Ғәбит Арғынбаев

Ырымбур губернаһы Верхнеурал өйәҙе Иҙрис ауылында (хәҙер Башҡортостан Республикаһының Баймаҡ районы Үрге Иҙрис ауылы) тыуған^[1]. Башҡа мәғлүмәттәр буйынса, тыуған йылы — 1850^[1].

Ҡурайҙа уйнау оҫталығын һәм сәсәнлек сәнғәтен Ишмөхәмәт сәсәндән өйрәнгән. Башкарыу репертуары бай һәм күп төрлө булған^[1].

XX быуат башында фольклорсы М. А. Буранғолов Ғәбит сәсән менән бер нисә тапҡыр осрашып, унан башҡорт легендаларын һәм риүәйәттәрен, «Урал» йырын, бер рәт эпос һәм ҡобайырҙарҙы: «Урал батыр», «Аҡбуҙат», «Ҡараһаҡал», «Күсәк бей» (ҡара: «Бабсаҡ менән Күсәк»), «Иҙел менән Яйыҡ», «Юлай менән Салауат», «Тамъян», «Батырша», «Байыҡ Айҙар сәсән» — яҙып алған; шулай уҡ Салауат Юлаевтың «Ағиҙелкәй аға ҡая аралап…», «Сәстәреңдең толом сулпылары…», «Һауаларҙа осҡан, ай, яғылбай…» шиғырҙарын һәм башҡа әҫәрҙәрҙе яҙып алған. Ғәбит сәсәндең «Ҡурай бәйете» һәм «Һаҡмар бәйете» бәйеттәре лә билдәле^[1].

Ғәбит сәсән — «Аусы мажаралары» шиғырының һәм бер рәт сатирик дүрт юллыҡтарҙың авторы; был әҫәрҙәр «Башҡорт шиғриәте антологияһы. Быуаттар тауышы» (2001) китабына индерелгән^[1].

1912 йылда Ырымбур губернаһы Яҡуп ауылында һәм Ырымбур ҡалаһында Ватан һуғышында (1812) еңеүгә 100 йыл тулыуға арналған ҡурайсылар һәм сәсәндәр ярышында еңеүсе булған. 1920 йылда Стәрлетамаҡ ҡалаһында Башҡорт хөкүмәте ойошторған ҡурайсылар һәм сәсәндәр конкурсында еңеп сыҡҡан^[1].

1921 йылда тыуған ауылында вафат булған^[1].

Башҡортостан Республикаһы Баймаҡ районы Түбәнге Иҙрис ауылында сәсән иҫтәлегенә мемориаль стела ҡуйылған^[1]. 2022 йылдың 23 июлендә Баймаҡ районы Иҙрис ауылында Ғәбит Арғынбаевҡа һәйкәл (скульптура) асылды; асыу тантанаһында Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең беренсе вице‑премьеры Азат Бадранов, Баймаҡ районы башлығы Фәнис Әминов, Зауралье йәмәғәт инициативалары союзы рәйесе Иҙел Султанов һәм башҡалар ҡатнашты^[2].

• «Орнамент» Родина сэсэна. Хамит Альмухаметов д. Второе Иткулово Баймакского р-на РБ. 2013г.