Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Аллаярова Нажиә Һибәт ҡыҙы

РУВИКИ интернет-энциклопедияһында Аллаярова фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.

Нажиә Һибәт ҡыҙы Аллаярова (рус. Нажия Хибатовна Аллаярова; 1936 йылдың 15 июле, Учалы, Башҡорт АССР-ы) — совет һәм Рәсәй йырсыһы. Башҡорт опера һәм балет театры солисы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1971). Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1977). РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1982).Салауат Юлаев ордены кавалеры (2017)

Биографияһы

1936 йылдың 15 июлендә Башҡорт АССР-ының Учалы районы Яңы Байрамғол ауылында тыуған.

1957 йылда Өфө сәнғәт училищеһының вокал бүлеген (М. Мортазина класы), 1967 йылда Гнесиндар исемендәге Музыка-педагогия институтын (М. Переверзева класы) тамамлай.

Мәктәптә уҡыған сағында уҡ, 1955 йылда Мәскәүҙә башҡорт әҙәбиәте һәм сәнғәте декадаһында ҡатнаша[1]. 1961—1962 йылдарҙа Башҡорт филармонияһы солисы, 1967—1991 йылдарҙа — Башҡорт дәүләт академия опера һәм балет театрында эшләй[2]. Театрҙа тәүге тапҡыр Заһир Исмәғилевтың «Ағиҙел тулҡындары» операһында Гөлзифа партияһында сығыш яһай[3].

Йырсы лирик-колоратура сопраноға эйә[3]. Опера партияларын, башҡорт халыҡ йырҙарын, Башҡортостан композиторҙарының әҫәрҙәрен башҡара. Польшала, Венгрияла, Германияла гастролдәрҙә була[2]. Төрлө йылдарҙа Өфөлә һәм Мәскәүҙә хөкүмәт концерттарында, шул иҫәптән Н. Хрущёв, Л. Брежнев һәм Ф. Кастро алдында йырлай; М. Биешу, Д. Гнатюк, Е. Мирошниченко, А. Соловьяненко менән бергә сығыш яһай[4].

Әүҙем ижади эшмәкәрлеген туҡтатҡандан һуң, педагогик һәм йәмәғәт эше менән шөғөлләнә[4].

Спектаклдәрҙәге партиялары

  • Виолетта — «Травиата», Дж. Верди;
  • Джильда — «Риголетто», Дж. Верди;
  • Марфа — «Батша кәләше», Н. Римский-Корсаков;
  • Лебедь-птица — «Салтан батша тураһында әкиәт», Н. Римский-Корсаков;
  • Розина — «Севилье цирюльнигы», Дж. Россини;
  • Лакме — «Лакме», Л. Делиб;
  • Церлина — «Фра-Дьяволо», Д. Обер;
  • Мюзетта — «Богема», Дж. Пуччини;
  • Гөлзифа — «Ағиҙел тулҡындары», З. Исмәғилев;
  • Әминә — «Салауат Юлаев», З. Исмәғилев;
  • Наза — «Ҡоҙаса», З. Исмәғилев;
  • Бибинур — «Замандаштар», Х. Әхмәтов;
  • Шәүрә — «Шәүрә», З. Исмәғилев;
  • Һарыласәс — «Урал илселәре», З. Исмәғилев.

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары

  • Салауат Юлаев ордены (2017)[5];
  • РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1982);
  • Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1977).
  • Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1971)[6];
  • Бөтә Рәсәй эстрада артистары конкурсы дипломанты (1960)[2].

Ғаиләһе

  • Тормош иптәше — композитор Абрар Ғабдрахманов (1935—2013). Йырсы уның вокаль әҫәрҙәренең тәүге башҡарыусыһы була[3].
  • Әсәһе — Мәүжиҙә Таһирова[1].
  • Ҡыҙы — Миләүшә Иҙрисова, музыка белгесе. Сәнғәт фәндәре кандидаты (2014). Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2006)[7][8].
  • Ейәнсәрҙәре — Дилара Иҙрисова, опера йырсыһы (сопрано), халыҡ-ара конкурстар лауреаты[9][10], Айгөл Вәхитова, музыка белгесе, Асия Ғарипова — скрипкасы[11], республика һәм халыҡ-ара конкурстар лауреаты[12].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 Сегодня большой юбилей у известной башкирской певицы Нажии Аллаяровой. kurultai.ru (15 июль 2021). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 июль 2026.
  2. ↑ 1 2 3 Аллаярова Нажия Хибатовна. Кино-Театр.РУ. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 июль 2026.
  3. ↑ 1 2 3 Башкирская певица Нажия Аллаярова празднует 85-летие. Культурный мир Башкортостана (15 июль 2021). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 июль 2026.
  4. ↑ 1 2 15 июля известная башкирская певица Нажия Аллаярова отмечает 75-летний юбилей. Башинформ (15 июль 2011). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 июль 2026.
  5. ↑ У каждого своя высота в профессии. vechufa.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 июль 2026.
  6. ↑ Аллаярова Нажиә Һибәт ҡыҙы // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: Башҡорт энциклопедияһы (ғилми-нәшриәт комплексы), 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-306-8.
  7. ↑ Г.А.Ишкинина. Аллаярова Нажиә Һибәт ҡыҙы // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: Башҡорт энциклопедияһы (ғилми-нәшриәт комплексы), 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-306-8.
  8. ↑ Абрар Габдрахманов. Культурный мир Башкортостана. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 июль 2026.
  9. ↑ Диляра Идрисова. RusConzert. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 июль 2026.
  10. ↑ Диляра Идрисова. Московская филармония. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 июль 2026.
  11. ↑ Народная артистка Башкирии Нажия Аллаярова отметила 90-летний юбилей  (рус.). 15 июль 2026 тикшерелгән.
  12. ↑ Ее называли «башкирской соловушкой» (к юбилею Нажии Аллаяровой). ИА «Башинформ». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 июль 2026.

Һылтанмалар

Категориялар