Бөтә донъя ҡар көнө
Бөтә донъя ҡар көнө (ингл. World Snow Day) — халыҡ-ара байрам, ҡышҡы спорт төрҙәре көнө. 2012 йылдан башлап йыл һайын ғинуарҙың һуңғы йәкшәмбеһе билдәләнә.
Байрамдың тарихы, маҡсаттары һәм бурыстары
Байрамды ойоштороусы һәм башлап ебәреүсе булып Халыҡ-ара саңғы спорты федерацияһы (FIS) тора.[1][2]
Бөтә донъя ҡар көнөнөң төп маҡсаты — балаларҙы һәм йәштәрҙе ҡышҡы спорт төрҙәренә йәлеп итеү, саф һауала әүҙем ял итеүҙе популярлаштырыу, шулай уҡ ҡар һәм ҡышҡы тәбиғәттең әһәмиәте хаҡында мәғлүмәтте арттырыу. Был байрам ғаилә ҡиммәттәрен нығытыуға булышлыҡ итә, ҡыҙыҡлы һәм файҙалы эштәр менән бергә ваҡыт үткәреү мөмкинлеген бирә.
Байрамдың мөһим аспекттарының береһе — климат үҙгәреше снежный төбәктәргә йоғонтоһо хаҡында мәғлүмәтте арттырыу. Бөтә донъя ҡар көнө ҡар ресурстарын һаҡлауға, углерод эҙен кәметеүгә һәм тәбиғәткә һаҡсыл ҡарашҡа өндәй. [3]
Ойоштороусылар фекеренсә, Бөтә донъя ҡар көнө ҡышҡы спорт төрҙәрен һәм әүҙем, сәләмәт йәшәү рәүешен популярлаштырыуға булышлыҡ итергә тейеш.
Байрам саралары «Күңел асырға, танышырға һәм һынарға! " девизы аҫтында үтә.
Саралар
Бөтә донъя ҡар көнөн байрам итеү сиктәрендә донъяның төрлө мөйөштәрендә төрлө саралар үткәрелә:
- Һәүәҫкәрҙәр һәм профессионалдар өсөн саңғы ярыштары.
- Сноубордта һәм саңғыла шыуыу буйынса мастер-кластар.
- Саф һауала уйындар, мәҫәлән, ҡар ҡәлғәләре төҙөү һәм сана шыуыу.
- Ҡышҡы спорт төрҙәренә һәм ҡар экосистемаларын һаҡлауға арналған күргәҙмәләр.
- Айырым саралар башлаусыларға йүнәлтелгән, улар ҡышҡы спорт төрҙәрен һәр кем өсөн мөмкин тиклем уңайлы һәм ябай итеүгә булышлыҡ итә.[4][5]
Хронология
| № | Үткәреү йылы |
|---|---|
| 1 | 22 ғинуар 2012 йыл |
| 2 | 20 ғинуар 2013 йыл |
| 3 | 19 ғинуар 2014 йыл |
| 4 | 18 ғинуар 2015 йыл |
| 5 | 24 ғинуар 2016 йыл |
| 6 | 15 ғинуар 2017 йыл |
| 7 | 21 ғинуар 2018 йыл |
| 8 | 20 ғинуар 2019 йыл |
| 9 | 19 ғинуар 2020 йыл |
| 10 | 24 ғинуар 2021 йыл |
| 11 | 23 ғинуар 2022 йыл |
Йыл һайын был байрамда тиҫтәләгән ил ҡатнаша. Ҡышҡы спорт төрҙәре буйынса үҫешкән инфраструктуралы дәүләттәр, мәҫәлән, Швейцария, Австрия, Канада, Норвегия һәм Япония, иң әүҙем ҡатнашыусылар иҫәбендә. Әммә саралар ҡар һирәк яуған төбәктәрҙә лә, яһалма ҡар ҡапламы ҡулланып, ойошторола.
2012 йылда, байрамдың тәүге йылында, ул 20-нән ашыу илдә үтте, шулар араһында АҠШ, Канада, Австралия, Швейцария, Финляндия, Германия, Бөйөк Британия, Норвегия, Польша, Төркиә, Ҡаҙағстан, Украина һәм башҡа илдәр булды.[6]
2020 йылда Бөтә донъя ҡар көнө 45 илдә үткәрелде[2].
Ҡыҙыҡлы факттар
- Ерҙә йәшәгән кешеләрҙең яҡынса яртыһы ҡарҙы бер ҡасан да күргәне юҡ, улар 3fh7s тик фотоларҙа ғына күргәне бар.
- Ике бер төрлө ҡар бөртөгө булмай тигән фараз бар. Физик Джон Нельсон әйтеүенсә, ҡар бөртөктәренең мөмкин булған геометрик формаларының һаны ғаләмдәге бөтә атомдарҙың һанын уҙып китә.[5]
- Бөтә донъя ҡар көнө — Халыҡ-ара саңғы спорты федерацияһының «Балаларҙы ҡарға сығарығыҙ» (Bring Children to the Snow) тигән ҙурыраҡ программаһының бер өлөшө. Был программа 2007 йылда башланды.
- 2021 йылда Бөтә донъя ҡар көнөн байрам итеү COVID-19 пандемияһы шарттарында үтте, шуға күрә күп саралар именлек талаптарына яраҡлаштырылды йәки онлайн форматта үткәрелде.[7]
Иҫкәрмәләр
- ↑ Бөтә донъя ҡар көнө. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 ғинуар 2015. Архивировано 6 февраль 2015 года.
- ↑ 1 2 Ҡар эҙләп: бөтә донъя буйлап World Snow Day үтте. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 ғинуар 2021. Архивировано 18 июнь 2021 года.
- ↑ Бөтә донъя ҡар көнө. РИА новости.
- ↑ 22 ғинуар — Бөтә донъя ҡар көнө. Гдеэтотдом.ru.
- ↑ 1 2 Бөтә донъя ҡар көнө: тарихы һәм ҡыҙыҡлы факттар. Sputnik.ru.
- ↑ Бөтә донъя ҡар көнө: тарихы һәм ҡыҙыҡлы факттар. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 ғинуар 2021. Архивировано 1 февраль 2021 года.
- ↑ Ҡар көнө балаларға киләсәккә өмөт менән ҡарарға ярҙам итәсәк — FIS башлығы. РИА новости.