Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Айытҡолов Азат Миңлеғәле улы

РУВИКИ интернет-энциклопедияһында Айытҡолов фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.

Аза́т Миңлеғәле улы Айытҡолов (рус. Аиткулов Азат Миннигалеевич; 1956 йылдың 27 ғинуары, Юлдыбай, Башҡорт АССР-ы) — совет һәм Рәсәй музыканты, ҡурайсы, Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы солисы, Башҡортостан Республикаһының Дәүләт ҡурайсылар ансамбленең художество етәксеһе. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1991), Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған артисы (1998)[1].

Биографияһы

Башҡорт АССР-ының Матрай районы Юлдыбай ауылында тыуған. Хәҙер ауыл Башҡортостан Республикаһының Йылайыр районына инә[1].

1977 йылда Өфө сәнғәт училищеһын Ғата Сөләймәнов класында тамамлай. 1975 йылдан училищела уҡыта, 1978 йылдан Башҡорт дәүләт филармонияһында ҡурайсы-солист булып эшләй. 1994 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлай. 2015 йылдан Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институтының башҡорт музыкаһы факультеты деканы вазифаһын биләй[1].

2007–2010 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Ҡурайсылар союзы идараһы рәйесе була[1].

Ижади эшмәкәрлеге

Айытҡоловтың репертуарына башҡорт оҙон көйҙәренең инструменталь варианттары, халыҡ көйҙәре һәм йыр-бейеү көйҙәре инә. Ул башҡарған әҫәрҙәр араһында «Урал», «Шәүрә», «Тәфтиләү», «Йәйәүле Мәхмүт» һәм «Перовский» бар. Музыкант Азия, Европа һәм Америка илдәрендә гастролдәрҙә була, шулай уҡ Башҡортостанда һәм Рәсәйҙең башҡа төбәктәрендә ҡурайсылар ансамблдәрен ойоштороуҙа ҡатнаша[2].

2024 йылдың 11 мартында Башҡортостан Республикаһы Башлығы указы менән Дәүләт ҡурайсылар ансамбле ойошторола. Айытҡолов коллективты ойоштороу тәҡдимен индерә һәм уның художество етәксеһе була[3]. Ансамблдең тәүге сығышы 2024 йылдың 31 авгусында, ә концерт-презентацияһы шул уҡ йылдың 10 октябрендә үтә. Коллектив Башҡорт дәүләт филармонияһы базаһында эшләй[4].

Шәхси тормошо

Музыканттың улы Айҙар Айытҡолов 2022 йылда хәрби хәрәкәттәр барышында һәләк була. Уны ерләү 2023 йылдың 16 февралендә Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районы Мөксин ауылында үтә[5].

Маҡтаулы исемдәре һәм наградалары

  • II дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены миҙалы (8 август 2022 йыл) — Рәсәй мәҙәниәтен һәм сәнғәтен үҫтереүгә ҙур өлөш индергәне, күп йыллыҡ емешле эшмәкәрлеге өсөн[6].
  • Салауат Юлаев ордены (2021)[1].
  • Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған артисы (31 август 1998 йыл) — сәнғәт өлкәһендәге хеҙмәттәре өсөн[7].
  • Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1991)[1].
  • Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1987)[1].
  • Салауат Юлаев исемендәге Башҡортостан Республикаһы дәүләт премияһы лауреаты (2000)[1].
  • Ғәлимов Сәләм исемендәге премия лауреаты (1990)[1].
  • Халыҡ музыка ҡоралдарында башҡарыусыларҙың Бөтә Рәсәй конкурсы дипломанты (1986)[2].
  • Йомабай Иҫәнбаев исемендәге призға Республика ҡурайсылар конкурсының Гран-при эйәһе (1980).

Әҙәбиәт

  • Башкирская энциклопедия / гл. ред. М. А. Ильгамов. — Уфа: Башкирская энциклопедия, 2005. — Т. 1: А–Б. — 624 с. — ISBN 5-88185-053-X.

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Аиткулов Азат Миннигалеевич. Региональный интерактивный энциклопедический портал «Башкортостан» (27 февраль 2020). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 20 июль 2026.
  2. ↑ 1 2 Р. З. Шакуров. Аиткулов Азат. «Башкортостан: краткая энциклопедия». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 20 июль 2026.
  3. ↑ Лейла Аралбаева. Азат Аиткулов: Создание Государственного ансамбля кураистов — большое событие. ИА «Башинформ» (27 апрель 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 20 июль 2026.
  4. ↑ Лейла Аралбаева. В Уфе состоялась презентация Государственного ансамбля кураистов. ИА «Башинформ» (10 октябрь 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 20 июль 2026.
  5. ↑ В СВО погиб сын заслуженного артиста России Азата Аиткулова. «Аргументы недели» (16 февраль 2023). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 20 июль 2026.
  6. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 8 августа 2022 года № 525 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». Официальный интернет-портал правовой информации (8 август 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 20 июль 2026.
  7. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 31 августа 1998 года № 1038 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». Президент России (31 август 1998). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 20 июль 2026.

Һылтанмалар

Тема буйынса өҫтәмә

Категориялар