«Бәләбәй» йылдам үҫеш биләмәһе

2016 йылда ғаризалары хупланған^[7], проект тураһында хәбәр ителгән^[8], һуңғараҡ ул хупланған^[9] — Бәләбәй монойүнәлешле муниципаль берәмектәр (моноҡалалар) исемлегенә индерелгән^[10][11], был һуңынан ҡалаға йылдам социаль-иҡтисади үҫеш биләмәһе статусын рәсмиләштереү хоҡуғын бирә^[12].

2016 йылдың 29 декабрендә Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенең «Бәләбәй» йылдам социаль-иҡтисади үҫеш биләмәһен булдырыу тураһында"ғы 1536-сы ҡарары менән «Бәләбәй» йылдам социаль-иҡтисади үҫеш биләмәһе булдырыла. Маҡсат — ҡалаға ҡаланы барлыҡҡа килтереүсе ойошма — Бәләбәй «Автонормаль» заводы эшмәкәрлеге менән бәйле булмаған инвестициялар йәлеп итеү^[13][14][15].

2018 йылда яңы алты резидент теркәлә^[16].

2019 йыл аҙағында Башҡортостандың Иҡтисади үҫеш министрлығы инвестиция проекттарының дөйөм күләме 20,7 миллиард һум самаһы булған һәм 1 468 яңы эш урыны булдырылған «Бәләбәй» йылдам үҫеш биләмәһенең өс яңы резиденты тураһында хәбәр итте. Улар араһында — «Таврос» компанияһы (капитал һалыу күләме яҡынса 7,8 миллиард һум һәм 1 166 яңы эш урыны булған Башҡортостанда иң ҙур ит эшкәртеү предприятиеһын төҙөү) һәм «ЭкоНива Молоко Башкирия» (инвестициялар күләме 12,8 миллиард һум һәм 235 яңы эш урыны булған һөт заводы төҙөү)^[17][18].

2021 йылда 21 резидент теркәлгән, улар 5,4 миллиард һум инвестициялаған һәм 364 миллион һумға һалым ташламалары алған^[19][20][21].

2021 йылдың беренсе ярты йыллығында 130 миллион һумлыҡ инвестициялар менән өс компания (шул иҫәптән, тимер-бетон изделиелар заводын төҙөү инвестиция проекты менән «СтройСнабМастер» компанияһы) ТОР резиденттары булды: резиденттарҙың дөйөм һаны 24-кә тиклем артты^[22]. 2021 йылдың авгусында «7ДЖИ» компанияһы мәғлүмәт эшкәртеү үҙәген булдырыу инвестиция проекты менән «Бәләбәй» йылдам социаль-иҡтисади үҫеш биләмәһе резиденты була^[23].

«Бәләбәй» йылдам үҫеш биләмәһенең потенциаль резиденттарына талаптар, РФ Хөкүмәтенең 2017 йылдың 26 апрелендәге 494-се «Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенең 2015 йылдың 22 июнендәге 614-се ҡарарына үҙгәрештәр индереү тураһында»ғы ҡарары менән индерелгән төҙәтмәләргә ярашлы, дәғүә итеүсе компанияларҙың бары тик ҡала биләмәһендә генә эшмәкәрлек алып барырға, беренсе йыл дауамында инвестицияларҙың минималь күләмен 2,5 миллион һумдан кәм итмәҫкә, тәүге йылда кәм тигәндә 10 яңы эш урыны булдырырға, сит илдәрҙән эшсе көстәрҙе йәлеп итеүҙе 25 проценттан да арттырмаҫҡа, ябылыу, бөлгөнлөк йәки үҙгәртеп ҡороу процесында булмаҫҡа һәм ТОР эшмәкәрлегенең йүнәлеш төрҙәренә тап килергә тейешлеген күҙ уңында тота^[24]. Резиденттар өсөн льготалы һалым режимы ҡаралған: табышҡа федераль бюджетҡа күсерелә торған һалым һалынмай, төбәк бюджетына түләнгән аҡса тәүге килем алғандан алып тәүге биш йыл эсендә — биш проценттан, һуңынан 10 проценттан артмай. Ергә һәм мөлкәткә һалымдар һалынмай, страховка иғәнәләре 7,6 процентҡа тиклем кәмей^[25].