Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Кәлимуллин Сәмиғулла Мәсифулла улы

РУВИКИ интернет-энциклопедияһында Кәлимуллин фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.

Сәмиғулла Мәсифулла улы Кәлимуллин (рус. Самигулла Масифуллович Калимуллин; 1914 йылдың 25 авгусы, Баҡал (Силәбе өлкәһе), Һатҡы районы — 1989 йылдың 19 сентябре, Өфө) — совет һәм башҡорт сценографы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1955). Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1946–1974 йылдарҙа Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрында рәссам булып эшләй[1].

Биографияһы

Сәмиғулла Мәсифулла улы Кәлимуллин 1914 йылдың 25 авгусында Өфө губернаһының Златоуст өйәҙе Баҡал ҡаҙна руднигы ҡасабаһында тыуған; хәҙер — Силәбе өлкәһенең Баҡал ҡалаһы[1]. Өфөлә йәшәгән һәм эшләгән[2]. 1989 йылдың 19 сентябрендә Өфөлә вафат булған[2].

1935 йылда Башҡорт сәнғәт техникумының художество бүлеген тамамлай; хәҙер был — Өфө сәнғәт училищеһының һынлы сәнғәт бүлеге[2]. 1940 йылда Башҡорт театр-художество училищеһын тамамлай[1].

Училищены тамамлағандан һуң Баймаҡ колхоз-совхоз театры директоры булып эшләй; был театр Сибай драма театры тарихы менән бәйле[1]. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша[1].

1946 йылдан 1974 йылға тиклем Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрында рәссам булып эшләй[1]. 1947 йылдан Башҡорт АССР-ы театр эшмәкәрҙәре союзында, 1954 йылдан Башҡорт АССР-ы Рәссамдар союзында тора[1]. 1964 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы[2].

Ижады

Кәлимуллиндың төп ижади эшмәкәрлек өлкәһе сценография була[1]. Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрында ул ватан һәм сит ил авторҙары әҫәрҙәре буйынса 30-ҙан ашыу спектаклде биҙәй[1].

Кәлимуллин биҙәгән постановкалар араһында Уильям Шекспирҙың «Отелло»һы (1954), Лев Николаевич Толстойҙың «Тере мәйет»е (1958), Анғәм Атнабаевтың «Ул ҡайтты»һы (1960), Илдус Абдулла улы Абдуллиндың «Онотолған ант»ы (1967) һәм Зәйнәб Биишеваның «Нәҙер»е (1974) бар[1].

1938 йылдан республика, декада, зона, Бөтә Рәсәй, Бөтә Союз һәм сит ил күргәҙмәләрендә ҡатнаша[2]. 1955 йылда Мәскәүҙә башҡорт әҙәбиәте һәм сәнғәте декадаһында, 1969 йылда Ленинградта Башҡорт АССР-ы мәҙәниәте көндәрендә ҡатнаша[1]. Кәлимуллиндың шәхси күргәҙмәләре Өфөлә 1964 һәм 1973 йылдарҙа үткәрелә[1].

Наградалары һәм исемдәре

Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1955)[1].

Йыйылмалар

Кәлимуллиндың эштәре Өфөләге Михаил Васильевич Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы һәм Мәскәүҙәге Алексей Александрович Бахрушин исемендәге Дәүләт үҙәк театр музейы фондтарында һаҡлана[1].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Фарзутдинова Л. С. Калимуллин Самигулла Масифуллович. Башкирская энциклопедия. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 17 август 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 Калимуллин Самигулла Масифуллович (1914–1989). Региональное отделение Всероссийской творческой общественной организации «Союз художников России» Республики Башкортостан. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 17 август 2026.

Әҙәбиәт

  • Выставка произведений художников-сценографов Республики Башкортостан = Башҡортостан Республикаһының сәхнә биҙәү рәссамдары әҫәрҙәре күргәҙмәһе: каталог / автор-составитель С. В. Евсеева. — Уфа, 2000.

Һылтанмалар

Категориялар