Рус телендәге версияМахсус проекттар
Күренеште көйләргәТелде алмаштырырғаМәғлүмәт
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Латипов Ҡотдос Ҡәниф улы

РУВИКИ интернет-энциклопедияһында Латипов фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.

Латипов Ҡотдос Ҡәниф улы (рус. Куддус Канифович Латыпов; 1923 йылдың 14 июле, Мәсетле районы — 2016 йылдың 23 декабре, Мәскәү) — совет хәрби осоусыһы, авиация полковнигы, Советтар Союзы Геройы (1946). Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы[1].

Биографияһы

1923 йылдың 14 июлендә Башҡорт АССР-ының Яңы Мишәр ауылында (хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Мәсетле районы) тыуған. Мәсәғүт педагогия училищеһын тамамлаған; 1939–1940 йылдарҙа Ләмәҙтамаҡ мәктәбендә уҡытыусы булып эшләгән. 1941 йылда Белорет аэроклубын һәм Свердловск хәрби авиация пилоттары мәктәбен тамамлаған[2].

1941 йылдан Эшсе-крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһында хеҙмәт иткән. 1941 йылдың декабренән 1942 йылдың мартына тиклем Волхов фронтында 704-се төнгө бомбардировка авиация полкы составында У-2 самолётында осҡан. Һуңыраҡ Ил-2 штурмовигында осорға өйрәнгән. 1943 йылдың мартынан 568-се штурмлау авиация полкында хеҙмәт иткән; 1944 йылдың октябрендә полк 187-се гвардия штурмлау авиация полкы итеп үҙгәртелгән. Калинин, Көнбайыш һәм 2-се Украина фронттарында һуғышҡан, авиация звеноһы командиры булған[2].

Һуғыш йылдарында Ил-2 самолётында 134, У-2 самолётында өс хәрби осош яһаған. Советтар Союзы Геройы исеменә тәҡдим итеү документында Ил-2 самолётындағы 134 осош иҫәпкә алынған[2][1]. СССР Юғары Советы Президиумының 1946 йылдың 15 майындағы указы менән уға Советтар Союзы Геройы исеме бирелгән, Ленин ордены һәм 6665-се һанлы «Алтын Йондоҙ» миҙалы тапшырылған[2].

Һуғыштан һуң хәрби авиацияла хеҙмәтен дауам иткән. 1952 йылда В. И. Ленин исемендәге Хәрби-сәйәси академияны тамамлаған. Авиация частарында командир һәм сәйәси эш буйынса вазифалар биләгән; 1970–1974 йылдарҙа Н. Е. Жуковский исемендәге Хәрби-һауа инженерҙар академияһы факультеты начальнигының сәйәси эш буйынса урынбаҫары булған. 1974 йылдан запаста[2].

2016 йылдың 23 декабрендә Мәскәүҙә вафат булған. Троекуров зыяратында ерләнгән[2].

Китаптары

  • Витязи крылатые: хроника штурмового авиаполка. — Өфө, 1995.
  • Может ли голубь ястребом стать? — Өфө, 1999.
  • «Голубок» мой легкокрылый. — Мәскәү, 2013.
  • Будь резвый, беззаветный, сокол ясный! — Өфө, 2015[2].

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары

Хәтер

Тыуған Яңы Мишәр ауылындағы мәктәпкә Ҡотдос Латипов исеме бирелгән; ундағы һәм Дыуан-Мәсетле ауылындағы мәктәп биналарына мемориаль таҡтаташтар ҡуйылған[1]. 2024 йылдың 7 майында Өфө ҡалаһындағы 92-се коррекция мәктәп-интернатының хәрби дан музейында Латиповҡа арналған «Мы помним ваши имена» экспозицияһы асылған[3].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 Булатов Г. Г. Латыпов Куддус Канифович. Региональный интерактивный энциклопедический портал «Башкортостан» (10 октябрь 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 28 сентябрь 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Латыпов Куддус Канифович. «Герои страны». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 28 сентябрь 2026.
  3. ↑ Экспозиция «Мы помним ваши имена», посвящённая Герою Советского Союза Куддусу Канифовичу Латыпову. Школьный музей боевой славы ГБОУ «Уфимская КШИ № 92» (17 март 2025). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 28 сентябрь 2026.

Һылтанмалар

Категориялар