«Благовещен» йылдам үҫеш биләмәһе

2016 йылда Благовещен монойүнәлешле муниципаль берәмектәр (моноҡалалар) исемлегенә индерелә^[2], был һуңынан ҡалаға йылдам социаль-иҡтисади үҫеш биләмәһе статусын рәсмиләштереү хоҡуғын бирә^[3]. «Благовещен» ТОР-ы, РФ Хөкүмәтенең 2019 йылдың 15 февралендәге «Благовещен» йылдам социаль-иҡтисади үҫеш биләмәһен булдырыу тураһында"ғы Ҡарарына ярашлы, ҡала иҡтисадын диверсификациялау, уның ҡала барлыҡҡа килтереүсе предприятие «Благовещен арматура заводы» акционерҙар ойошмаһына бәйлелеген кәметеү һәм ҡаланың дөйөм инвестиция йәлеп итеүсәнлеген арттырыу маҡсатында булдырыла. 2027 йылға ҡарар ете миллиард һумдан ашыу инвестиция йәлеп итеүҙе һәм 1300 яңы эш урыны булдырыуҙы күҙ уңында тота. Төп проекттар сифатында тәгәрмәсле һәм сылбырлы тракторҙар етештереү, тимер-бетон панелдәр йыйыу, шулай уҡ эсемлектәр етештереү буйынса предприятиелар булдырыу күрһәтелә^[4].

«Благовещен» ТОР-ының потенциаль резиденттарына талаптар, РФ Хөкүмәтенең 2017 йылдың 26 апрелендәге 494-се ҡарары менән «Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенең 2015 йылдың 22 июнендәге 614-се ҡарарына үҙгәрештәр индереү тураһында»ғы Ҡарары менән индерелгән төҙәтмәләргә ярашлы, дәғүә итеүсе компанияларҙың бары тик ҡала биләмәһендә генә эшмәкәрлек алып барырға, беренсе йыл дауамында инвестицияларҙың минималь күләмен 2,5 миллион һумдан (НДС-ты иҫәпкә алмайынса) кәм итмәҫкә, тәүге йылда кәм тигәндә 10 яңы эш урыны булдырырға, сит илдәрҙән эшсе көстәрҙе йәлеп итеүҙе 25 проценттан да арттырмаҫҡа, ябылыу, бөлгөнлөк йәки үҙгәртеп ҡороу процесында булмаҫҡа һәм ТОР эшмәкәрлегенең йүнәлеш төрҙәренә тап килергә тейешлеген күҙ уңында тота^[5]. Резиденттар өсөн льготалы һалым режимы ҡаралған: табышҡа федераль бюджетҡа күсерелә торған һалым һалынмай, төбәк бюджетына түләнгән аҡса тәүге килем алғандан алып тәүге биш йыл эсендә — 5 проценттан, һуңынан 10 проценттан артмай. Ергә һәм мөлкәткә һалымдар һалынмай, страховка иғәнәләре 7,6 процентҡа тиклем кәмей^[6],^[7].

2019 йылдың көҙөнә «Благовещен» ТОР-ы резиденты булыуға ике компания ғариза бирә: «Ағиҙел балыҡ хужалығы» (инкубация һәм бағыр балығын тәрән эшкәртеү цехын булдырыу проекты)^[8] һәм «Старшайн Петролеум энд Кэмикал Өфө» (битумдың полимер модификацияһы буйынса производство майҙансығы төҙөлөшө)^[9].

2020 йылдың июнендә «Благовещен» йылдам үҫеш биләмәһендә дүртенсе һәм бишенсе резиденттар теркәлгән: «Благовещен» юл конструкциялары заводы" һәм «ИГНИС» компаниялары^[10],^[11].

2020 йылдың авгусында «Йыл миҙгелдәре» компанияһы йылдам социаль-иҡтисади үҫеш биләмәһендә йәшелсә һаҡлау өсөн алты миллиард һумдан ашыу хаҡҡа күмәртә-бүлеү үҙәге төҙөү проекты тураһында белдерә; беренсе сиратты 2022 йылда сафҡа индереү күҙаллана^[12].

2020 йылда ҡала властары «Благовещен» индустриаль паркын төҙөү өсөн 10 гектар ер бүлә. 2021 йылдың мартында билдәле булыуынса, парк биләмәһендә, башҡалар менән бер рәттән, поливинилхлорид һәм алюминийҙан («Гласс Сити» компанияһы) төҙөлөш конструкциялары заводы төҙөләсәк^[13] .

2021 йылдың сентябрендә «Таврос ЭкоПульс» компанияһы («Таврос» төркөмөнә инә) менән ТОСЭР-ҙа һары борсаҡты һаҡлау, беренсел һәм тәрән эшкәртеү буйынса комплекс төҙөү тураһында килешеүгә ҡул ҡуйыла. 2023 йылда төҙөлөштө тамамлау күҙаллана, ул «Благовещен» ТОР-ының иң ҙур проекты буласаҡ: инвестицияларҙың дөйөм күләме ете миллиард һумға тиерлек баһалана, 312 яңы эш урыны булдырыласаҡ^[14].

ТОР резиденттары араһында шулай уҡ «Благовещен МЖБК заводы» (күпер һәм юл төҙөлөшө өсөн йыйылма тимер-бетон конструкциялар ойошмаһы проекты), «Благовещен Дуглас быяла заводы» (быяла пакеттар етештереү), «ФНБ Технолоджи» (сәнәғәт насостары һәм ҡорамалдары етештереү) һәм башҡа компаниялар бар.

Биш йыл эсендә (февраль, 2024) 36 компания «Благовещен» йылдам үҫеш биләмәһе резиденты була, улар 900-ҙән ашыу яңы эш урыны булдыра, бюджетҡа 6 миллион һум һалым күсерелә^[15].