Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Бейеүсе торналар

«Бейеүсе торналар» (рус. Танцующие журавли) — Өфө ҡалаһы Октябрь районының Октябрь проспектындағы Ҡала мәҙәниәт һарайы янындағы «Имәнкәй» (рус. «Дубки») скверында урынлашҡан яҫы музыкаль фонтан[1][2][3][4][5][6][7]. Баш ҡалала беренсе ҡоро фонтан.

Тәүге фонтан законһыҙ төҙөлөш оҙаҡҡа һуҙылғанлыҡтан һүтелә. Яңыһы архитектураһы һәм конструкцияһы буйынса тәүгеһенән тулыһынса айырыла.

2018 йылда Радий Хәбиров фонтанды кеше ахмаҡлығы, һәләтһеҙлеге, ялҡаулығы һәйкәле тип атай[8] һәм уны тергеҙергә вәғәҙә бирә.

«Бейеүсе торналар» фонтанының авторы — Мәскәүҙәге «Йырлаусы торна» фонтанын эшләүсе булараҡ билдәле скульптор Анатолий Белашов[9][10].

«Бейеүсе торналар» скульптураһы тәүге тапҡыр 1967 йылда (башҡа мәғлүмәттәр буйынса 1972 йәки 1974 йылда) эшләнә, скульптор Рязань аръяғындағы Ока йылғаһы туғайҙарында яҙғы ташҡын ваҡытында күргән дүрт торнаны һүрәтләй[11]. Бөтәһе өс торна скульптураһы билдәле, уларҙың береһе Третьяков галереяһына ҡуйылған[9][12][13].

Тасуирламаһы

Яҫы музыкаль фонтандың оҙонлоғо — 55,киңлеге 9,5 метр. 14 «Джампинг джет» форсункаһы фонтандың йәйәүлеләр зонаһында 2 метрҙан ашыу бейеклектәге һыу аркаһын барлыҡа килтерә. 130 форсунка 2,5 метр бейеклектәге вертикаль һыу бағанаһын булдыра, улар музыкаль-яҡтылыҡ шоуы ваҡытында ритмға бәйле үҙгәрә[14].

Скульптуралар сүкелгән баҡырҙан эшләнгән.

Тарихы

Ҡала мәҙәниәт һарайы эргәһендә урынлашҡан «Имәнкәй» скверында 1982 йылда асылған фонтан ике мозаика фонтаны ҡаршыһында ҡуйылған[15]. Фараздар буйынса, фонтан 1970 йылда, ә скульптураһы 1980 йылдар тирәһендә барлыҡҡа килгән.

2007 йылда Өфө ҡалаһы хакимиәте «фонтанды реконструкциялау һәм йәмәғәт туҡланыуы зонаһын булдырыу маҡсатында» сквер территорияһын «СОЖ» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенә бирә. Фонтан урынлашҡан участка кәртәләнә, ә объект үҙе реконструкция өсөн ябыла, әммә ул ғәмәлдә талап ителмәй. Был территорияла ике ҡатлы коммерция бинаһы төҙөлә башлай (хәҙерге Октябрь проспекты, 135/1). Әммә һуңыраҡ реконструкция һәм төҙөлөш законһыҙ тип табыла: дүрт ҡатлы итеп төҙөлгән бинаны һүтеү, ә фонтанды тергеҙеү талап ителә[16][17][18][19].

11 йыл ташландыҡ хәлдә булғандан һуң, 2019 йылдың 25 апрелендә фонтан «Бейеүсе торналар» скульптураһы менән бергә һүтеп алына. Скверҙы реконструкциялауҙың тәүге проекты буйынса фонтан элекке урынында ҡалырға тейеш була, әммә һуңыраҡ ул яңынан ҡарала һәм фонтан икенсе урынға күсерелә, уның дизайны үҙгәртелә[20].

2020 йылда фонтан коммерция бинаһы эргәһендә эшләнә. Яңыртылған ҡоро музыкаль фонтан Рәсәй һәм Өфө ҡалаһы көнөндә асыла[18][21][22]. Реставрацияланған скульптура 2020 йылдың 25 июнендә фонтанға ҡуйыла[23], ә комплекс 2020 йылдың 30 июнендә асыла.

Галерея

Фонтанды реконструкциялау
Фонтанды реконструкциялау
«Бейеүсе торналар» фонтан йәйге осорҙа

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ Синенко Сергей Германович. Проспект Октября // Неторопливые прогулки по Уфе. Городской путеводитель. — Уфа: Китап, 2010. — 375 с.
  2. ↑ С. Г. Синенко. Октября проспект // Уфа старая и новая : популярная иллюстрированная энциклопедия. — Уфа : Государственное республиканское издательство «Башкортостан», 2007. — 272 с. — 3000 экз. — ISBN 978-5-8258-0236-7.
  3. ↑ Фонтан «Танцующие журавли» открыли в Уфе. AiF (30 июнь 2020). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 23 октябрь 2025.
  4. ↑ «Встретимся у журавлей»: фоторепортаж с открытия первого в Уфе сухого фонтана. proural.info. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 23 октябрь 2025.
  5. ↑ Редакция. Самые известные фонтаны Уфы: история и легенды. Prufy.ru | Новости (3 май 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 23 октябрь 2025.
  6. ↑ Фонтан «Танцующие журавли» в Уфе реконструируют и перенесут в другое место. ufa1.ru - новости Уфы (21 сентябрь 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 23 октябрь 2025.
  7. ↑ Из жизни фонтанов: голого мальчика с кураем в центре Уфы поставили по распоряжению обкома партии. u7a.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 23 октябрь 2025.
  8. ↑ Глава Башкирии пристыдил чиновников за заброшенный фонтан и грязные дороги. ufa.mk.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 23 октябрь 2025.
  9. ↑ 1 2 Танец журавлей. my.tretyakov.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 23 октябрь 2025.
  10. ↑ Айгуль МУСИНА. «Продумали не всё». Что думают жители Уфы о новом фонтане «Танцующие журавли». Prufy.ru | Новости (4 август 2020). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 23 октябрь 2025.
  11. ↑ Белашов Александр Михайлович. Александр Белашов: мои встречи с животными / Танец журавлей // Юный художник : журнал. — 1988. — Ғинуар (№ 1). — С. 23.
  12. ↑ Мир природы : Альбом / А. М. Белашов, засл. худож. РСФСР ; Сост. и авт. вступ. статьи И. Е. Светлов. — Москва: Советский художник, 1978. — 6 с.
  13. ↑ Белашов А. М. «Танец журавлей». Бронза // Выставка произведений московских художников «50 лет МОСХ», 1932–1982 : Каталог. В 2-х ч. / Авт. вступит. статьи Б. А. Тальберг. — Москва: Советский художник, 1982.
  14. ↑ На площадке фонтана «Танцующие журавли» проводятся пусконаладочные работы (билдәһеҙ). Официальный сайт МБУ Издательский дом Уфа (25 июнь 2020). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 23 октябрь 2025.
  15. ↑ Белашов Александр Михайлович (1933-2011). oms.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 23 октябрь 2025.
  16. ↑ Мэр Уфы рассказал, когда заработает обновлённый фонтан «Танцующие журавли». AiF (3 март 2020). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 23 октябрь 2025.
  17. ↑ Алексей Фатыхов. «Танцующие журавли» стали жертвой долгостроя // Уфимские ведомости : газета. — 2014. — 29 август.
  18. ↑ 1 2 В Уфе закончили долгострой у фонтана «Танцующие журавли». 23 октябрь 2025 тикшерелгән.
  19. ↑ В Уфе долгострой у фонтана «Танцующие журавли» откроется как торгово-офисный центр. www.bashinform.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 23 октябрь 2025.
  20. ↑ Валерия Панаева. Знаменитый в Уфе фонтан «Танцующие журавли» будет выглядеть не по проекту. Prufy.ru | Новости (18 июнь 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 23 октябрь 2025.
  21. ↑ Ян Романов. В Уфе к 1 июля завершат сквер-долгострой «Дубки». bash.news. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 23 октябрь 2025.
  22. ↑ Ян Романов. Стало известно, когда в Уфе запустят фонтан «Танцующие журавли». bash.news. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 23 октябрь 2025.
  23. ↑ В уфимском сквере «Дубки» установили отреставрированную фигуру «Танцующих журавлей». www.bashinform.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 23 октябрь 2025.

Һылтанмалар

Категориялар