Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Нагаева Зифа Вәли ҡыҙы

РУВИКИ интернет-энциклопедияһында Нагаева фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.

Зифа Вәли ҡыҙы Нагаева (рус. Нагаев, Зифа Валиевна; 1956 йылдың 1 марты, Иҫке Этекәй, Башҡорт АССР-ы) — шағир, композитор, йырсы. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2020) һәм атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2003), Татарстан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2011) һәм халыҡ артисы (2022). Ауырғазы районының Ғәлимйән Ибраһимов исемендәге премияһы лауреаты (2006).

Биографияһы

Зифа Вәли ҡыҙы Нагаева 1956 йылдың 1 мартында Башҡорт АССР-ы Ауырғазы районы Иҫке Этекәй ауылында тыуған. Бәләкәйҙән үк йыр-моңға һөйөү күрһәтә, баянда (рус.)баш. уйнай, йырлай. Йәш сағында ул актриса булырға хыяллана. Ғүмәр ауылында башланғыс мәктәп, артабан Юлдаш һигеҙ йыллыҡ мәктәбен тамамлай. 1975 йылда Зифа Өфө музыка-педагогия училищеһында уҡыуын тамамлап, тыуған районына ҡайта. Районда 1-се Толбазин мәктәбендә музыка уҡытыусыһы булып эшләй башлай[1].

Зифа Вәли ҡыҙы 1988—1991 йылдарҙа Б.Ғайсин исемендәге Толбазин балалар музыка мәктәбе директоры вазифаһын башҡара, балалар үҙешмәкәр сәнғәтен үҫтереүҙә әүҙем ҡатнаша. Уҡытыусы булараҡ эше балаларҙы музыкаль грамотаға өйрәтеүҙе генә түгел, ә төрлө милли конкурстарҙа, фестивалдәрҙә сығыш яһаған берҙәм ижади коллектив төҙөүҙе лә үҙ эсенә ала.

Зифа, уҡытыусылыҡ эшенән тыш, Башҡортостан телевидениеһында райондан сығыш яһаған вокаль коллективтарҙы ла әүҙем үҫтерә. Шулай уҡ Ауырғазы татар халыҡ театрында төп ролдәрҙе башҡара, «Театр яҙы» фестивалендә еңеү яулай.

1991 йылда Зифа Башҡорт дәүләт педагогия институтының психология бүлеген тамамлай һәм Өфөгә күсә. Өфөлә уҡытыусылыҡ эшмәкәрлеген 84-се һәм 107-се мәктәптәрҙә дауам итә.

1996—2013 йылдарҙа Зифа Нагаева Башҡортостан радиоһында эшләй, «Юлдаш» ижади берекмәһендә татар телендә тапшырыуҙар алып барыусы була. Ул бер нисә популяр радиотапшырыуҙар, шул иҫәптән «Юғалту-табышларым» социаль проектын, шулай уҡ тыңлаусылар араһында бик популяр булған «Парҙә ябылғач» һәм «Бер ваҡыт шулай…» автор тапшырыуҙарын әҙерләй.

300 ашыу йырҙың музыкаһы һәм һүҙҙәре авторы[2].

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

Зифа Нагаева Башҡортостанда үткән фестивалдәрҙең күп тапҡыр еңеүсеһе. 2006 йылда мәҙәниәт һәм халыҡ ижадын үҫтереүгә индергән өлөшө өсөн Ғәлимйән Ибраһимов исемендәге премияға лайыҡ була. 2011 йылда «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре» тигән маҡтаулы исемгә лайыҡ була. Башҡортостан Республикаһының һәм Татарстандың халыҡ артисы исемен дә алды, был уның республикаларҙың мәҙәни ҡеүәтен һаҡлауға һәм үҫтереүгә өлөш индереүенең асыҡ танылыуы.

  • Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2003);
  • Татарстан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2011);
  • Татарстан Республикаһының халыҡ артисы[3].
  • Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2020);
  • Салауат Юлаев ордены (2026)[4].

Китаптары

  • «Зифа Нагаева йырҙары»;
  • «Ғүмерем балҡышында»;
  • «Яҙмышым йырҙарымда»[2].

Популяр йырҙары

  • «Дусларга» (2004);
  • «Тыныч йокла, улым» (2005);
  • «Ыгы зыгы» (2004);
  • «Мина кирак узгарерга» (2004);
  • «Эниле йорт» (Single, 2019);
  • «Яңа жыр» (Single, 2019);
  • «Балакаем» (Single, 2020)[2][5].

Ғаиләһе

Беренсе ире менән 23 йыл бергә йәшәгәс айырылашалар, айырылышҡас ул бер нисә йылдан үлә. Ете йыл үткәс, үҙенән 7 йәшкә кесерәк Ауырғазы районынан Шәйхинурға кейәүгә сыға.

Зифа Нагаеваның 3 балаһы, 6 ейәне бар[6].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ Ауырғазы районының талантлы педагогы Зифа Нагаева ижадынан бер шәлкем  (рус.). 16 февраль 2026 тикшерелгән.
  2. ↑ 1 2 3 Зифа Нагаева: «Бер-беребезнең хакын хаклый белмибез, шунысы аяныч»  (тат.), TatarToday. 16 февраль 2026 тикшерелгән.
  3. ↑ Башкирская певица стал народной артисткой Татарстана (29 апрель 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 16 февраль 2026.
  4. ↑ В Уфе прошло торжественное собрание в честь предстоящего 8 Марта. BashNews. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 2026-0309.
  5. ↑ Зифа Нагаева. ВК. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 февраль 2026.
  6. ↑ Зифа Нагаева: «Эстрададагы цирк вакытлыча күренеш булыр дип өметләнәм» (тат.). ИнтерТат (21 август 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 27 февраль 2026.

Һылтанмалар

Категориялар