Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Килмәмәтов Рәмил Исмәғил улы

Килмәмәтов Рәмил Исмәғил улы (башҡ. Килмәмәтов Рәмил Исмәғил улы; 1949 йылдың 10 сентябре, Благовар районы, Башҡорт АССР-ы — 2019 йылдың 12 апреле, Өфө) — совет һәм Рәсәй фоторәссамы, шулай уҡ күренекле йәмәғәт эшмәкәре[1]. Башҡортостан Республикаһының Халыҡ рәссамы (2014 йыл) һәм Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2007 йыл)[1]. 2010 йылда Салауат Юлаев исемендәге Башҡортостан Республикаһының Дәүләт премияһы лауреаты[2].

Биографияһы

Рәмил Исмәғил улы Килмәмәтов 1949 йылдың 10 сентябрендә Башҡорт АССР-ының Благовар районы Үрге Ҡарғалы ауылында тыуған[1]. Юғары белемде баш ҡалала ала, 1987 йылда Мәскәү дәүләт мәҙәниәт институтын тамамлай (билдәле режиссёр С. Ф. Бондарчук]] оҫтаханаһында уҡы4ан)[1].

Фоторәссамдың тормошо һәм ижад юлы 2019 йылдың 12 апрелендә Өфө ҡалаһында тамамлана. Хушлашыу церемонияһы Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы фойеһында үтте, артабан ул Өфө ҡалаһының Мосолман зыяратында ерләнде[2].

Ижады

Фотография менән профессиональ рәүештә шөғөлләнгән, әҫәрҙәрен нигеҙҙә пейзаж һәм портрет жанрҙарында ижад иткән. Иң билдәле әҫәрҙәре араһында — «Доктор Аҙнабаев», «Халыҡ президенты» портреттары, «Инйәр иртәһе» һәм «Ирәмәл» пейзаждары. Рәмил Исмәғил улы Килмәмәтов бер нисә авторлы фотоальбом сығарған, шул иҫәптән «Башҡортостан — минең атайым йорто» (2007 йыл) һәм «Башҡортостан йөрәгемдә» (2011 йыл).

Остаздың эштәре күп илдәрҙә күргәҙмәгә ҡуйылған. Фоторәссамдың шәхси күргәҙмәләре Парижда, Римда, Венецияла, Берлинда, Тегеранда һәм донъяның башҡа ҡалаларында үткән[2]. Авторҙың фотолары Башҡортостан Республикаһының Милли музейы фондтарында, шулай уҡ сит ил художество галереяларында һәм шәхси коллекцияларҙа һаҡлана[1].

Педагогик эшмәкәрлеге

Авторитетлы сығанаҡтарҙа юғары һәм урта махсус уҡыу йорттарында даими педагогик эшмәкәрлек алып барыуы тураһында ышаныслы мәғлүмәттәр юҡ.

Йәмәғәт эшмәкәрлеге

Рәмил Исмәғил улы Килмәмәтов әүҙем ойоштороусылыҡ һәм йәмәғәт эше алып барған. 1976 йылдан башлап, ул Республика халыҡ ижады үҙәге ҡарамағындағы «Ағиҙел» кинофотоклубы бүлеге мөдире вазифаһын биләй[1]. 1983 йылда Рәсәй Фоторәссамдар союзына инә. 1992 йылдан Башҡортостан Республикаһы Фоторәссамдар союзын етәкләй, ә 2004 йылда Рәсәй Федерацияһы Фоторәссамдар союзының Башҡорт бүлексәһен етәкләй[1].

1990 йылдан алып үткәрелгән «Тәбиғәт. Кеше. Мәҙәниәт» исемле фоторәссамдарҙың ҙур халыҡ-ара акцияһының төп инициаторы һәм даими ойоштороусыһы булып сығыш яһай[2]. Проектта БДБ, БРИКС һәм ШОС дәүләттәре вәкилдәре ҡатнаша[2].

Фәнни хеҙмәттәре

Баҫылып сыҡҡан фәнни хеҙмәттәре һәм монографиялары тураһында ышаныслы мәғлүмәт юҡ.

Әҙәби ижады

Әҙәби ижады тураһында ышаныслы мәғлүмәт юҡ.

Наградалары һәм маҡтаулы исемдәре

Күп йыллыҡ емешле хеҙмәте өсөн фоторәссам күп һанлы премиялар һәм маҡтаулы исемдәргә лайыҡ булған:

«Башҡортостан Республикаһының Халыҡ рәссамы» маҡтаулы исеме (2014 йыл)[1].

«Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре» маҡтаулы исеме (2007 йыл)[1].

«Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре» маҡтаулы исеме (1990 йыл)[1].

Салауат Юлаев исемендәге премия (2010 йыл)[1].

«Башҡорт фотографияһы» республика фотоконкурсының Гран-при (1992 йыл)[1].

Хәтер

Күренекле сәнғәт эшмәкәренең хәтерен мәңгеләштереү маҡсатында, Өфөлә, фоторәссам йәшәгән Өфө ҡалаһы, Ибраһимов бульвары, 46 адресы буйынса урынлашҡан йорт фасадына мемориаль таҡтаташ ҡуйылған[3]. Оҡшаш иҫтәлекле таҡтаташ остаздың тыуған яғында — Благовар районында асылған[4].

Ғаиләһе

Фоторәссамдың улы — Килмәмәтов Радик Рәмил улы, Башҡортостанда билдәле режиссёр һәм оператор[2].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Килмәмәтов Рәмил Исмәғил улы. Башҡорт энциклопедияһы: 7 томда (10 октябрь 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 11 август 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 Шакиров Алик. В Уфе простились с народным художником Башкортостана Рамилем Кильмаматовым. Башинформ (13 апрель 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 11 август 2026.
  3. ↑ В Уфе появилась мемориальная доска памяти народного художника Башкортостана Рамиля Кильмаматова. Рампа (12 сентябрь 2021). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 11 август 2026.
  4. ↑ В Благоварском районе открыли памятную доску в честь народного фотохудожника Башкортостана Рамиля Кильмаматова. Республиканский центр народного творчества Республики Башкортостан (10 сентябрь 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 11 август 2026.

Әҙәбиәт

Башкортостан: Краткая энциклопедия / гл. ред. Р. З. Шакуров. — Уфа: Башкирская энциклопедия, 1996. — 672 с.

Һылтанмалар

Категориялар