Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Вәлинуров Ринат Ғаян улы

Ринат Ғаян улы Вәлинуров (рус. Валинуров, Ринат Гаянович; 1952 йылдың 27 майы, Асҡын ауылы, Башҡорт АССР-ы) — ғалим-психиатр, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһының 4-се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Медицина фәндәре докторы (1999), профессор (2000). Рәсәй Федерацияһының (1995) һәм Башҡорт АССР-ының (1989) атҡаҙанған табибы, СССР-ҙың (1988), Рәсәй Федерацияһының (2007) һәм Башҡортостан Республикаһының (2009) һаулыҡ һаҡлау отличнигы[1][2].

Биографияһы

Ринат Ғаян улы Вәлинуров 1952 йылдың 27 майында Башҡорт АССР-ының Асҡын районы Асҡын ауылында тыуған. 1976 йылда Башҡорт дәүләт медицина институтын тамамлағандан һуң 1‑се Республика психиатрия дауаханаһында эшләй: 1979 йылдан алып бүлек мөдире, 1980 йылдан — 2-се филиал мөдире; 1982 йылдан Башҡортостан Республикаһы Һаулыҡ һаҡлау министрлығының баш табибы (рус.)баш., бер үк ваҡытта 1996 йылдан алып баш психиатры һәм 1997 йылдан — БДМУ-ла уҡыта[3].

1996 йылдан Башҡортостан Республикаһы Һаулыҡ һаҡлау министрлығының баш психиатры вазифаһын башҡара. 2000 йылдан Башҡортостан Республикаһы Һаулыҡ һаҡлау министрлығының 3 мең койкаға иҫәпләнгән Берләшкән республика психиатрия дауаханаһының баш табибы вазифаһын башҡара. Ул шулай уҡ Рәсәй психиатрҙар йәмғиәтенең Башҡортостан төбәк бүлексәһе рәйесе, Рәсәй психиатрҙар йәмғиәтенең президиумы һәм идараһы ағзаһы, дәүләт суд-медицина учреждениеларын һаулыҡ һаҡлауҙы ойоштороуҙы яҡшыртыу буйынса ведомство-ара эш төркөмө ағзаһы, шулай уҡ 2009 йылдан Рәсәй Федерацияһының Һаулыҡ һаҡлау министрлығының Волга буйы федераль округының баш суд-психиатры вазифаһын башҡара. 2014 йылдан Рәсәй Федерацияһы Һаулыҡ һаҡлау министрлығының Волга буйы федераль округының баш психиатры вазифаһын башҡара[1].

1988 йылда Рәсәй Федерацияһында ауыр хоҡуҡ боҙоуҙар ҡылған психик сирлеләрҙе мәжбүри дауалау буйынса тәүге махсуслаштырылған бүлексәләр аса. 1995 йылда реанимация бүлеге һәм психик ауырыуҙар өсөн реабилитация бүлектәре булған алкоголь психоздары өсөн палата булдырыла[1].

1989 йылда СССР-ҙа бюджеттан финансланған тәүге геронтопсихиатрия палатаһы асыла. 1995 йылда Беларусь Республикаһында социаль бәйләнештәрен юғалтҡан психик ауырыуҙар өсөн тәүге ятаҡ ойошторола.

2000 йылда Рәсәйҙә берҙән-бер реабилитация бүлеге асыла, унда комплекслы медицина, психологик, психотерапевтик һәм психиатрик ярҙам күрһәтелә[1].

2001 йылда логопедия һәм юғары кортикаль функциялар буйынса балалар үҙәген ойоштора. 2002 йылда Республика психиатрия дауаханаһында өс психотерапия бүлеге аса. 2003 йылда ул психологик реабилитациялау өсөн тәғәйенләнгән 24 сәғәтлек «ярҙам линияһы» менән «көрсөк хәлдәре» бүлеге ойоштора. Бүлек республика ғәҙәттән тыш хәлдәр медицинаһы үҙәге менән тығыҙ бәйләнештә эшләй һәм транспортта һәм техноген аварияларҙа, янғындарҙа, һыу баҫыуҙарҙа зыян күреүселәргә ярҙам күрһәтә[1][4].

Ғилми эшмәкәрлеге

1999 йылда «Экстремаль стрессҡа дусар булған кешеләргә медицина, психологик һәм психиатрик ярҙамды ойоштороуҙағы заманса нигеҙҙәр» тигән докторлыҡ диссертацияһын яҡлай[5].

Р.Ғ.Вәлинуров тикшеренеүҙәр менән әүҙем шөғөлләнә, 312 ғилми эш, монография, дәреслек авторы. Ул һигеҙ кандидатлыҡ диссертацияһына етәкселек итә, психиатрия, психотерапия һәм һаулыҡ һаҡлауҙы ойоштороу өлкәһендә эксперт булып иҫәпләнә. Ул шулай уҡ башҡорт психиатрия мәктәбенә нигеҙ һала, күп һанлы табиптар, һаулыҡ һаҡлау идарасылары һәм ғалимдар үҫтерә[1][6].

Йәмәғәт эшмәкәрлеге

Башҡортостан Республикаһының дүртенсе саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайы депутаты[3].

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

  • Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған табибы (1995);
  • Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған табибы (1989);
  • СССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1988);
  • Рәсәй Федерацияһының һаулыҡ һаҡлау отличнигы(2007);
  • Башҡортостан Республикаһының һаулыҡ һаҡлау отличнигы (2009);
  • «Башҡортостан Республикаһы ҡануниәтен үҫтереүгә айырым өлөш индергән өсөн» Почёт билдәһе (2012);
  • Дуҫлыҡ ордены[7].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 Валинуров Ринат Гаянович. БГМУ. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 16 февраль 2026.
  2. ↑ Ринат Гаянович Валинуров - последние новости | Селдон Новости (билдәһеҙ). myseldon.com. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 16 февраль 2026.
  3. ↑ 1 2 Валинуров Ринат Гаянович. Депутаты. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 16 февраль 2026.
  4. ↑ Ринат Гаянович Валинуров - биография, личная жизнь и достижения. Born Today. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 16 февраль 2026.
  5. ↑ Валинуров, Ринат Гаянович. - Современные основы организации медико-психологической... Российская государственная библиотека. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 16 февраль 2026.
  6. ↑ elibrary.ru. Научная электонная библиотека. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 февраль 2026.
  7. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 3 мая 2018 года № 182 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 3 июнь 2018. Архивировано 29 октябрь 2019 года.

Һылтанмалар

Категориялар