Әхмәтвәлиев Линар Миниғаян улы
Линар Миниғаян улы Әхмәтвәлиев (башҡ. Линар Минигаянович Ахметвалиев, 1959 йылдың 5 авгусы, Стәрлетамаҡ, Башҡорт АССР-ы) — совет, Рәсәй театр һәм кино актёры. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған артисы (2026)[1]. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2009)[2]. 1989 йылдан — Башҡортостан Республикаһының Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театрының урыҫ труппаһы актёры[3].
Биографияһы
1959 йылдың 5 авгусында Стәрлетамаҡ ҡалаһында тыуған[3].
1985 йылда Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институтын (ул осорҙа — Өфө дәүләт сәнғәт институты) тамамлай. Л. В. Вәлиев курсында белем ала[3].
Һөнәри эшмәкәрлеген башлай 1989 йылдан — Милли йәштәр театрында башлай[2]. Театрға нигеҙ һалыусыларҙың береһе була. 1990 йылда үҙен режиссёр эшендә һынап ҡарай, П. Высоцкий һәм О. Колчинская әҫәре буйынса театрҙың тәүге — «Трамвайҙы кем урлаған?» («Кто украл трамвай?») спектаклен сәхнәләштерә[4][5].
Ижады
Театрҙа эшләү дәүерендә күп төрлө образдар тыуҙыра. Уның театрҙағы дебюты 1994 йылда Лопе де Вега пьесаһы буйынса ҡуйылған «Дурочка», спектаклендә Лауренсьо роле була[3].
Уның театрҙағы айырыуса билдәле ролдәре:
Актёр ҡатнашҡан спектаклдәр
- 2024 — Палата рәйесе, Н. Гоголдең «Брат Чичиков», әҫәре буйынса М. Күлбаев инценировкаһы;
- 2023 — Кардинал Ришельё, «Три мушкетёра», А. Дюма;
- 2022 — Йыуан Эцихель, «Холодное сердце", В. Гауф;
- 2022 — Боцман, «Дни Савелия», Служитель;
- 2022 — Мифтахетдин, «Республика ШКИД», Белых, Л. Пантелеев;
- 2020 — Кеше ашаусы, «Волшебник Изумрудного города», А. Богачёв;
- 2020 — Фомин, «Синяя-синяя речка», Б. Вахтин;
- 2019 — Тимофей бесәй, «Новогодний переворот», О. Пичурин;
- 2019 — Ярулла, «Долгое-долгое детство», М. Кәрим;
- 2018 — Польдишок, «Алые паруса», А. Грин;
- 2018 — Иҙрис, «Униженные», З. Биишева;
- 2018 — Реббе, «Лёвушка», А. Крым;
- 2017 — Виктор Викторович, «Самоубийца», Н. Эрдман;
- 2017 — Чебутыкин Иван Романович, «Три сестры», А. Чехов;
- 2016 — Бүре, «Как ёлку делили», Т. Комылина;
- 2015 — Фея Берилюна, «Синяя птица», М. Метерлинк;
- 2015 — Селезень, «Датская история», А. Шапиро;
- 2015 — музыкаль-поэтик композиция «Вспомним всех поимённо…»,;
- 2014 — Илсе, «Зимняя сказка», Н. Кравцов;
- 2014 — Татарин, «На дне», М. Горький;
- 2013 — Блом, «Пеппи Длинный чулок», А. Линдгрен;
- 2013 — Бүре, «Я считаю до пяти», М. Бартенев;
- 2012 — Леший, «Снегурушка», М. Бартенев;
- 2012 — Савел Прокофьевич Дикой, «Гроза», А. Н. Островский;
- 2012 — Индеец Джо, «Приключения Тома Сойера», М. Твен;
- 2011 — Атай, «Морозко», Н. Коляда;
- 2011 — Джонни Патинмайк, «Калека с острова Инишмаан», М. МакДонах;
- 2010 — Батша, «Царевна Лягушка», Соколова;
- 2010 — Жюльен Порталь, «Отель двух миров», Э. Шмитт;
- 2010 — Педро, «Безумный день, или Женитьба Фигаро», П. Бомарше;
- 2009 — Үтеп барыусы, «Валентин и Валентина», М. Рощин;
- 2009 — Илья, «Ночевала тучка золотая», А. Приставкин;
- 2008 — Диодор, «Божий дар», Н. Воронов;
- 2008 — Айыу, «Про Иванушку — дурочка», М. Бартенев;
- 2008 — Ҡылыслы кеше, «Робин Гуд», А. Ганичев;
- 2007 — Беренсе министр, «Голый король», Е. Шварц;
- 2007 — Олатай, «Моя профессия — синьор из общества», Т. Скарначчи, Р. Тарабузи;
- 2006 — Канцлер, «Петрушка и Витязь», О. Проклов;
- 2006 — Ашнаҡсы, «Мамаша Кураж и её дети», Б. Брехт;
- 2006 — Досужев, «Доходное место», А. Н. Островский;
- 2005 — Хәрби табип Уваров, Генерал, Чеченец, «Дембельский поезд», А. Архипов;
- 2004 — Уҡытыусы, «Клинч», А. Слаповский;
- 2004 — Йәлләд, «Тиль», Горин;
- 2003 — Канцлер, Февраль айы — «Двенадцать месяцев», С. Маршак;
- 2003 — Шеф, «Слышен крик павлина…», («Птички»,) Ж. Ануй;
- 2003 — Унтер-Обер, Өлкән Фрейлина, Ҡарлы ен — «Сказочное путешествие Пастушки и Трубочиста», Х. Андерсен;
- 2002 — Каа, «Мы с тобой одной крови…», («Маугли»,) Р. Киплинг;
- 2001 — Виктор, «Семья вурдалака», В. Сигарев;
- 2001 — Антонио, «Чума на оба ваши дома!», Горина;
- 2001 — Олег Павлович, «Жестокие игры», А. Арбузов;
- 2000 — Бөркөт, «Елена Премудрая», М. Бартенев;
- 1999 — Режиссёр Лойд Даллос, «Театр», М. Фрейн;
- 1998 — Брандевуа, «Полоумный Журден», М. Булгаков;
- 1998 — Әтәс, «Здравствуйте, Я ваша Мотя», С. Белов, С. Куваев;
- 1998 — Городничий, «Ревизор», Н. В. Гоголь;
- 1997 — Судья Адам, Лихт, «Разбитый кувшин», фон Клейст;
- 1997 — ҠуянЗаяц, Ворон, Дед — «Страсти по Насте», М. Бартенев;
- 1997 — Сиған, «Тайна старого короля», В. Ольшанский;
- 1997 — Күҙ быуыусы Челио, «Любовь к трём апельсинам», К. Гоци;
- 1996 — Индеец Джо, судья Тетчер -Приключения Тома Сойера" М. Твен*
- 1996 — Тригорин, «Чайка», А. Чехов;
- 1995 — Емельян Пугачёв, «Салават», М. Карим;
- 1995 — Күрше, «Муха-Цокотуха», К. Чуковский;
- 1995 — Пьер Декан, «Любовью не шутят», А. де Мюссе;
- 1995 — Крокодил, «Муха-Цокотуха», К. Чуковский;
- 1994 — Король театрҙарының баш смотрителе, «Ундина», Ж. Жироду;
- 1994 — Лауренсьо, «Дурочка», Лопе де Вега;
- 1993 — Ялҡау Лёня, «Таинственный гиппопотам», В. Лившиц, Л. Кичанова;
- 1993 — Ранчо хужаһы, «Убить кролика», Дж. Стейнбек;
- 1992 — Неуедёнов, «Замоскворецкие страдания или Амурная жизнь Миши Бальзаминова», А. Островский.
Кинематографта актёр сериалдар һәм фильмдарҙағы ролдәре буйынса билдәле.
- 2002 — «Ай ҡыҙы», телефильмы («Дочь Луны»; ГТРК «Башкортостан», 2002);
- 2007 — «Кинйә абыҙ» — Емельян Пугачёв[6].
- 2008 — «Серебро (Путь на Мангазею)» — Алтын Арыҡ;
- 2016 — «Улицы разбитых фонарей-15» — Ҡорманғол.
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары
- Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған артисы (2026 йылдың 8 майы) — ватан мәҙәниәте һәм сәнғәте өлкәһендәге ҡаҙаныштары, күп йыллыҡ һөҙөмтәле эшмәкәрлеге өсөн;
- Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2001);
- Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2009);
- «Күңелле кәзә» Бөтә Рәсәй театр кисәләре фестивале лауреаты (1994; Түбәнге Новгород)
Иҫкәрмәләр
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 08.05.2026 г. № 300. 29 май 2026 тикшерелгән.
- ↑ 1 2 Ахметвалиев Линар Минигаянович. Национальный молодёжный театр Республики Башкортостан имени Мустая Карима. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 10 август 2026.
- ↑ 1 2 3 4 «Актер – это образ жизни». Ведомости (8 август 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 10 август 2026.
- ↑ Национальный молодежный театр им. Мустая Карима. Visit Bashkortostan. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 10 август 2026.
- ↑ А. А. Балгазина. Әхмәтвәлиев Линар Миниғаян улы // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: Башҡорт энциклопедияһы (ғилми-нәшриәт комплексы), 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-306-8.
- ↑ Актер Линар Ахметвалиев. Ticketland. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 10 август 2026.
Әҙәбиәт
- А. А. Балгазина. Әхмәтвәлиев Линар Миниғаян улы // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: Башҡорт энциклопедияһы (ғилми-нәшриәт комплексы), 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-306-8.