Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Ғәлиева Фәриҙә Ғабдулхай ҡыҙы

РУВИКИ интернет-энциклопедияһында Ғәлиева фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.
РУВИКИ интернет-энциклопедияһында Әхәтова фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.

Фәриҙә Ғабдулхай ҡыҙы Ғәлиева (рус. Галиева Фарида Габдулхаевна; 1962 йылдың 18 декабре, Малмыж[d], Киров өлкәһе) — совет һәм Рәсәй фольклорсы ғалимы; Р.Г. Кузеев исемендәге Этнологик тикшеренеүҙәр институты этнография бүлеге мөдире, тарих фәндәре кандидаты, филология фәндәре докторы, «Иң яҡшы йәш фән докторҙары» номинацияһында Ватан фәнен үҫтереүгә булышлыҡ итеү фонды лауреаты[1].

Биографияһы

Фәриҙә Ғабдулхай ҡыҙы Ғәлиева (ҡыҙ фамилияһы Әхәтова) 1962 йылдың 18 декабрендә Киров өлкәһенең Малмыж ҡалаһында хәрбиҙәр ғаиләһендә тыуған.

1982 йылда Түбәнге Кама музыкаль училищеһын тамамлай[2]. 1988 йылда Өфө дәүләт сәнғәт институтының музыка теорияһы, тарихы һәм композицияһы факультетын тамамлай.

1988 йылдан Өфө фәнни үҙәгенең Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында эшләй.

1997 йылдың 17 июнендә Өфөлә «Украинские песни в Башкортостане (историко-этнографическое исследование)» темаһы буйынса (фәнни етәксеһе Р. Ғ. Кузеев) кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай һәм тарих фәндәре кандидаты дәрәжәһен ала.

1997 йылдан Өфө фәнни үҙәгенең Р. Ғ. Кузеев исемендәге этнологик тикшеренеүҙәр институтында эшләй:

  • 1999 йылдан — өлкән ғилми хеҙмәткәр,
  • 2000—2002 йылдарҙа — ғилми сәркәтип,
  • 2006—2009 йылдарҙа һәм 2014 йылдан — этнография бүлеге мөдире,
  • 2009—2013 йылдарҙа — баш ғилми хеҙмәткәр[3].

2002—2005 йылдарҙа М. А. Шолохов исемендәге Мәскәү асыҡ педагогия университеты Өфө филиалының директор урынбаҫары.

2007 йылдың 11 апрелендә Мәскәүҙә «Восточнославянские песни в Башкортостане (фольклорные процессы в многоэтничном регионе)» темаһы буйынса (фәнни консультанты Ю. Г. Круглов) диссертация яҡлай һәм «филология фәндәре докторы» ғилми дәрәжәһен ала[4].

2017 йылдың мартында Р.Г. Кузеев исемендәге Этнологик тикшеренеүҙәр институты (Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө ғилми үҙәге) Ғалимдар советы Ф. Ғәлиеваның кандидатураһын учреждение директоры вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы итеп һайланы[5].

Фәнни эшмәкәрлеге

Фәриҙә Ғабдулхай ҡыҙының фәнни эшмәкәрлеге Көньяҡ Уралдың көнсығыш славян һәм төрки халыҡтары этнографияһы һәм фольклоры проблемаларына арналған. 120‑нән ашыу фәнни хеҙмәт авторы, «Башкирское народное искусство=Башҡорт халыҡ сәнғәте» (2002), «Искусство башкир. Традиционные художественные ремёсла» (2007), «Башкиры» (2015) китаптарын төҙөүсе-авторҙарҙың береһе булып тора[3].

Премиялары һәм башҡа бүләктәре

  • 2024 йылда Мәҙәниәт, гуманитар фәндәр һәм мәғариф өлкәһендә Сосланбәк Тавасиев исемендәге йәмәғәт наградаһының «Мәғрифәтсе» номинацияһы;
  • Ватан фәнен үҫтереүгә булышлыҡ итеү фондының «Иң яҡшы йәш фән докторҙары» номинацияһы лауреаты.

Хеҙмәттәре

  • Песенный фольклор украинских переселенцев в Башкирии: Сборник песен (вступительная статья, составитель, примечания совместно с В.Я. Бабенко). — Киев: Музична Україна; Уфа, 1995. — 240 с.
  • Ахатова Ф. Г. Украинские песни в Башкортостане : историко-этнографическое исследование. — Уфа, 2000. — 146 с.
  • Песни белорусских переселенцев в Башкортостане / ЦЭИ УНЦ РАН; Вступ. ст., сост., прим. Ф. Г. Ахатовой. — Уфа, 2001. — 79 с.
  • Шитова С. Н., Нечвалода Е. Е., Ахатова Ф. Г. Башкирское народное искусство=Башҡорт халыҡ сәнғәте : В 4 кн.; в 2 кн. — Уфа: Демиург, 2002.  (инг.) (баш.) (рус.)
  • Ахатова Ф. Г. Традиционный музыкальный фольклор восточнославянских народов Башкортостана: к проблеме взаимодействия культур в многоэтничной среде. — Уфа, 2004. — 213 с.
  • Ахатова Ф. Г. Восточнославянские песни в Башкортостане (фольклорные процессы в многоэтничном регионе). — М.: Наука, 2006. — 286 с.
  • Ахатова Ф. Г. Народная музыкальная культура башкир. — Уфа, 2007. — 96 с.
  • Музей археологии и этнографии: Каталог музейной экспозиции Центра этнологических исследований УНЦ РАН (в соавторстве), 2007.
  • Шитова С. Н., Никонорова Е. Е., Ахатова Ф. Г. Искусство башкир: традиционные художественные ремёсла. — Уфа: Инеш, 2007. — 480 с.
  • Галиева Ф. Г. Адаптация восточнославянского фольклора в творчестве народов Башкортостана. — Уфа: Гилем, 2010. — 84 с.
  • Галиева Ф. Г. Этнографические исследования русского населения Башкортостана. — Уфа: Гилем, 2012. — 164 с.
  • Галиева Ф. Г. Русское село Вознесенка Дуванского района Башкортостана. Изд. 1-е. — Уфа, 2013. Изд. 2-е и 3-е. — Уфа, 2014. — 92 с.
  • Галиева Ф. Г. Русские Башкортостана: крестьянский быт, календарные обряды и праздники: конец XIX—начала XXI века. — Уфа: Китап, 2014. — 268 с.
  • Галиева Ф. Г., Садиков Р. Р., Нечвалода Е. Е., Петров И. Г., Муллагулов М. Г., Камалеев Э. В. Этнокультурные процессы на Южном Урале в XX — начале XXI в. / ИЭИ УНЦ РАН. — Уфа, 2015. — 226 с.
  • Галиева Ф. Г., Серебренникова С. Ю., Водолеева М. В. Русское село Тастуба. Прошлое и настоящее. — СПб., 2015. — 144 с.
  • Башкиры / Кузеев Р. Г., Данилко Е. С., Галиева Ф. Г. и др.; ИЭА РАН; ИЭИ УНЦ РАН; ИИЯЛ УНЦ РАН. — М.: Наука, 2015. — 662 с.

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ Галиева Фарида Габдулхаевна. Единый Реестр объектов нематериального этнокультурного достояния народов Республики Башкортостан. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 17 март 2026.
  2. ↑ Ахатова (Галиева) Фарида Габдулхаевна // Проект «Отечественные этнографы и антропологи. XX век». МАЭ РАН. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 март 2018. 2018 йылдың 28 июнь көнөндә архивланған.
  3. ↑ 1 2 Ғәлиева Фәриҙә Ғабдулхай ҡыҙы // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.
  4. ↑ Галиева Фарида Габдулхаевна. Институт этнологических исследований им. Р.Г. Кузеева УНЦ РАН. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 март 2018.
  5. ↑ Ученый совет Института этнологических исследований УНЦ РАН выбрал руководителя. Башинформ (27 март 2017). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 17 март 2026.

Һылтанмалар

Категориялар