Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең ғилми китапханаһы
Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең ғилми китапханаһы — ғилми йүнәлештәге[1] Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәге китапханаһы[2], селтәр фондының төбәк депозитар һаҡлау үҙәге[3]. Фонды 733 мең дананан ашыу тәшкил итә (китаптар — 281 мең, ваҡытлы баҫмалар — 440 мең), шул иҫәптән XVIII—XIX быуаттарҙың минералогия, география, этнография буйынса[4] һирәк китаптар фонды[5][6] — 16,5 мең, 1864 йылдан — ватан ваҡытлы матбуғаты, 1930 йылдан — совет баҫмалары, 1952 йылдан — сит ил баҫмалары, шулай уҡ башҡорт һәм татар әҙәбиәте[7]. 1255 уҡыусыны хеҙмәтләндерә, килеүселәрҙең дөйөм йыллыҡ һаны — 10018, китап биреүҙең дөйөм йыллыҡ һаны — 46030.
Тарихы
СССР Министрҙар Советының 1951 йылдың 12 майындағы 1591-се ҡарары менән СССР Фәндәр академияһының Башҡортостан филиалы ойошторола, ә 1951 йылдың 18 сентябрендә Мәжит Ғафури исемендәге Башҡортостан тарих, тел һәм әҙәбиәт ғилми-тикшеренеү институты һәм Башҡортостан ботаника баҡсаһы китапханалары нигеҙендә китапхана үҙе булдырыла[8]. Беренсе мөдире Рабиға Хөсәйен ҡыҙы Ғайсина була.
1951 йылдан 1956 йылға тиклем китапхана элекке Мәжит Ғафури исемендәге Башҡортостан тарих, тел һәм әҙәбиәт ғилми-тикшеренеү институтының (12280 баҫма), элекке Башҡортостан коммунистик ауыл хужалығы мәктәбенең (1500 баҫма), БАССР Ауыл хужалығы министрлығының Башҡортостан ботаника баҡсаһынан (1959 баҫма) китапхана фондын ҡабул итә.
1952 йылда китапхана ҡарамағына беренсе бина — Совет урамы, 13/15 адресы буйынса урынлашҡан торлаҡ йорттоң аҫҡы ҡаты тапшырыла.
1953 йылда Фәндәр академияһы китапханаһынан 12000-гә яҡын китап һәм журнал ҡабул ителә.
1956 йылдан китапханаға Клавдия Николаевна Щербакова етәкселек итә.
1957 йылда 10 урынлыҡ беренсе уҡыу залы асыла. Уҡыу залында шунда уҡ 824 китап һәм журналдан торған ирекле уҡыу фонды булдырыла.
1958 йылда китапхана мөдире вазифаһына Ольга Ефимовна Белобородова тәғәйенләнә. Китапхана ул ваҡыттағы заманса техника менән йыһазландырыла: күбәйтеү аппаратураһы, уҡыу өсөн ҡулайламалар — микрофишалар, микрофильмдар уҡыу өсөн аппараттар, китапхана-ара абонемент эше өсөн телетайп.
1964 йылда китапханаға мосолмандарҙың Диниә назаратынан ғәрәп графикаһында ҡулъяҙма һәм иҫке баҫма китаптарының 646 данаһы тапшырыла[9].
1964 йылдан 1967 йылдың сентябренә тиклем, Башҡортостан филиалы ябылғандан һуң, китапхана СССР Фәндәр академияһы системаһында Өфө тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының комплекслы ғилми китапханаһы булараҡ һаҡланып ҡала.
1969 йылда китапхана Ленин урамы, 62 адресы буйынса яңы бинаға күсә. Был ваҡытҡа уның ике филиалы була.
1970 йылда китапхана, Бөтә Союз китапханалар смотрында еңеүсе булараҡ, III дәрәжә Диплом менән бүләкләнә.
1977 йылда, Рәсәй Фәндәр академияһының тәбиғәт фәндәре буйынса комиссияһы эше йомғаҡтары буйынса, китапхана I дәрәжә «Иң яҡшы ғилми эш өсөн» дипломы менән бүләкләнә.
1980 йылда китапхана Октябрь проспекты, 71 адресы буйынса махсус төҙөлгән яңы бинаға күсә. Был ваҡытҡа фонд күләме 550 мең баҫмаға етә.
1988 йылда китапхана директоры итеп Вера Александровна Сидорова тәғәйенләнә, ул китапхананы 1997 йылға тиклем етәкләй.
2013 йылда китапхана 220-нән ашыу төрҙәге ваҡытлы баҫма ала. Яңы әҙәбиәттең йыллыҡ күләме 3428 дана тәшкил итә.
2014 йылда китапхана директоры итеп Рәмилә Йомаҙил ҡыҙы Сибәғәтова тәғәйенләнә.
Структураһы һәм филиалдары
Әлеге ваҡытта китапхана штатында 18 хеҙмәткәр иҫәпләнә, шул иҫәптән китап төпләүсе лә. Китапханала бөтә технологик китапхана-библиография процестары сылбырын дүрт сектор тормошҡа ашыра[10]: һирәк китаптар секторы; әҙәбиәтте туплау, иҫәпкә алыу һәм эшкәртеү секторы; уҡыусыларҙы хеҙмәтләндереү секторы; мәғлүмәт-библиография секторы.
1-се филиал Биология институтын, Биохимия һәм генетика институтын, Ботаника баҡса-институтын һәм Органик химия институтын хеҙмәтләндерә. Уның фонды яҡынса 150 мең дана тәшкил итә. 2-се филиал Математика институтында урынлашҡан, уның фондында 60 мең данаға яҡын баҫма иҫәпләнә. Геология институтында уҡыусыларға уңайлы булһын өсөн иң күп ихтыяж булған әҙәбиәттең 400 данаһы күсереп йөрөтөлөүе ойошторолған.
70 урынлыҡ өс уҡыу залы бар[3].
Иҫкәрмәләр
- ↑ Научный архив Уфимского научного центра РАН | ИС АРАН. isaran.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 3 сентябрь 2025. Архивировано 1 октябрь 2020 года.
- ↑ Уфимский научный центр РАН. bibl.anrb.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 3 сентябрь 2025. Архивировано 18 ғинуар 2020 года.
- ↑ 1 2 Путеводитель по фондам научно-технических библиотек России. www.gpntb.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 3 сентябрь 2025. Архивировано 8 ғинуар 2020 года.
- ↑ Рамиля Юмадиловна Сибагатова. Научная библиотека Уфимского научного центра РАН как информационный центр по краеведению. — 2016. — С. 194–199.
- ↑ Книжные памятники РФ | Уфимский научный центр Российской Академии наук. Научная библиотека. kp.rsl.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 3 сентябрь 2025. Архивировано 5 май 2021 года.
- ↑ Отдел редких книг научной библиотеки Уфимского научного центра Сибирского отделения РАН | Архивы Российской академии наук. www.arran.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 3 сентябрь 2025. Архивировано 29 сентябрь 2020 года.
- ↑ Сибагатова Рамиля Юмадиловна, Гиниатуллина Луиза Мидахатовна. Научный архив и Научная библиотека УНЦ РАН как источники изучения литературы и культуры Башкортостана // Филологические науки. Вопросы теории и практики. — 2017. — Вып. 2—1 (68). — ISSN 1997-2911.
- ↑ Уфимский научный центр РАН. bibl.anrb.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 3 сентябрь 2025. Архивировано 29 декабрь 2019 года.
- ↑ Салих Надир Рамилевич. Фонд арабоалфавитных рукописей отдела редких книг научной библиотеки Уфимского научного центра РАН. Количественная и тематическая характеристика // Вестник Челябинского государственного университета. — 2012. — Вып. 25 (279). — ISSN 1994-2796. Архивировано 27 март 2020 года.
- ↑ Уфимский научный центр РАН. bibl.anrb.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 3 сентябрь 2025. Архивировано 17 ғинуар 2020 года.
Һылтанмалар
- Научная библиотека УФИЦ РАН. bibl.anrb.ru.