Синенко Сергей Германович
Сергей Германович Синенко (рус. Синенко Сергей Германович; 1957 йылдың 23 авгусы, Өфө) — совет һәм Рәсәй яҙыусыһы, публицист, филология фәндәре кандидаты.
Биографияһы
6 йәшенән музыка менән шөғөлләнгән (скрипка, альт, вокал), «Далёкие звёзды» ВИА-һы солисы булараҡ сығыш яһаған. Рәссам Борис Домашников оҫтаханаһында һынлы сәнғәт менән шөғөлләнгән, ҡала күргәҙмәләрендә ҡатнашҡан[1].
Башҡорт дәүләт университетының филология факультетын «журналистика» һөнәре буйынса тамамлаған (1980). Башҡорт дәүләт педагогия институтының агитация һәм пропаганда лабораторияһында эшләгән. Уҡытыусыларҙы камиллаштырыу институтында әҙәбиәт уҡытҡан, милли мәктәптәрҙә рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыу мәсьәләләре менән шөғөлләнгән[1].
Томск өлкәһендә һәм Томск ҡалаһында эшләгән. 1986 йылда Томск университеты аспирантураһын тамамлаған (филология фәндәре кандидаты)[2]. Башҡорт дәүләт университетында журналистика, полиграфия һәм нәшриәт эше уҡытҡан (1989–1996), Свердловск (Екатеринбург) ҡалаһында Урал дәүләт университетының журналистика факультеты ФПК-һында уҡыған (1993–1994)[1].
Журналистика һәм реклама мәктәбен ойошторған, төп курстар уҡытҡан (1994–1999), БАГСУ-БАКБП-ның йәмәғәтселек менән бәйләнеш һәм реклама кафедраһы мөдире (2000–2001), философия факультетының йәмәғәтселек менән бәйләнеш бүлегендә журналистика циклы фәндәрен уҡытҡан (2002–2003). Төбәк киң мәғлүмәт саралары баҙарын өйрәнеү, нәшриәт һәм мәғлүмәт проекттары менән шөғөлләнгән[2].
«Посреди России. Блог писателя Сергея Синенко» авторлыҡ блогын алып бара[3].
Ижады
Тәүге художестволы зарисовкалары 1970-се йылдар аҙағында «Ленинец» һәм «Вечерняя Уфа» гәзиттәрендә баҫылған. 1990-сы йылдар аҙағынан художестволы очерк, повесть, хикәйә, эссе жанрҙарында эшләй[2].
Башҡортостан һәм Көньяҡ Урал халыҡтары тарихы, мәҙәниәте һәм дине буйынса «Алтын һыуһар» серияһы китаптары авторы — «Ағиҙел буйындағы ҡала. Очерктарҙа һәм зарисовкаларҙа Өфөнөң ҡыҫҡаса тарихы» (2002), «Ваҡыт эҙҙәре» (2004), «Тәрән тыл. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында Башҡортостан» (2005), «Иҫке һәм яңы Өфө. Популяр иллюстрациялы энциклопедия» (2007)[4], «Мосолман диниә назараты» (2008)[5], «Өфө епархияһы» (2009)[6], шулай уҡ «Башҡортостан халыҡтары мәҙәниәте», «Аҡ ҡалҡан».
«Өфө буйлап ашыҡмайса йөрөүҙәр» очерктар-йөрөүҙәр китабы (2010) архитектура ҡомартҡылары, иҫтәлекле урындар, төрлө осорҙа өфөләр тормошо тураһында һөйләй. Китапты автор үҙе төшөргән фотоһүрәттәр менән биҙәгән[3].
«Ваҡыт эҙҙәре» биографик очерктар китабында билдәле өфөләр — яҙыусы Сергей Аксаков, рәссам Михаил Нестеров, пианистка Вера Тиманова, мөфтөйҙәр Ризаитдин Фәхретдинов һәм Тәлғәт Тажетдин, епископ Андрей Ухтомский, ғалим Александр Заварицкий, балетмейстер Фәйзи Ғәскәров, шағир Мостай Кәрим, яҙыусы Михаил Чванов, ғалим Эрнст Мулдашев, йырсы Юрий Шевчук һәм башҡалар тураһында бәйән ителә.
«Рудольф Нуреев: ижад башланғыстары, яҙмыш боролоштары» китабы күренекле артистың Өфө, Ленинград һәм совет осоро Рәсәйе менән бәйләнешенә баҫым яһай.
«Мосолман диниә назараты» художестволы-документаль китабы Рәсәй исламы тураһында аҙ билдәле материалдарҙы үҙ эсенә ала һәм мосолман йәмәғәтселеге лидерҙарының юғары баһаһын алған[5].
«Өфө епархияһы. Художестволы-документаль повествование» китабы (2009) 1799 йылдан алып епархия тарихының төп ваҡиғалары, Өфө епископтары биографиялары тураһында һөйләй[6].
2020 йылда Сергей Синенконың Затон ҡасабаһының үткәне тураһындағы тарихи очеркы Фәрит Ишморатовтың «Затон хроникалары. Сергей Синенко. Кержацкий ҡасабаһы» китабына индерелгән.
Шәхси тормошо
Өйләнгән, ике балаһы — улы һәм ҡыҙы бар[1].
Рәсәй тарихы һәм мәҙәниәте, Көньяҡ Урал һәм Волга буйы халыҡтары этнографияһы, мосолман Көнсығышы һәм Рәсәй мөнәсәбәттәре менән ҡыҙыҡһына.
Һайланма библиография
- Неторопливые прогулки по Уфе. Уфа, 2010. Тир. 3000 экз. ISBN 978-5-295-05148-7;
- Уфимская епархия. Художественно-документальное повествование. Уфа, 2009. Тир. 3000 экз. ISBN 978-5-8258-0269-5;
- Мусульманское духовное собрание. Художественно-документальное повествование. Уфа, 2008. Тир. 3000 экз. ISBN 978-5-8258-0247-3;
- Рудольф Нуреев: истоки творчества, превратности судьбы. Уфа, 2008. Тир. 3000 экз. ISBN 978-5-295-04408-3;
- Уфа старая и новая. Популярная иллюстрированная энциклопедия. Уфа, 2007. Тир. 3000 экз. ISBN 978-5-8258-0236-7;
- Глубокий тыл. Уфа, 2005. Тир. 5000 экз. ISBN 5-8258-0205-3;
- Следы во времени. Уфа, 2004. Тир. 5000 экз. ISBN 5-8258-0180-4;
- Культура народов Башкортостана. Уфа, 2003. Тир. 10000 экз. ISBN 5-85051-260-8;
- Белый щит. Уфа, 2003. Тир. 1000 экз. ISBN 5-8258-0131-6;
- Город над Белой рекой. Уфа, 2002. Тир. 5000 экз.;
- Культура народов Башкортостана с древнейших времён до современности. Уфа, 1999. Тир. 10000 экз.
Иҫкәрмәләр
- ↑ 1 2 3 4 Коротко о себе. Краткая биография. Синенко Сергей Германович. Посреди России. Блог писателя Сергея Синенко. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 июль 2026.
- ↑ 1 2 3 Синенко, Сергей Германович. Википедия. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 июль 2026.
- ↑ 1 2 Посреди России. Блог писателя Сергея Синенко. posredi.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 июль 2026.
- ↑ Уфа старая и новая : популярная иллюстрированная энциклопедия. Российская государственная библиотека. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 июль 2026.
- ↑ 1 2 Уфимцы увидят новую книгу Сергея Синенко. Комсомольская правда (10 октябрь 2008). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 июль 2026.
- ↑ 1 2 В Уфе вышла книга Сергея Синенко «Уфимская епархия». Башинформ (9 декабрь 2009). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 июль 2026.
Әҙәбиәт
- Башкирская энциклопедия / гл. ред. М. А. Ильгамов. — Т. 5. П—С. — Уфа, 2009. — 576 с. — ISBN 978-5-88185-072-2.
Һылтанмалар
- Посреди России. Блог писателя Сергея Синенко
- Коротко о себе. Краткая биография Сергея Синенко
- В Уфе вышла книга Сергея Синенко «Уфимская епархия» — Башинформ, 9 декабря 2009
- Уфимцы увидят новую книгу Сергея Синенко — Комсомольская правда, 10 октября 2008