Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Ҡотлогилдина Зөһрә Сәлимйән ҡыҙы

Ҡотлогилдина Зөһрә Сәлимйән ҡыҙы (1951 йылдың 20 авгусы, Ялсыҡай ауылы, Башҡорт АССР-ы) — совет һәм Рәсәй журналисты, шағирә, йыр текстары авторы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1995). Салауат Юлаев ордены кавалеры (2022).

Биографияһы

Зөһрә Сәлимйән ҡыҙы Ҡотлогилдина 1951 йылдың 20 авгусында Башҡорт АССР-ының Көйөргәҙе районы Ялсыҡай ауылында тыуған. Шағирә Миңлегөл Хисамованың бер туған һеңлеһе.

1968 йылда Таймаҫ урта мәктәбен тамамлаған. 1968—1969 йылдарҙа шул уҡ райондың Шишмә ауылында башланғыс синыфтар уҡытыусыһы булып эшләгән, 1969—1970 йылдарҙа «Ильич юлы» район гәзитендә тәржемәсе булған. 1970—1975 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университетының филология факультетында уҡыған, «Шоңҡар» әҙәби-ижад түңәрәгендә ҡатнашҡан.

1974 йылдан «Башҡортостан пионеры» (хәҙерге «Йәншишмә») балалар һәм үҫмерҙәр гәзитендә эшләй: 1978—1987 йылдарҙа һәм 1989 йылда — бүлек мөдире, 1987—1989 йылдарҙа — баш мөхәррир урынбаҫары. 2015 йылға тиклем гәзиттә хеҙмәт иткән.

1979 йылдан СССР Журналистар союзы, 1989 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы.

Тормош иптәше — шағир һәм журналист Мәһәҙиев Нияз Бикйән улы (1963—2019)[1].

Ижады

Әҙәбиәткә 1970-се йылдарҙа килгән. Поэзия һәм проза жанрҙарында ижад итә. «Уйылам уйҙарымдан» (1983), «Шәфәҡ нуры» (1989), «Күҙҙәремә ҡара» (2005) шиғри йыйынтыҡтарында шағирәнең йәшәү мәғәнәһе, донъя яҙмышы хаҡындағы поэтик уйланыуҙары сағылыш тапҡан. «Тамырҙарым — ерҙә, йәнем — күктә» (2001) китабына Ш. Бикҡол, М. Ғәли, М. Кәрим һәм башҡа яҙыусыларҙың ижади портреттары ингән.

Зөһрә Ҡотлогилдинаның шиғырҙары үҙенсәлекле лиризмы, халыҡсан теле менән айырылып тора. Тиҫтәләгән шиғырына көйҙәр яҙылған; композиторҙар Н. Ә. Дауытов, Р. Р. Йыһанов, С. Ә. Низаметдинов, Х. Ф. Әхмәтов һәм башҡалар уның шиғырҙарына йырҙар ижад иткән. Шағирәнең әҫәрҙәрен Р. В. Паль, Ғ. Ғ. Шафиҡов рус теленә тәржемә иткән.

«Әсәйем һөйөнөсө» (1985) китабы менән әҙип үҙен башҡорт балалар прозаһы өлкәһендә ижад итеүсе итеп таныткан.

Гәзиттә эшләү дәүерендә ижад юлына ялкын яш авторҙарҙы әҙәбиәт һәм журналистика юлына алып сығыуға ҡатнашҡан.

Китаптары

  • Уйылам уйҙарымдан: Шиғырҙар. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1983. — 32 бит.
  • Әсәйем һөйөнөсө: Хикәйәләр. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1985. — 56 бит.
  • Шәфәҡ нуры: Шиғырҙар. — Өфө, 1989.
  • Йырсы гөлдәр: Шиғырҙар. — Өфө, 1993.
  • Миләш тәлгәштәре. — Өфө, 1996.
  • Тамырҙарым — ерҙә, йәнем — күктә. — Өфө, 2001.
  • Күҙҙәремә ҡара: Шиғырҙар, поэма. — Өфө: Китап, 2005.
  • Һуғыш балалары — тарих яралары: хәтирәләр, иҫтәлектәр. — Өфө, 2010.
  • Күҙҙәремә ҡара: Шиғырҙар, поэма. — Өфө: Китап, 2013. — 232 бит.
  • Витамин ҡайҙа үҫә?: Балалар өсөн хикәйәләр һәм шиғырҙар. — Өфө: Китап, 2013.
  • Һуғыш яралаған бала саҡ: Документаль публицистика. — Өфө: Китап, 2015. — 356 бит.

Маҡтаулы исемдәре һәм наградалары

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ В Уфе безвременно ушел из жизни поэт и журналист Нияз Магадеев. ИА «Башинформ» (8 март 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 июль 2026.
  2. ↑ Писателям и поэтам Башкортостана вручили госпремии. ИА «Башинформ» (20 декабрь 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 июль 2025.
  3. ↑ В Уфе наградили писателей и поэтов Башкортостана. Культурный мир Башкортостана (16 декабрь 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 июль 2026.
  4. ↑ Ҡотлайбыҙ (башҡ.). «Йәшлек» гәзите (3 декабрь 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 июль 2026.
  5. ↑ Лауреаттарыбыҙҙы ҡотлайбыҙ! (башҡ.). «Йәшлек» гәзите (11 ғинуар 2020). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 июль 2026.

Әҙәбиәт

  • Писатели земли башкирской. Справочник / сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — 2-е изд., перераб. и доп. — Уфа: Китап, 2015. — 672 с. — ISBN 978-5-295-06338-1.
  • Писатели земли башкирской. Справочник / сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с.
  • Солтангәрәев Р. Ер һәм йыр. — Өфө, 1998.
  • Аҙнағолов Р. Йәйғор төҫтәре: ижади портреттар. — Өфө, 2011.
  • Әбүзәров С. Зөһрә апай дауаһы // «Башҡортостан» гәзите. — 2013. — 29 октябрь.

Һылтанмалар

Категориялар