Порт-Элизабет
Гебе́ха (2021 йылдың февраленә тиклем — Порт-Эли́забет[1])(ингл. Gqeberha/Port Elizabeth, африк. Die Baai, коса Ibhayi) — Көньяҡ Африка Республикаһындағы ҡала, Көнсығыш Кап провинцияһында, Какаду округының административ үҙәге. Һинд океанындағы Алгоа ҡултығы ярында, Кейптаундан көнсығышҡа табан 770 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Ҡала Алгоа ҡултығы буйлап 16 км һуҙылған һәм Көньяҡ Африка Республикаһының иң ҙур диңгеҙ порттарының береһе булып тора.
Бөгөн ҡала Нельсон Мандела бухтаһы ҡала округының бер өлөшө булып тора, унда 1 152 115 кеше йәшәй. Ҡалаға исемде 1820—1821 йылдарҙа Кап колонияһы губернаторы вазифаһын башҡарыусы британ офицеры Руфейн Шо Донкин яратҡан ҡатыны Элизабет Френсис иҫтәлегенә бирә[2]; ҡатыны иҫтәлегенә ул шулай уҡ маяҡ ҡарауылсыһы йорто янында ҙур булмаған пирамида төҙөй.
Тарихы
Порт-Элизабет ҡалаһына 1820 йылда британ күскенселәре нигеҙ һала, улар һуғышсан коса ҡәбиләһе менән сик буйы районын нығытырға тейеш була. 1861 йылда ҡала автономиялы муниципалитет статусын ала. Икенсе инглиз-бур һуғышы ваҡытында британлылар бында бур ҡатын-ҡыҙҙары һәм балалары өсөн концентрацион лагерь төҙөй. 1962 йылда ҡара тәнле халыҡты көсләп күсереү башланғас, ҡала апартеид сәйәсәтенән ситтә ҡалмай, ә 1965 йылда бөтә Саут-Энд районы таҙартыла һәм ҡала йөҙөнән юҡ ителә. Күсереүҙәр 1975 йылға тиклем дауам итә. 1994 йылғы ирекле һайлауҙарҙан һуң Порт-Элизабет илдең башҡа өлөшөндәге кеүек үк проблемалар менән осраша — ҡаланы енәйәтселек тулҡыны солғап ала, уның күп өлөшө наркотиктарға бәйле.
2001 йылда Нельсон Мандела бухтаһы ҡала округы ойошторола, ул Порт-Элизабеттан тыш, күрше Эйтенхахе һәм Деспэтч ҡалаларын, шулай уҡ эргәләге ауыл хужалығы райондарын үҙ эсенә ала.
Демография
2011 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, Нельсон Мандела ҡултығы ҡала округында 1 152 115 кеше йәшәй.
Шул уҡ халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, респонденттарҙың 58,90 проценты үҙҙәрен «ҡара тәнле африкандар» тип билдәләй, 23,48 проценты — «төҫлөләр», 16,51 проценты — «аҡ тәнлеләр» һәм 1,12 проценты — индустар/азиаттар.
Конфессиональ составы: христиандар (89,4 %), атеистар (6,1 %), мосолмандар (1,5 %), йәһүдтәр (0,4 %) һәм индустар (0,3 %).
Мәғариф
Нельсон Мандела университеты 2005 йылда Порт-Элизабет университеты, Техникон һәм университеттың Виста кампусы берләшкәндән һуң барлыҡҡа килә[3].
Көнсығыш Кап провинцияһының иң ҙур университеты булып тора, ете кампуста һәм ете факультетта студенттар һаны 24 мең кеше тәшкил итә. Ҡалала шулай уҡ Рассел-Роуд колледжы һәм креатив иҡтисад мәктәбе кампустары бар.
Туғандаш ҡалалар
Иҫкәрмәләр
- ↑ South African city of Port Elizabeth becomes Gqeberha. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 март 2021. Архивировано 28 февраль 2021 года.
- ↑ William Selwyn. Cape carols and miscellaneous verses. — Capetown Argus Print. and Pub. Co, 1891. — 200 с.
- ↑ Университет Нельсона Манделы
Һылтанмалар
- Прибрежный городской округ имени Нельсона Манделы (Порт-Элизабет) в Сети городов ЮАР
- Nelson Mandela Bay Tourism Архивная копия от 22 апрель 2021 на Wayback Machine — Список гостиниц и достопримечательностей, информация официального туристического бюро
- Университет Прибрежного городского округа имени Нельсона Манделы Архивная копия от 20 июль 2017 на Wayback Machine
- Порт-Элизабет на MeetSOUTHAFRICA.NET — Фото Порт-Элизабет и туристическая информация
- Статья Порт-Элизабет в Энциклопедии Британника
- Порт-Элизабет на сайте «Про ЮАР»
Тема буйынса өҫтәмә
 | ||||
|---|---|---|---|---|
| Һүҙлектәр һәм энциклопедиялар | ||||
| ||||
