Күренеште көйләргәТелде алмаштырырғаМәғлүмәт
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Авдеев Михаил Васильевич

РУВИКИ интернет-энциклопедияһында Авдеев фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.

Михаил Васильевич Авдеев (рус. Михаил Васильевич Авдеев; 1821 йылдың 28 сентябре [10 октябре] , Ырымбур, Рәсәй империяһы — 1876 йылдың 1 [13] феврале, Санкт-Петербург, Рәсәй империяһы) — Рәсәй империяһы яҙыусыһы, әҙәби тәнҡитсе һәм публицист.

Биографияһы

1821 йылдың 28 сентябрендә (10 октябрендә) Ырымбурҙа казактар нәҫеленән булған ғаиләлә тыуған[2]. Ҡәбер ташында башҡа тыуған көнө күрһәтелгән — 1821 йылдың 22 сентябре (4 октябре)[3].

Тәүге белемде өйҙә, филоматтар эше буйынса һөргөнгә ебәрелгән Томаш Зан етәкселегендә алған. Өфө гимназияһында уҡыған. 1842 йылда Петербург бәйләнеш юлдары инженерҙары институтын поручик дәрәжәһендә тамамлаған. Түбәнге Новгородта хеҙмәт иткән; 1852 йылда отставкаға сыҡҡан[2] һәм Стәрлетамаҡ өйәҙендәге нәҫелдән күскән Борон имениеһында урынлашҡан. 1861–1862 йылдарҙа Ырымбур крәҫтиән эштәре буйынса присутствие ағзаһы булған[4].

1862 йылда М. Л. Михайловтың күҙалланған ҡасыуына бәйле хаттар арҡаһында ҡулға алынған[2]. 1862 йылдың 22 июленән 1 авгусына тиклем Петропавловск ҡәлғәһенең Алексеевский равелинында тотолған, һуңынан III бүлексәгә тапшырылған. Полиция күҙәтеүе аҫтында Пензаға һөргөнгә ебәрелгән. 1863 йылдың майында Ырымбур губернаһындағы имениеһына күсергә, 1865 йылда сит илгә сығырға рөхсәт алған. 1867 йылда полиция күҙәтеүенән азат ителгән[2].

1869 йылда Бәйләнеш юлдары министрлығына яңынан хеҙмәткә ингән, 1871 йылда отставкаға сыҡҡан. 1874–1875 йылдарҙа Өфө земствоһының гласныйы булған[3].

1876 йылдың 1 (13) февралендә Санкт-Петербургта вафат булған. Волков зыяратының «Литераторские мостки» биләмәһендә ерләнгән[5].

Ижады

1838 йылда «Литературные прибавления к „Русскому инвалиду“» баҫмаһында «Стальное кольцо (Быль)» хикәйәһен баҫтырған. «Современник» һәм «Отечественные записки» журналдары менән хеҙмәттәшлек иткән[3].

«Современник» журналында баҫылған «Варенька» (1849), «Записки Тамарина» (1851) һәм «Иванов» (1852) әҫәрҙәре «Тамарин» трилогияһына берләштерелгән. «Подводный камень» (1860) романы И. С. Тургеневҡа арналған; уның сюжеты никах, ирекле мөхәббәт һәм ҡатын-ҡыҙҙарҙың эмансипацияһы мәсьәләләренә бәйле[6][2]. «Меж двух огней» романы 1868 йылда баҫылған, айырым баҫмаһы 1869 йылда сыҡҡан[4][3].

«Тауҙар» («Горы», 1851) хикәйәһендә һәм «Ҡымыҙға барыу» («Поездка на кумыс», 1852) очеркында Башҡортостан тәбиғәте һәм башҡорттарҙың XIX быуат уртаһындағы көнкүреше һүрәтләнгән. «Юлдағы һүрәтләмәләр (Кавказға барыуҙан)» («Дорожные заметки (Из поездки на Кавказ)», 1854) китабында Өфө һәм уның тирә-яғы тасуирланған[4].

1874 йылда «Наше общество (1820–1870) в героях и героинях литературы» әҙәби-тәнҡит мәҡәләләре китабы сыҡҡан; ул 1907 йылда яңынан баҫылған. Яҙыусының һуңғы ижади ниәте — «Мои времена» роман-трилогияһы — тамамланмай ҡалған[5].

Баҫмалары

  • Роман и повести Михаила Авдеева: в 2 т. — Санкт-Петербург: В. А. Исаков, 1853.
  • Меж двух огней: роман в 3 ч. — Санкт-Петербург: типография А. Головачова, 1869.
  • Сочинения: в 2 т. — Санкт-Петербург: Ф. Т. Стелловский, 1868–1870.
  • Наше общество (1820–1870) в героях и героинях литературы. — Санкт-Петербург: типография К. В. Трубникова, 1874.
  • Поездка на кумыс: роман, рассказы, очерк. — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1987.
undefined

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 Краткая литературная энциклопедия (урыҫ) — М.: Советская энциклопедия, 1962.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 Михаил Васильевич Авдеев. Библиотека Петербургского государственного университета путей сообщения. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 2 октябрь 2026.
  3. ↑ 1 2 3 4 Авдеев Михаил Васильевич (1821–1876), прозаик, критик, драматург. Ярославика. Литературная карта Ярославской области. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 2 октябрь 2026.
  4. ↑ 1 2 3 С. М. Аюпов. Авдеев Михаил Васильевич. Башкирская энциклопедия (10 октябрь 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 2 октябрь 2026.
  5. ↑ 1 2 А. Б. Кустов. Авдеев Михаил Васильевич (1821–1876). Некрополь Санкт-Петербурга и окрестностей. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 2 октябрь 2026.
  6. ↑ Авдеев Михаил Васильевич. Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 2 октябрь 2026.

Әҙәбиәт

  • Муратов А. Б. Авдеев Михаил Васильевич // Русские писатели 1800–1917. Биографический словарь / П. А. Николаев (гл. ред.). — М.: Советская энциклопедия, 1989. — Т. 1: А–Г. — С. 14–15.

Һылтанмалар

Категориялар