Заозёрный һырты

Урындағы халыҡ өсөн (Түргеяҡ ҡасабаһы) Түргеяҡ күле артында урынлашҡан, шуға ла исеме Заозерный тип атала^[2].

Заозерный һырты Илмән тауҙары массивы һәм Уралтау һырты араһында, уны көньяҡ-көнбайыш — төньяҡ-көнбайыш яҡтан дуғаһы менән солғап алған Түргеяҡ күленән 3 км көнбайыштараҡ урынлашҡан. Һырттың иң ҙур бейеклеге Заозерный тауы (683 м). Айырым торған Варган тауы һырттың бер өлөшө тип иҫәпләнә (763. м.).

Күпселек тоҡомдары — гранит һәм гранодиорит^[2].

Һырт буйында бейек ҡая тауҙар теҙмәһе китә. Ул, урыны менән бүленеп, километрға һуҙыла. Көнсығыш яҡтан ҡаялар текә, көнбайыштан һөҙәк. Иң матур ҡая ҡалдыҡтары Самауырҙар тип аталалар.

Һырттың көнбайыш итәгендә Куштумга йылғаһы аға. Заозёрный һырты ҡатнаш урман менән ҡапланған. Йәйҙең икенсе яртыһында ҡара көртмәле бешә, бәшмәктәр күренә башлай. Тау итәгендә көнбайыштан Куштумга йылғаһы аға.

Тау һырты буйлап, был урындарҙың бөтә матурлығын күрергә мөмкинлек биреүсе туристик һуҡмаҡ үтә. Ул 1990-сы йылдар башына тиклем 55-се Бөтә Союз маршрутҡа ингән була. Һырттан Түргеяҡ күленә, Вера ярымутрауына, Илмән тауҙарына, Түргеяҡ ҡасабаһына, Машҡаласыҡҡа, Тал һырттарына, Урал һырттарына, Елсел һәм Тағанайға панорамалы күренеш асыла^[2][3][4].

Күп ҡаялары ғәжәйеп формала, яһалма эшләнгән кеүек. Туристар уларға исем биргәндәр: Ҡытай Стенаһы, Күҙәтеү майҙансығы, Бастион, Ҡапҡа, Кесе Башня, Кесе Күҙәтеү майҙансығы, Яңғыҙ Һаҡсы, Көҙгө, Аллалар Тәхете, Ыласын ҡаяһы, Йыраҡтағы Күҙәтеү майҙансығы.