Муллағолов Мирза Ғизетдин улы

Муллағолов Мирза Ғизетдин улы (20 июль 1938 йыл14 февраль 2023 йыл) — ғалим-этнограф. Тарих фәндәре кандидаты (1989). Рәил Кузеев исемендәге премия лауреаты (2009).

Биографияһы

1938 йылдың 20 июлендә Башҡорт АССР-ы Бөрйән районы Иҫке Монасип ауылында Бибикамал һәм Ғизетдин Муллағоловтарҙың ете балалы ғаиләһендә тыуған. Ауыл мәктәбенең ете класын тамамлай[1].

1954—1956 йылдарҙа Темәс педагогия училищеһында махсус урта белем ала, был уҡыу йорто ябылғас, 1956—1958 йылдарҙа уҡыуын Белорет педагогия училищеһында дауам итә[2].

1958—1961 йылдарҙа Төркмән ССР-ы биләмәләрендә танк ғәскәрҙәрендә хеҙмәт итә[1].

1961—1962 йылдарҙа Бөрйән районында башланғыс кластарҙы тикшереүсе инспектор[1] һәм Нәби башланғыс мәктәбе мөдире булып эшләй[2].

1962—1967 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университетының тарих-филология факультетында уҡый[2].

1967—1968 йылдарҙа Белорет районының Асы урта мәктәбендә уҡыу эштәре мөдире булып эшләй. 1968—1971 йылдарҙа Стәрлетамаҡ районындағы Бүреҡаҙған урта мәктәбендә тарих уҡытыусыһы була[2].

1971—1999 йылдарҙа СССР Фәндәр академияһы Башҡортостан филиалының Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында эшләй:

  • 1971 йылдан — кесе ғилми хеҙмәткәр,
  • 1991 йылдан — өлкән ғилми хеҙмәткәр[2].

1989 йылда «Башҡорт халыҡ транспорты. XIX—XX быуат башы» тигән темаға кандидатлыҡ диссертацияһын яҙа һәм уны Ленинградта уңышлы яҡлап сыға[1].

1999—2006 йылдарҙа Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәгенең Этнологик тикшеренеүҙәр үҙәгендә этнология бүлеге мөдире була[2].

2006—2016 йылдарҙа — Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәгенең Р. Ғ. Кузеев исемендәге Этнологик тикшеренеүҙәр институтының алдынғы ғилми хеҙмәткәре булып эшләй[2].

«Башҡортостан: ҡыҫҡаса энциклопедия» һәм «Башҡорт энциклопедияһы» мәҡәләләренең авторы. «Башҡорттар» («Башкиры», 2016) хеҙмәтенең авторҙашы.

Фән ветераны оҙаҡ ауырығандан һуң 2023 йылдың 14 февралендә Өфө ҡалаһында вафат була[3].

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

  • «Хеҙмәт ветераны» миҙалы (1990)
  • Рәсәй Фәндәр академияһының маҡтау ҡағыҙы (1999) — «Рәсәй Фәндәр академияһында күп йыллыҡ емешле хеҙмәт өсөн һәм РФА-ның 275-йыллыҡ юбилейы айҡанлы»
  • Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетының маҡтау ҡағыҙы (2006)
  • «Башҡортостан Республикаһында фиҙаҡәр хеҙмәт өсөн» маҡтау билдәһе (2011)
  • Башҡортостан Фәндәр академияһының Рәил Кузеев исемендәге премияның тәүге лауреаты (2009)

Төп хеҙмәттәре

  • Башкирский народный транспорт в XIX — нач. XX в. Дис. … канд. ист. наук / АН СССР. Ин-т этнографии им. Н. Н. Миклухо-Маклая. — Уфа, 1989. — В 2 т.
  • Башкирский народный транспорт. XIX — начало XX в. / БНЦ УРО РАН. — Уфа, 1992. — 152 с.
  • Лесные промыслы башкир. XIX — начало XX в. / БНЦ УРО РАН. — Уфа, 1994. — 180 с.
  • Башҡорттарҙың урман кәсебе. — Өфө: Башҡортостан Ки­тап нәшриәте, 2000. — 208 бит.
  • Собирательство и рыболовство у башкир / Центр этнологических исследований УНЦ РАН. — Уфа: Гилем, 2007. — 158 с.
  • Соколиная охота у башкир / Ин-т этнологических исследований им. Р. Г. Кузеева УНЦ РАН. — Уфа: ГУП РБ УПК, 2013. — 160 с.
  • Архаичные способы хозяйства у башкир : традиции и новации. — Уфа : Китап, 2014. — 176 с.

Иҫкәрмәләр

  1. 1 2 3 4 Зифа Хәсәнова. Ғалим-этнограф Мирза Муллағолов // Ватандаш. — 2018. — № 7. — С. 109—111. — ISSN 1683-3554.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 Муллагулов Мирза Гизитдинович: библиогр. указ. 3-е изд., испр. и доп. / сост. и авт. вступ. ст. Ф. Г. Галиева. — Уфа: ИЭИ УФИЦ РАН, 2018. — 20 с.
  3. Өфөлә билдәле ғалим-этнограф Мирза Муллағолов донъя ҡуйған. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 14 февраль 2023 йыл. (Тикшерелеү көнө: 16 февраль 2023)

Һылтанмалар