Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Рәхмәтуллина Ләйсән Зөфәр ҡыҙы

РУВИКИ интернет-энциклопедияһында Рәхмәтуллина фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.
РУВИКИ интернет-энциклопедияһында Ләйсән исемле башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.

Ләйсән Зөфәр ҡыҙы Рәхмәтуллина (рус. Лейсан Зуфаровна Рахматуллина; 1964 йылдың 19 авгусы, Аҡкүҙ ауылы, Башҡорт АССР-ы) — СССР һәм Рәсәй график-рәссамы, акварелсе[1]. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы[2]. Шәйехзада Бабич исемендәге дәүләт республика йәштәр премияһы лауреаты[3].

Биографияһы

Ләйсән Зөфәр ҡыҙы Рәхмәтуллина 1964 йылдың 19 авгусында Башҡорт АССР-ының Илеш районы Аҡкүҙ ауылында тыуған[1].

1975—1980 йылдарҙа Өфө ҡалаһындағы Республика урта сәнғәт мәктәп-интернатында белем ала, унда һынлы сәнғәт уҡытыусылары Л. Н. Ғайнанова, В. А. Таңғатаров, А. Д. Ғайнанов, Г. А. Захаров һәм З. А. Ғәлимова була[3].

1986 йылда Башҡорт дәүләт педагогия институтының художество-графика факультетын тамамлай[1]. Институтта уҡыған осорҙа остаздары скульптор Николай Александрович Калинушкин, педагогтар Тәлғәт Хәсән улы Мәсәлимов һәм А. И. Масленников була[4]. Диплом эше — акварель портреттар серияһы[4].

1986 йылдан алып төрлө кимәлдәге сәнғәт күргәҙмәләрендә ҡатнаша. 1995 йылдан «Артыш» ижади берекмәһе ағзаһы. 1996 йылда Рәсәй Рәссамдар союзына ҡабул ителә[2].

Өфө ҡалаһында йәшәй һәм ижад итә[2].

Ижады

Ләйсән Зөфәр ҡыҙы Рәхмәтуллина тематик станок композициялары, пейзаждар, натюрморттар һәм портреттар ижад итә, нигеҙҙә акварель һынлы сәнғәте техникаһында эшләй[1]. Уның әҫәрҙәрендә тәбиғәт ландшафттары билдә-символ ролен үтәй, ә арауыҡты яҫылыҡлы төҙөү колористик ритмға һәм төҫтө ассоциатив ҡабул итеүгә нигеҙләнә[1].

Авторҙың төп серияларына һәм циклдарына Байкал мотивтары («Төньяҡ Байкал буйлап», «Байкал мотивы», «Ольхон буйлап», «Байкал умырзаяһы», «Ольхон балҡышы», «Байкалға ҡайтыу»), Төркиә циклы пейзаждары («Төркиә буйлап. Сапанджа»), шулай уҡ «Хәлдәр» (рус. «Состояния») серияһы ҡарай[2][5]. Иң билдәле әҫәрҙәре: «Сәскәләр» (1988), «Десяткин ҡарашы» (1990), «Флюидтар» триптихы (1995), «Хамар-Дабан серҙәре» (1996), «Зәңгәр туҫтаҡ» (2001), «Байкал һырты аша» (2002), «Күккә бағыусылар» диптихы (2004), «Күктәр төҫө» (2005), «Плёстағы кис», «Диалог», «Питерға юл», «Рабкорҙар урамында яҙ», «Һары йәйғор», «Ҡояш нурланышы» һәм «Ҡыҙғылт һары кис»[1][4].

Рәхмәтуллинаның әҫәрҙәре М. В. Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейында (Өфө ҡалаһы), Ирбит дәүләт һынлы сәнғәт музейында (Свердловск өлкәһе, Ирбит ҡалаһы), Ҡурған өлкә художество музейында (Ҡурған ҡалаһы), Үрге Йәркәй ауылы музейында (Илеш районы), Республика халыҡ ижады үҙәгенең «Урал» милли сәнғәт галереяһында (Өфө ҡалаһы), Күмертау ҡалаһының картиналар галереяһында, шулай уҡ Рәсәй Федерацияһы, Израил Дәүләте, Төркиә Республикаһы, Швеция Батшалығы һәм Чехия Республикаһындағы шәхси коллекцияларҙа һаҡлана[1][2].

Күргәҙмәләре

1986 йылдан алып республика, зона, төбәк-ара, бөтә Рәсәй, бөтә Союз, сит ил һәм халыҡ-ара күргәҙмәләрҙә ҡатнаша[2].

Рәссамдың шәхси күргәҙмәләре Өфө (1989, 1993, 1996, 1997, 1998, 2004, 2005, 2007, 2009, 2011, 2015), Мәскәү (1996, 2000, 2002) һәм Нефтекама (2001) ҡалаларында уҙғарыла[1][6]:

1989 йыл — «Акварель» (Өфө, Өфө сәнғәт училищеһы);

1993 йыл — «Акварель» (Өфө, Республика күргәҙмә комплексы);

1996 йыл — «Флюидтар. Ҡыял уйыны» (рус. «Флюиды. Игра воображения») (Өфө, Рәссамдар союзының бәләкәй күргәҙмә залы; Мәскәү, Үҙәк рәссам йорто);

1997 йыл — «Акварель» (Өфө, Б. Йосопова исемендәге Актёрҙар йорто; Өфө, «Урал» заманса сәнғәт галереяһы);

1998 йыл — «Акварель» (Өфө, «Президент-Отель» ҡунаҡхана комплексы);

2000 йыл — «Яңы ай» (рус. «Новолуние») (Мәскәү, Үҙәк рәссам йорто);

2001 йыл — «Акварель» (Нефтекама, «Мираҫ» картиналар галереяһы);

2002 йыл — «Зәңгәр туҫтаҡ» (рус. «Чаша голубая») (Мәскәү, Үҙәк рәссам йорто);

2004 йыл — «Акварель метаморфозалары» (рус. «Акварели метаморфозы») (Өфө, «Президент-Отель» галереяһы);

2005 йыл — «Акварель» (Өфө, Башҡортостан Республикаһы рус дәүләт академия драма театры);

2011 йыл — Шәхси акварель күргәҙмәһе (Өфө, «Президент-Отель» галереяһы);

2012 йыл — «Акварель яҙы» республика күргәҙмәһе (Өфө, Өфө художество галереяһы);

2012 йыл — ТӨРКСОЙ халыҡ-ара төрки мәҙәниәте ойошмаһының XV Халыҡ-ара ижади лабораторияһы күргәҙмәһе (Төркиә, Сапанджа ҡалаһы);

2015 йыл — Юбилей шәхси күргәҙмәһе (Өфө, Башҡортостан Республикаһы Рәссамдар союзының Үҙәк күргәҙмә залы).

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары

  • Шәйехзада Бабич исемендәге дәүләт республика йәштәр премияһы лауреаты (1997)[3];
  • Петрозаводск ҡалаһында үткән I «Аквабиеннале» халыҡ-ара акварель һынлы сәнғәт күргәҙмәһе дипломы (2004)[4];
  • Мәскәү ҡалаһында үткән VII «Йыл аквареле» халыҡ-ара конкурсының икенсе премияһы (2005)[1];
  • Петрозаводск ҡалаһында үткән II «Аквабиеннале» халыҡ-ара акварель һынлы сәнғәт күргәҙмәһе дипломы (2006)[4];
  • Санкт-Петербург ҡалаһында үткән III «Аҡ интеркистәр» (рус. «Белые Интерночи») халыҡ-ара бойондороҡһоҙ графика биенналеһы дипломы (2006)[4];
  • Санкт-Петербург ҡалаһында үткән «Арт-Күпер-Акварель» (рус. «Арт-Мост-Акварель») халыҡ-ара конкурсы дипломы (2013)[1];
  • Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы (2015)[6].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Хасанова Э. В. Рахматуллина Лайсан Зуфаровна. Региональный интерактивный энциклопедический портал «Башкортостан» (18 октябрь 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 2 сентябрь 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 Рахматуллина Лейсан Зуфаровна. Региональное отделение Всероссийской творческой общественной организации «Союз художников России» Республики Башкортостан (12 апрель 2020). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 2 сентябрь 2026.
  3. ↑ 1 2 3 Выпускники — члены творческих объединений РФ. Республиканская художественная гимназия-интернат имени Касима Аскаровича Давлеткильдеева (1 ғинуар 2014). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 2 сентябрь 2026.
  4. ↑ 1 2 3 4 5 6 Пегова Л. Её сердце бьётся на кончике кисти... Вечерняя Уфа (12 февраль 2015). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 2 сентябрь 2026.
  5. ↑ Информационный альманах СХ РБ 2012. Региональное отделение Всероссийской творческой общественной организации «Союз художников России» Республики Башкортостан (21 декабрь 2012). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 2 сентябрь 2026.
  6. ↑ 1 2 Информационный ежегодник 2015. Региональное отделение Всероссийской творческой общественной организации «Союз художников России» Республики Башкортостан (22 декабрь 2015). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 2 сентябрь 2026.

Әҙәбиәт

  • Хасанова Э. В. Башкирская энциклопедия. — Уфа: Научное издательство «Башкирская энциклопедия», 2009. — Т. 5: П — С. — 576 с. — ISBN 978-5-88185-072-2.;
  • Рахматуллина Л. З. Лейсан Рахматуллина. Акварель: альбом. — Уфа: Информреклама, 2003. — 64 с..

Һылтанмалар

Категориялар