Солтанова Ғәлиә Кәлимулла ҡыҙы
Ғәлиә Кәлимулла ҡыҙы Солтанова (рус. Султанова Галия Калимулловна; 1937 йылдың 16 феврале, Салауат районы, Башҡорт АССР-ы, Лаҡлы, Башҡорт АССР-ы — 2024 йылдың 19 майы, Өфө) — совет һәм рәсәй йырсыһы, вокал педагогы. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2011), Башҡорт АССР‑ының атҡаҙанған артисы (1974), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1993).
Биографияһы
Башҡорт АССР‑ының Малаяҙ районы Лаҡлы ауылында (хәҙерге Салауат районы) тыуған. 1960 йылда Свердловск П. И. Чайковский исемендәге музыка училищеһын, 1968 йылда Гнесиндар исемендәге Музыкаль‑педагогик институтты уңышлы тамамлаған[1][2].
1960—1963 йылдарҙа Башҡорт дәүләт филармонияһы солисткаһы була, Ишмулла Дилмөхәмәтовтың концерт бригадаһында сығыш яһай. 1963 йылда Гнесиндар исемендәге Музыкаль‑педагогик институтҡа уҡырға инә; институтты тамамлағас, ижади эшмәкәрлеген Өфөлә дауам итә. 1970—1983 йылдарҙа ҡабаттан Башҡорт дәүләт филармонияһы составында сығыш яһай[1][2].
Ленинградта Башҡорт АССР‑ы мәҙәниәте көндәрендә (1969) һәм Ҡарағалпаҡ АССР‑ындағы Башҡорт АССР‑ы әҙәбиәте һәм сәнғәте көндәрендә (1976) ҡатнаша. СССР, Монголия, Финляндия һәм Чехословакия буйлап гастролдәрҙә була[2].
Ижады
Солтанованың репертуарына урыҫ, башҡорт һәм сит ил композиторҙарының вокаль әҫәрҙәре, шулай уҡ башҡорт халыҡ йырҙары инә[1].
Ул башҡарған әҫәрҙәр араһында — М. И. Глинка, С. В. Рахманинов, Н. А. Римский‑Корсаков, П. И. Чайковский, Х. Ф. Әхмәтов, М. М. Вәлиев, Т. Ш. Кәримов, К. Й. Рәхимов, Р. М. Хәсәновтың әҫәрҙәре; башҡорт халыҡ йырҙары «Ашҡаҙар», «Ғилмияза», «Зөлхизә», «Таштуғай», «Шәүрә» айырым урын алып тора[1].
Педагогик эшмәкәрлеге
1980 йылдан Солтанова 2‑се Өфө педагогик колледжында уҡыта; бер үк ваҡытта 1998 йылға тиклем Өфө дәүләт сәнғәт институтында эшләй, 1993 йылға тиклем Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрында педагог‑вокалист була, ә 2003 йылдан Өфө сәнғәт училищеһында уҡыта[2].
Вокал уҡытыу буйынса уҡытыу‑методик хеҙмәттәр авторы[2].
Уның уҡыусылары араһында — Фидан Ғафаров, Суфия Ҡорбанғәлиева, Лина Гәрәева, Илдар Ғүмәров, Илмир Әбүбәкиров, Тимур Рамазанов, Йәмил Баймырҙин һәм Салауат Мөхәмәҙьяров[2].
Маҡтаулы исемдәре
- Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2011);
- Башҡорт АССР‑ының атҡаҙанған артисы (1974);
- Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1993)[3].
Иҫкәрмәләр
- ↑ 1 2 3 4 Видные мастера искусств Башкортостана: Галия Султанова (К юбилею певицы). Башинформ (16 февраль 2017). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 30 июнь 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 В Уфе ушла из жизни «айский соловей», народная артистка Башкирии Галия Султанова. Башинформ (20 май 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 30 июнь 2026.
- ↑ Султанова Галия Калимулловна. bashenc.online. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 30 июнь 2026.