Йәрмәкәй
Йәрмәкәй (рус. Ермекеево) — Башҡортостандың Йәрмәкәй районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 3937 кеше[2]. Почта индексы — 452190, ОКАТО коды — 80 225 807 001.
Халыҡ һаны
Файл:Мечеть с.Ермекеево.png
Йәрмәкәй йәмиғ мәсете
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
| Иҫәп алыу йылы һәм көнө | Бөтә халыҡ | Ир-егеттәр | Ҡатын-ҡыҙҙар | Ир-егеттәр өлөшө (%) | Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) |
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) | |||||
| 1920 йыл 26 август | |||||
| 1926 йыл 17 декабрь | |||||
| 1939 йыл 17 ғинуар | |||||
| 1959 йыл 15 ғинуар | |||||
| 1970 йыл 15 ғинуар | |||||
| 1979 йыл 17 ғинуар | |||||
| 1989 йыл 12 ғинуар | |||||
| 2002 йыл 9 октябрь | |||||
| 2010 йыл 14 октябрь | 3937 | 1873 | 2064 | 47,6 | 52,4 |
Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар
Ауылдағы халыҡ һаны буйынса мәғлүмәтте халыҡ иҫәбе буйынса алыу урынлы. Бөтә ил күләмендә үткән 1897, 1920, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2002, 2010 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса мәғлүмәттәр бар һәм асыҡ ҡулланыуҙа табырға була. Ҡайһы бер китаптарҙы электрон төрҙә асып ҡарап була. 1926 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса һәр ауыл тураһында мәғлүмәт осрағаны юҡ әле. Унан башҡа Өфө виләйәтендә 1865, 1879, 1886 йылдарҙа урындағы халыҡ иҫәбе алынған. Тағы ла ревиз яҙмалары аша мәғлүмәт бар.
- 1859 һәм 1865 йыл — Населенные пункты Башкортостана. Ч.I. Уфимская губерния, 1877. — Уфа:Китап, 2002. — 432 с. ISBN 5-295-03188-8 (ч. I). ISBN 5-295-03133-0.
- Өфө виләйәте ауылдарында халыҡ һаны буйынса мәғлүмәт 1859 һәм 1865 йылдарға ҡарата бар.
- 1866 йыл — Список населенных мест. Ч. II. Оренбургская губерния, 1866. — Уфа: Китап, 2006. — 260 с. ISBN 5-295-03815-7 (ч. II). ISBN 5-295-03133-0.
- Ырымбур виләйәте ауылдарында халыҡ һаны буйынса мәғлүмәт 1866 йылға ҡарата бар.
- 1897 йыл — Перепись населения. т.45 кн.01 Уфимская губерния. Н.А.Тройницкий (ред.)(С.-Петербург, 1901)
- Был китапта Өфө виләйәте ауылдары буйынса мәғлүмәт бар. 500 кешенән күберек булған ауылдар исемлеге.
- 1920 йыл — Населенные пункты Башкортостана. Ч.III. Башреспублика, 1926. — Уфа. Китап, 2002. — 400 с. ISBN 5-295-03091-1 (ч. III). ISBN 5-295-03133-0.
- Был китап 1926 йылға ҡарата төҙөлгән, әммә халыҡ иҫәбе 1920 йылға ҡарата бирелгән.
- 1939 йыл — БАССР. Административно-территориальное деление на 1 июня 1940 года – Уфа:Государственное издательство, 1941. – 387 с.
- Был китапта 1939 йылғы иҫәп алыу буйынса һәр ауыл буйынса мәғлүмәт бар.
- 1989 һәм 2002 йылдар — Башҡортостан Республикаһы ауылдарында 1989 һәм 2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны.
- 2010 йыл — Численность и размещение населения Республики Башкортостан по данным Всероссийской переписи населения 2010 года. Статистический сборник. (рус.)
- Население Башкортостана: XIX-XXI века: статистический сборник / Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республики Башкортостан. — Уфа:Китап, 2008. — 448 с.: ил. ISBN 978-5-295-04439-7
- 1897 йылғы халыҡ иҫәбенән башлап ҡалалар, ҡала төрөндәге ҡасабалар, райондар, район үҙәктәре буйынса халыҡ һаны бар.
Тарихи белешмә
Ауылға Ҡаҙан даругаһы Ҡыр-Елан волосы Әбделкәрим ауылы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә 1742 йылда керҙәшлек килешеүе буйынса яҫаклы татарҙар (улар һуңынан типтәрҙәр катлауына күсә) нигеҙ һала. Тәүге төпләнүсе Йәрмәкәй Сөйөндөковтың (икенсе мәғлүмәттәр буйынса, Йәрмәк Бәйкәшевтың) исеме менән аталған. 1749 йылдан бире керҙәш башкорттар, 18 быуат аҙагында — шул уҡ волостың Исламбахты ауылы татарҙары (дәүләт игенселәре) килеп утыра. 1795 йылда 11 йортта 59 кеше йәшәгән, 1865 йылда Йәрмәкәй (Бәйкәй) исеме менән теркәлгән, 140 йортта — 749 кеше. Игенселек, терлекселек, умартасылыҡ менән шөғөлләнгәндәр. волос идараһы урынлашҡан, мәсет, училище, 4 һыу тирмәне булған. 1906 йылда мәсет, 3 бакалея кибете, теркәлгән; ауылда волос идараһы урынлашҡан була.
А.Х.Ғәлләмов, Ф.Г.Гиләжев, З.М.Йәнекәева, Г.М.Золоева, Э.А.Имелбаева, М.Х.Садыкова шул ауылда тыуған.
Билдәле шәхестәре
- Ғиләжев Фуат Ғарифулла улы [9.05.1924–16.11.2000), ғалим-хоҡуҡ белгесе, прокуратура органдары ветераны, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1972–1981 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университетының юридик факультет деканы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Юридик фәндәр кандидаты (1970). РСФСР-ҙың атҡаҙанған юрисы (1974). II дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры (1985)[3].
- Зарипов Әбүзәр Ғариф улы (1.01.1938—11.02.2005), нефтсе-ғалим, шағир һәм публицист. Техник фәндәре кандидаты (1978), профессор, Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар союзы ағзаһы (2004). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған рационализаторы (1966). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған нефтсеһе (1994). Йәрмәкәй районының почётлы гражданы[4].
Иҫкәрмәләр
- ↑ Таблица 5. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, городских округов, муниципальных районов, муниципальных округов, городских и сельских поселений, городских населенных пунктов, сельских населенных пунктов с населением 3000 человек и более. Итоги Всероссийской переписи населения 2020 года. На 1 октября 2021 года. Том 1. Численность и размещения населения (XLSX). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 сентябрь 2022. Архивировано 1 сентябрь 2022 года.
- ↑ Численность и размещение населения Республики Башкортостан по данным Всероссийской переписи населения 2010 года. Статистический сборник. (рус.)
- ↑ Башҡорт энциклпедияһы — Ғиләжев Фуат Ғарифулла улы 2016 йылдың 21 апрель көнөндә архивланған. (Тикшерелеү көнө: 6 май 2019)
- ↑ Муниципальный район Ермекеевский район Республики Башкортостан. Официальный сайт. Почетные граждане. Зарипов Абузар Гарифович(недоступная ссылка) (рус.) (Тикшерелеү көнө: 29 декабрь 2017)
Һылтанмалар
- Ғафаров Ғ. Ә., Әминев Т. И. Йәрмәкәй // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.
Тема буйынса өҫтәмә
Башҡортостан Республикаһы Йәрмәкәй районы ауылдары | |||
|---|---|---|---|
.png) | Район үҙәге: Йәрмәкәй ауылы |  | |
