Сәйфуллина Рәйсә Ғариф ҡыҙы
Рәйсә Ғариф ҡыҙы Сәйфуллина (рус. Райса Гарифовна Сайфуллина; 1932 йылдың, Бишҡурай, Башҡорт АССР-ы — 2013 йылдың 11 октябре, Өфө, Башҡортостан Республикаhы, Рәсәй) —совет театр актёры. 1953 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. 1952—1968 һәм 1992—1999 йылдарҙа Салауат башҡорт дәүләт драма театры, 1968—1990 йылдарҙа Башҡорт дәүләт академия драма театры актёры, бер үк ваҡытта 1973—1988 йылдарҙа Бөтә Рәсәй һуҡырҙар йәмғиәте мәҙәниәт һарайының башҡорт халыҡ театры етәксеһе. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1986).
Биографияһы
1931 йылдың 6 декабрендә Башҡорт АССР-ының Туймазы районы Бишҡурай ауылында тыуған. 1949 йылда театр училищеһына уҡырға инә, унда ике ай уҡығандан һуң, шунда уҡ икенсе курсҡа күсерелә. Училищела буласаҡ ирем менән таныша.
Ижади эшмәкәрлеген 1952 йылда Ауырғазы колхоз-совхоз театрында (хәҙерге Салауат башҡорт дәүләт драма театры) башлай.
1968 йылға ҡәҙәр Рәйсә Сәйфуллина Салауат театрында уйнай, жанры һәм тематикаһы буйынса төрлө булған спектаклдәрҙә тиҫтәләгән ролдәр башҡара.
1969 йылдан 1990 йылға тиклем ул Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында эшләй, бына бер нисә спектаклдә әсә образын тыуҙырыуға өлгәшә. Үткер характерлы ролдәрҙе лә, фажиғәле характерлы образдарҙы ла берҙәй үк уңышлы башҡара.
1992 йылда ире менән кире Салауат театрына әйләнеп ҡайта. 1994 йылда Салауат ҡалаһының иң яҡшы йыл актрисаһы тип таныла. «Театр яҙы-95» фестивалендә «Икенсе пландағы иң яҡшы роль өсөн» (Ф. Бүләковтың «Таштуғай» спектаклдә Ғәлиә роле өсөн) премияһына лайыҡ була.
«Театр яҙы-95» фестевалендә «Ҡатын-ҡыҙ роле» номинацияһында иң яҡшы актриса булып таныла (Люси Купер — В. Дельмарҙың «Артабан — тынлыҡ» әҫәре).
Спектаклдәрҙәге ролдәре
- Ғәлиәбаныу — «Ғәлиәбаныу», М. Фәйзи,
- Мәйсәрә — «Зәңгәр шәл», К. Тинчурин,
- Гөлсәхрә — «Аршын — бәләкәй-алан» У. Ғәджибәков,
- Ғәйниә — «Утлы өйөрмә», Ә. Мирзаһитов,
- Нюра — «Туй көнөндә», В. Розов,
- Зөлхәбирә — «Айгөл иле», М. Кәрим,
- Әҡлимә — «Әбейҙәр кейәүгә сыға», «Бабай урлау», Ф. Бүләков,
- Ғәлиә — «Таштуғай», Ф. Бүләков,
- Люси Купер — «Артабан — тынлыҡ» Дельмар В,
- Миләүшә — «Һау булығыҙ», Т. Миңнуллин,
- Ғәлиә — «Хушлашыу сәскәһе — ярангөл», Ф. Бүләков.
- Полина — «Трибунал», А. Макаенок,
- Хазина — «Балаҡайҙарым», Ә. Атнабаев,
- Арина — «Айһылыуҙың айлы кистәре», И. Абдуллин,
- Оло инәй — «Яҙмыштарҙан уҙмыш бар», М. Кәрим,
- Ульяна — «Атай йорто» А. Коломеец,
- ГаннА — «Кис», А. Дударев.
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары
- Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1968);
- Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1986).
Ғаиләһе
- Тормош иптәше — Вәзих Сәйфуллин (1929—2002), актёр, драматург, режиссёр. Рәсәй Федерацияһының (1994) һәм Башҡорт АССР‑ының (1974) атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1953)[2].
Иҫкәрмәләр
- ↑ [1]
- ↑ В Салавате прошёл вечер памяти заслуженного деятеля искусств РФ и РБ Вазиха Сайфуллина. kulturarb.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 22 июль 2026.
Һылтанмалар
- Сәйфуллина Рәйсә Ғариф ҡыҙы // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9. (Тикшерелеү көнө: 3 декабрь 2021)
- СәйфуллинА Рәйсә Ғариф ҡыҙы
- Йондоҙҙар беҙҙең менән ҡала. Хатта мәңгелеккә киткәндә лә… 2017 йылдың 13 февраль көнөндә архивланған.