Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Әхтәров Әхрәр Минһаж улы

Рәшит Минһаж улы Әхтәров (псевдонимы — Рәшит Әхтәри; рус. Ахтаров, Рашит Мингажевич, Рашит Ахтари; 1931 йылдың 6 ғинуары, Ишәле, Башҡорт АССР-ы — 1996 йылдың 26 марты, Йонос, Башҡортостан Республикаhы) — башҡорт совет шағиры, журналист, фольклорсы, сәсән. Башҡорт АССР-ы Яҙыусылар союзы ағзаһы.

Биографияһы

1931 йылдың 6 ғинуарында Башҡорт АССР-ының Дыуан-Мәсетле районы Ишалы ауылында (хәҙер Башҡортостандың Мәсетле районы составында) крәҫтиән ғаиләһендә тыуған[1].

Ишалы башланғыс мәктәбен тамамлағандан һуң Ләмәҙтамаҡ урта мәктәбендә уҡый. Абдрахим һәм Тәләшле ауылдары мәктәптәрендә уҡытыусы булып эшләй. Совет Армияһы сафында хеҙмәт итә, айырым тәғәйенләнештәге ҡораллы көстәр составында Корея һуғышында ҡатнаша[2].

Башҡорт дәүләт университетының филология факультетын һәм Башҡорт ауыл хужалығы институтының зооветеринария факультетын тамамлай.

«Башҡортостан уҡытыусыһы» журналында мөхәррир урынбаҫары, «Пионер» журналында хеҙмәткәр, «Ағиҙел» журналында әҙәби хеҙмәткәр булып эшләй, шулай уҡ Башҡортостан телевидениеһында эшләй. «Башҡорт халыҡ ижады» тигән өс томлыҡ йыйынтыҡты нәшер итеү эшенә ҡатнаша.

Ғүмеренең һуңғы йылдарында Рәшит Әхтәри Тәләшле һәм Юныс ауылдары мәктәптәрендә уҡыта[3].

1995 йылда I Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының делегаты булған. 1990 һәм 1995 йылдарҙа республика сәсәндәр конкурсы еңеүсеһе булған.

1996 йылдың 26 мартында вафат була; Башҡортостандың Мәсетле районының Тәләшле ауылы зыяратында ерләнгән.

Ижади эшмәкәрлеге

Рәшит Әхтәри шағир, импровизатор, сәсән, фольклорсы булараҡ билдәле. «Башҡортостан уҡытыусыһы» журналында һәм «Совет Башҡортостаны» гәзитендә баҫылып сыҡҡан. Өс шиғри китап авторы.

Шиғырҙарында Рәшит Әхтәри тыуған ер, тәбиғәт һәм яҡташтары темаларына мөрәжәғәт иткән. Халыҡ әкиәттәрен, эпостарын һәм йолаларын яҙып алыу менән шөғөлләнгән. Уның яҙып алған «Уҙаҡ менән Туҙаҡ — балабешнәк ҡалдыҡтары» эпосы «Башҡорт халыҡ ижады» һүҙлегенең 4-се томына ингән[4]. Йыйынтыҡтың 1-се томында уның яҙып алған «Үгәй ҡыҙ» шиғри әкиәте, «Әкиәттәр» томында — «Ишәли менән Суя» һәм «Мыяубикә менән Сысҡанбай» әкиәттәре (һуңғыһы «Ҡуҙыйкүрпәс менән Маянһылыу» эпосының халыҡ пародияһы булып тора) баҫылған.

Китаптары

  1. Беҙ егет затынан. — Өфө, 1993. (баш.)
  2. Көҙгө ташҡын. — Өфө, 1997. (баш.)
  3. Минең йырҙарым. — Өфө. (баш.)

Хәтер

2002 йылда Мәсетле районы Советы тарафынан әҙәбиәт, мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәһендә Рәшит Әхтәри исемендәге премия булдырылған. Премия ике йылға бер тапҡыр тапшырыла[5].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ Марина Шумилова. В Мечетлинском районе отметят 80-летие Рашита Ахтари. ИА «Башинформ» (30 декабрь 2010). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 6 июль 2026. Архивировано из оригинала 31 март 2014 года.
  2. ↑ Ахтаров Рашит Мингажевич. Литературная карта Республики Башкортостан. Национальная библиотека им. А.-З. Валиди. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 6 июль 2026. Архивировано из оригинала 31 март 2014 года.
  3. ↑ Марина Шумилова. В Мечетлинском районе отметят 80-летие Рашита Ахтари. ИА «Башинформ» (30 декабрь 2010). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 6 июль 2026. Архивировано из оригинала 31 март 2014 года.
  4. ↑ Ахтаров Рашит Мингажевич. Литературная карта Республики Башкортостан. Национальная библиотека им. А.-З. Валиди. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 6 июль 2026. Архивировано из оригинала 31 март 2014 года.
  5. ↑ Марина Шумилова. В Мечетлинском районе отметят 80-летие Рашита Ахтари. ИА «Башинформ» (30 декабрь 2010). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 6 июль 2026. Архивировано из оригинала 31 март 2014 года.

Һылтанмалар

Категориялар