Лоҡманов Илнур Флүр улы

Илнур Флүр улы Лоҡманов (ижади псевдонимы — Илнур Лоҡман; рус. Лукманов Ильнур Флюрович; 1983 йылдың 7 майы, Комсомольск, Башҡорт АССР-ы) — драма артисы, йырсы, режиссёр, педагог. 2005 йылдан Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры актёры (сәхнә оҫтаһы). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2018)[1] һәм Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2023)[2][3].

Биографияһы

Илнур Флүр улы Лоҡманов 1983 йылдың 7 майында Башҡортостан Республикаһы Учалы районы Комсомольск ҡасабаһында тыуған. 1989–1991 йылдарҙа Комсомольск урта мәктәбендә уҡый. 1991 йылдың көҙөнән 2000 йылға тиклем Учалы районы Абҙаҡ ауылы урта мәктәбендә белем ала.

Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институтының «Драма театры һәм кино актёры» һөнәре буйынса бүлеген тамамлай.

2004–2005 йылдарҙа Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актёры. 2005 йылдан — Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры актёры-сәхнә оҫтаһы[2].

«Дәүләт һәм муниципаль идара итеү» белгесе һөнәре буйынса өҫтәмә белемгә эйә; «Эшҡыуарлыҡ эшмәкәрлеге технологияһы» йүнәлешендә белем камиллаштырыу курстарын үткән. Юғары категориялы өҫтәмә белем биреү педагогы. Башҡортостан Республикаһы Башлығы ҡарамағындағы мәҙәниәт һәм сәнғәт буйынса совет ағзаһы[3].

Ижады

Театрҙа эшләү осоронда 100-ҙән ашыу образ тыуҙырған; башҡорт, рәсәй һәм сит ил драматургияһы ролдәрендә сығыш яһай[2].

Йырсы-актёр. 2008 йылда тәүге аудиоальбомын, 2011 йылда «Мин шәп егет» исемле икенсе аудиоальбомын сығара. Милли йәштәр театрында театрлаштырылған яңғыҙ концерттар үткәрә.

2009 йылдан Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты менән хеҙмәттәшлек итә, «Ҡорос» халыҡ ижады коллективының (һуңыраҡ — атҡаҙанған халыҡ ижады коллективы) художество етәксеһе[1][4].

Аҡмулла тормошона һәм ижадына бағышланған постановкалар әҙерләй. 2009 йылда БДПУ-ла «Төрксой» кафедраһын асыу саралары сиктәрендә Аҡмулла тураһында 40 минутлыҡ спектакль ҡуя (Г. Хөсәйенов «Аҡмулла шиғыры», А. Вилданов «Аҡмулла — яҡтылыҡ һәм аҡыл йырсыһы»)[4]. «Аулаҡ өй» фольклор сәхнәһе; «Алтын битлек» төбәк-ара фестивалендә «Ҡорос» театры Гран-при яулай. 2009, 2010 һәм 2011 йылдарҙа Халыҡ-ара Аҡмулла уҡыуҙарының режиссёр-ҡуйыусыһы.

2019 йылда Фәнис Фәтих улы Янышев хикәйәләре буйынса бер актлы «Аҡмулла» пьесаһын яҙа һәм сәхнәгә сығара; спектакль Башҡорт юлдаш телевидениеһы һәм «Башҡортостан-24» каналдарҙа күрһәтелә. Мостай Кәрим әҫәрҙәре нигеҙендә «Һинән башҡа донъям япа-яңғыҙ» исемле пьеса яҙа. 2022 йылда «Табын» халыҡ ижады коллективына нигеҙ һала; «Аҡмулла» спектакле менән республика райондарында гастролдәр ойоштора[3].

2010 йылда Ғәзиз Әлмөхәмәтов исемендәге республика гимназия-интернатында «Ялҡын» театр түңәрәгенә нигеҙ һала; 2018 йылда берекмә «Өлгөлө коллектив» исеменә лайыҡ була. Мөхәммәт Исҡужин исемендәге 136-сы башҡорт лицейында («Һупайлы дәрүиштәре») һәм Рауил Бикбаев исемендәге 102-се башҡорт гимназияһында ижади түңәрәктәр етәкләй / ойоштора.

Режиссёр булараҡ, шул иҫәптән, балаларға һәм йәштәргә тәғәйенләнгән постановкалар ҡуя (мәҫәлән, һуғыш осорондағы балалар яҙмышына бағышланған «Дети войны» спектакле)[3].

Репертуары (һайланма)

  • Егет — «Өҙөлгән туй» (З. Аҙнабаева)
  • Айбағош сәсән — «Сәсәндәр» (И. Йомағолов)
  • Үтәрбай — «Ғилмияза» (Таңсулпан Ғарипова, 2005)
  • Ғабдулла — «Беҙҙең өйҙөң йәме» (Мостай Кәрим, 2005; шулай уҡ 2023)
  • Мальволио — «Ун икенсе төн» (Уильям Шекспир, 2010)
  • Тибальт, Абрим — «Ромео һәм Джульетта» (Уильям Шекспир, 2010)
  • Власть — «Ташлама утты, Прометей!» (Мостай Кәрим, 2010)
  • Ҡотләхмәт — «Башҡорт тотҡоно» (Мостай Кәрим, 2011)
  • Кудимов — «Өлкән ул» (А. Вампилов, 2012)
  • Заһир — «Заһир, Гөлшат һәм Берлин асҡыстары» (Мостай Кәрим, 2013)
  • Идарасы — «Калигула» (А. Камю, 2016)
  • Ханнан — «Башҡорт туйы» (Мөхәммәтша Буранғолов, 2019)
  • Кямран — «Уйҙарымдан ғына юғалма…» (Решат Нури Гюнтекин, 2020)[5]
  • Теребай, курсант, Лев Богуш — «Үлмәҫбай» (Мостай Кәрим, 2020)
  • Хәтипйән — «Аҡ мөғжизә» (Мостай Кәрим, 2020)
  • Мөнир — «Ғашиҡтар көнө» (Наил Ғәйетбай, 2021)
  • Бахтияр (вәзир) — «Хужа Насретдин мажаралары» (2022)
  • Эшреф — «Мөхәббәт тураһында легенда» (Н. Хикмет, 2022)
  • Урал-батыр — «Ете батыр тураһында хикәйәт» (Д. Йосопов, 2023)
  • Моноспектакль «Күктә ике йондоҙом балҡығанда» (И. Аҫылбаева, 2023)[2]

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

  • Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2023)[2]
  • Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2018)[1]
  • Рәсәй Федерацияһы Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле аппаратының Рәхмәт хаты (2019)
  • «Ҡорос» халыҡ театры — «Атҡаҙанған халыҡ ижады коллективы» почётлы исеме (2021)
  • Ҡаҙағстан Республикаһы Аҡтүбә ҡалаһының «Шатлыҡ» башҡорт-татар берләшмәһе Грамотаһы (2016)
  • Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһы Мәҙәниәт министрлығының Почёт грамотаһы (2013)

Ғаиләһе

Тормош иптәше — Филүзә Рәмил ҡыҙы. Ҡыҙҙары — Зөлхизә (2014), Зөләйха (2020).

Атаһы — Лоҡманов Флүр Зәки улы (1958–2012), инженер. Әсәһе — Лоҡманова Гөлшат Талха ҡыҙы (1961–2007), мәҙәниәт өлкәһе хеҙмәткәре. Һеңлеһе — Аҫылбаева Илнара Флүр ҡыҙы (1987).

Иҫкәрмәләр

  1. 1 2 3 Руководитель народного театра «Корос» стал заслуженным артистом Республики Башкортостан. БДПУ им. М. Акмуллы (9 июнь 2018). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 июль 2026.
  2. 1 2 3 4 5 Лукманов Ильнур Флюрович. Национальный молодежный театр им. Мустая Карима. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 июль 2026.
  3. 1 2 3 4 События и театр – главные популяризаторы башкирского языка среди молодежи. Молодёжная газета (4 декабрь 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 июль 2026.
  4. 1 2 «Театр — ул тамаша ғына түгел бит ул, ә беҙҙең тормошобоҙ ҙа» (башҡ.). Тамаша (17 октябрь 2020). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 июль 2026.
  5. «Королек — птичка певчая»: Ильнур Лукманов (Кямран). Rutube. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 июль 2026.

Сығанаҡтар

  • «Батам, әммә ҡалҡам!» // «Башҡортостан» гәзите, 15 сентябрь 2012
  • «Йөрәгемде тыңлап йәшәйем» // «Башҡортостан» гәзите, 25 май 2018
  • «Берҙәмлектәренә һоҡландым» // «Башҡортостан» гәзите, 26 апрель 2013