Көньяҡ Урал ботаника баҡса-институты (Өфө)
Көньяҡ Урал баҡса-институты (рәсми исеме: Көньяҡ Урал ботаника баҡса-институты — Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө федераль тикшеренеүҙәр үҙәге федераль дәүләт бюджет ғилми учреждениеһының айырым структур бүлексәһе рус. Южно-Уральский ботанический сад-институт УФИЦ РАН) — ботаника баҡсаһы, дәүләт академия ғилми учреждениеһы, федераль кимәлдә махсус һаҡланыусы тәбиғәт биләмәһе. Өфөнөң Совет районы Йәшел сауҡалыҡ биҫтәһендә урынлашҡан. Башҡортостан урмансылары исемендәге урман паркы менән сиктәш. 18,6 га майҙанды биләй. 1932 йылда нигеҙләнгән[1].
.jpg)
Тикшеренеү йүнәлештәре
Үҫемлектәрҙең биологик төрлөлөгөн һаҡлау маҡсатында интродукция, климатлаштырыу өлкәләрендә фундаменталь һәм ғәмәли ғилми-тикшеренеү эштәре, шулай уҡ ғилми-ағартыу эшмәкәрлеге менән шөғөлләнә[2][3].
- ботаника һәм иҡтисади яҡтан ҡиммәтле һәм перспективалы үҫемлектәрҙең яңы төрҙәрен, формаларын һәм сорттарын интродукциялау һәм акклиматизациялау;
- үҫемлек донъяһын һәм уның төрлөлөгөн һаҡлау маҡсатында үҫемлектәрҙең коллекция генофондын һаҡлау, яҡлау һәм формалаштырыу;
- үҫемлектәрҙең махсуслаштырылған биоресурс коллекцияларын булдырыу;
- Көньяҡ Урал һәм башҡа төбәктәрҙең флораһы һәм үҫемлектәренең биологик төрлөлөгөн өйрәнеү һәм һаҡлау;
- үҫемлек ресурстарын һаҡлау һәм рациональ файҙаланыу;
- үҫемлек берләшмәләренең торошон, синантропизация процестарын һәм инвазив төрҙәрҙе тәбиғәт һәм агросистемаларға индереүҙе күҙәтеү;
- декоратив үҫемлектәрҙең яңы сорттарын булдырыу, селекция һәм культураға индереү өсөн үҫемлектәрҙең перспективалы формаларын асыҡлау;
- биологик һәм хужалыҡ йәһәтенән ҡиммәтле үҫемлектәрҙе культурала in vitro үрсетеү биотехнологияһын эшләү;
- хужалыҡ ҡиммәтле үҫемлектәрҙең зона ассортиментын, йәшелләндереү һәм ландшафт дизайны технологияларын эшләү.
Тарихы
Өфө ботаника баҡсаһы 1932 йылда Миловка ботаника питомнигы базаһында ойошторола. Питомник үҙе 1928 йылдың яҙында Миловка ауыл хужалығы техникумы ҡарамағындағы уҡыу-ярҙамсы учреждение булараҡ асыла. Ботаника баҡсаһы Башҡортостан ауыл хужалығын социалистик реконструкциялау ғилми тикшеренеү институты составында нигеҙләнә. Дим станцияһынан өс километр алыҫлыҡта урынлаша.
Тимер юлы киңәйтелеү сәбәпле 1934 йылда Ботаника баҡсаһы Черниковка ҡасабаһы һәм Сипайлов ауылы араһына Непейцевтың тәжрибә урман дачаһына күсерелә, 30 га ер биләмәһе беркетелә[4].
1935 йылда Ботаника баҡсаһы Башҡортостан тупраҡ-ботаника бюроһы ҡарамағына күсерелә.
1937 йылда Тупраҡ-ботаника бюроһы Башҡортостан баҫыусылыҡ станцияһы итеп үҙгәртелә, ботаника баҡсаһы Башҡорт АССР-ы Ер эшкәртеү халыҡ комиссариатына тапшырыла.
1938—1939 йылдарҙа целлюлоза-ҡағыҙ комбинаты төҙөлөү сәбәпле Ботаника баҡсаһы Өфө ҡала Советы башҡарма комитеты ҡарамағына тапшырыла һәм хәҙерге Йәшел сауҡалыҡ биҫтәһе булған элекке Новиковка ауылы эргәһенә күсерелә[5]. Баҡсаға 117 га биләмә ер бирелә, һуңыраҡ тағы 4 га өҫтәлә. Биләмәнең 89 га урман һәм урман үҫентеләре, ҡалған өлөшөн болон һәм дала битләүҙәре тәшкил иткән.
1944 йыл һуңында ғилми тикшеренеү үҙәге булған Ботаника баҡсаһын ҡала мәҙәниәт һәм ял паркы тип үҙгәртергә тәҡдим була. Ғалимдар быға ҡаршы сыға һәм һөҙөмтәлә Өфө ботаника баҡсаһы республика әһәмиәтендәге Башҡортостан ботаника баҡсаһы итеп үҙгәртелә[6].
1952 йылда СССР Фәндәр академедияһының Башҡортостан филиалы Биология институты составында Фәндәр академияһы системаһына инә, биләмәһе 23 га-ға тиклем арта.
1957 йылда СССР Фәндәр академедияһының Башҡортостан филиалы Биология институтына беркетелә. Һуңыраҡ Башҡортостан филиалы СССР Фәндәр академедияһының Урал бүлексәһе Башҡортостан фәнни үҙәге итеп үҙгәртелә.
1991 йылда Рәсәй фәндәр академияһының Урал бүлексәһе Өфө ғилми үҙәгенең үҙ аллы институты — Ботаника баҡсаһы итеп үҙгәртелә. Артабан уның статусы Өфө ғилми үҙәгенең статусы менән бергә үҙгәрә.
2017 йылда Ботаника баҡса-институты Көньяҡ Урал ботаника баҡса-институты Рәсәй фәндәр академияһы Өфө федераль тикшеренеү үҙәге федераль дәүләт бюджет ғилми учреждениеһының айырым структур бүлексәһе тип үҙгәртелә.
Составы
Ботаника баҡсаһы составында 4 лаборатория һәм 1 төркөм: флора һәм үҫемлектәр лабораторияһы, дендрология лабораторияһы, сәскәселек һәм селекция лабораторияһы, үҫемлектәр биотехнологияһы лабораторияһы, тропик һәм субтропик үҫемлектәр төркөмө бар.
Көньяҡ Урал ботаника баҡсаһы-институты коллекцияһында үҫемлектәрҙең 6400 төрө, сорты һәм формаһы бар, шул иҫәптән: ағас үҫемлектәр — 2036, сәскә-декоратив — 2200 ; һирәк һәм юғалып барған төрҙәр — 128, Көмөш баҡса — 304 ; дарыу һәм тәмләткес—ароматик үҫемлектәр — 224, һуған коллекцияһы — 111 ; тропик һәм субтропик үҫемлектәр — 1390 дана иҫәпләнә.
- Сәскәселек һәм селекция лабораторияһы.
- Күп йыллыҡ декоратив үлән үҫемлектәренең коллекция участкалары (2200 төр һәм сорт, шул иҫәптән 700-ҙән ашыу пион сорты, 286 ирис сорты , 172 хризантема сорты, 154 лилейник сорты, 106 хоста сорты).
- Ҡырағай шарттарҙа үҫеүсе флора һәм үҫемлектәр лабораторияһы
- Дарыу үҫемлектәренең коллекция участкаһы «Аптека баҡсаһы» (142 төр).
- Тәмләткес—ароматик үҫемлектәрнең коллекция участкаһы (82 таксон).
- «Күп йыллыҡ декоратив үлән үҫемлектәр» экспозиция участкаһы (100 таксон).
- Һуғандарҙың коллекция участкаһы (111 таксон).
- «Һирәк һәм юғалып барған үҫемлектәр төрҙәре» коллекция участкаһы (128 төр).
- «Күләгәле баҡса» коллекция участкаһы (304 таксон).
- Дендрология лабораторияһы
- Фрутицетум (декоратив-сәскәле һәм декоратив-япраҡлы ағас-ҡыуаҡ үҫемлектәре участкаһы — 358 таксон);
- Кониферетум (ылыҫлы үҫемлектәр участкаһы) — 210 таксон;
- Ағас лианалар участкаһы (шул иҫәптән кенәзектәр һәм клематистарҙың төрҙәре һәм сорттары 86 таксон) — 181 таксон;
- Ылыҫлы кәрлә формалар участкаһы — 84 таксон;
- Дендрология участкаһы (дендрарий) — 70 таксон;
- Энәлектәр ғаилә комплексы участкаһы — 49 таксон;
- Сирингарий (күксин төрҙәре һәм сорттары участкаһы) — 276 таксон;
- Миләштәр ғаилә комплексы участкаһы — 41 таксон;
- Арса баҡсаһы (рододендрон, эрикаи, арса төрҙәре һәм сорттары участкаһы) — 35 таксон;
- Сағандар ғаилә комплексы участкаһы — 35 таксон;
- Баҡса йәсмине төрҙәре һәм сорттары участкаһы — 31 таксон;
- Популетум (тирәктәрҙең коллекция участкаһы) — 25 таксон;
- Баҡса айыу баланы ғаилә комплексы участкаһы — 24 таксон;
- Салицетум (талдар коллекция участкаһы) — 36 таксон.
- Тәбиғи урман участкаһы — 9 таксон.
- Үҫемлектәр биотехнологияһы лабораторияһы.
- In vitro үҫемлектәр коллекцияһына 48, шул иҫәптән һирәк осраған 11, хужалыҡ өсөн әһәмиәтле булған 37 таксон инә.
- Оранжерея
- Тропик һәм субтропик үҫемлектәр оранжереяһы (1390 төр, форма һәм сорт үҫемлектәр)
- Башҡа бүлектәре
- Томан барлыҡҡа килтереүсе ҡоролмалы парниктар
- Етештереү теплицаһы
- Рокарий
- Етештереү участкаһы
- Эксперименталь участкалар
Етәкселеге
Институтҡа төрлө ваҡытта етәкселек итәләр:
- Овсянников Александр Яковлевич (1932 йылдан),
- Егоров Николай Павлович (1935 йылдан),
- Коркешко Алексей Леонтьевич (1941 йылдың февраленән сентябренә тиклем ваҡытлыса),
- Кравченко Ольга Антоновна (1941 йылдың сентябренән),
- Кучеров Евгений Васильевич (1957—1968, 1986—1987),
- Сахарова Александра Сергеевна (1968 йылдан),
- Кулагин Юрий Захарович (1971 йылдан),
- Вәлиәхмәтов Нил Зәкий улы (1976 йылдан),
- Хәйбуллин Руфат Исхак улы (1982 йылдан),
- Мартьянов Николай Александрович (1987 йылдан),
- Старова Наталья Владимировна (1988 йылдан),
- Шиһапов Зиннур Хәйҙәр улы (1998 йылдан).
Иҫкәрмәләр
- ↑ О.А.Каримова, Е.В.Кучеров, С.С.Хәйретдинов, З.Х.Шиһапов. Ә.Ә.Барлыбаева тәржемәһе. Көньяҡ Урал ботаника баҡса-институты (Өфө) // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.
- ↑ Коллекционный фонд растений ботанического сада-института УНЦ РАН: общая характеристика. Официальный сайт.
- ↑ БОТАНИЧЕСКИЙ САД-ИНСТИТУТ УНЦ РАН — Башкирская энциклопедия. rus.bashenc.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 28 октябрь 2020.
- ↑ Башҡорт АССР-ы халыҡ комиссарҙары Советының 1933 йыл 11 ноябрендәге 1178-се һанлы ҡарары
- ↑ Өфө ҡала советының 1936 йылдың 19 сентябрендәге ҡарары
- ↑ Башҡорт АССР-ы халыҡ комиссарҙары Советының 1945 йыл 3 мартындағы 198-се һанлы ҡарары
Сығанаҡтар
- Ботанический сад Башкирского филиала АН СССР / Под ред. Е. В. Кучерова. Уфа, 1959. 115 с.
- Башкирский ботанический сад: история, коллекции, научные достижения (к 70-летию образования) / З. Х. Шигапов (отв. ред), В. П. Путенихин, Л. М. Абрамова, Л. Н. Миронова, Р. К. Байбурина, Н. А. Калашник, Г. Г. Фарукшина, Н. В. Старова, И. Е. Анищенко, З. Н. Сулейманова. Уфа: Гилем, 2002. 128 с.
- Каталог растений Ботанического сада Уфимского научного центра РАН / В. П. Путенихин, Л. М. Абрамова, Р. В. Вафин, О. Ю. Жигунов, Л. Н. Миронова, Н. В. Полякова, З. Н. Сулейманова, З. Х. Шигапов. Уфа: Гилем, 2012. 224 с.
- Растения Южно-Уральского ботанического сада-института УФИЦ РАН. Уфа: Мир печати, 2019.304 с.
- Южно-Уральский ботанический сад-институт // Уфимский федеральный исследовательский центр РАН / Гл. ред. М. А. Ильгамов. Уфа: Информреклама, 2021. С. 181—197. ил.
- Уфимский федеральный исследовательский центр РАН. Ученые БФАН СССР- УФИЦ РАН / Гл. ред. М. А. Ильгамов. Уфа: Информреклама, 2021. 196 с.: ил.
Ғилми баҫмалар
Монографиялар
- Абрамова Л.М., Голованов Я.М., Мулдашев А.А. Черная книга флоры Республики Башкортостан. М.: Товарищество научных изданий КМК. 2021. 174 с.
- Putenikhin V. P., Martinsson O. Present Distribution of Larix sukaczewii Dyl. in Russia. Umea: Swedish Univ. Agricult. Sci., Dept. Silviculture, Rep. No 38, 1995. 78 pp.
- Абдуллин Ш.Р., Абрамова Л.М., Баишева Э.З., Галеева А.Х., Голованов Я.М., Елизарьева О.А., Жирнова Т.В., Журавлева С.Е., Ильина И.В., Ишбирдин А.Р., Ишмуратова М.М., Кучерова С.В., Мартыненко В.Б., Маслова Н.В., Минина Н.Н., Мулдашев А.А., Суюндуков И.В., Федоров Н.И., Фролов И.В., Шкундина Ф.Б. Красная книга Республики Башкортостан: в 2 т. Т 1: Растения и грибы / под ред. д-ра. биол. наук В.Б. Мартыненко. 3-е изд., доп. и переработ. Уфа. 2021. 390 с.
- Абдуллин Ш.Р., Багмет В.Б., Баишева Э.З., Бикбаев И.Г., Валуев В.А., Волков А.М., Галеева А.Х., Зернов Д.А., Журавкова М.М., Ильясов Д.В., Маркина А.В., Мартыненко В.Б., Мигранов М.Г., Мулдашев А.А., Островская Ю.В., Позднякова Э.П., Сирин А.А., Суворов Г.Г., Успенская О.Н., Хабибуллин В.Ф., Широких П.С., Ямалов С.М. / под ред. Б.М. Миркина, В.Б. Мартыненко. Природные условия и биота Природного парка «Аслы-Куль». Уфа: Башк. энциклопедия, 2018. 456 с.
- Абрамова Л.М., Баишева Э.З., Габбасова И.М., Галеева А.Х., Гареев Э.З., Гарипов Т.Т., Гиниятуллин Р.Х., Давыдычев А.Н., Елизарьева О.А., Зайцев Г.А., Каримова О.А., Комиссаров М.А., Куватова Д.Н., Кулагин А.А., Кулагин А.Ю., Маслова Н.В., Мартыненко В.Б., Мелентьев А.И., Мулдашев А.А., Мустафина А.Н., Назырова Ф.И., Сидорова Л.В., Сулейманов Р.Р., Уразгильдин Р.В., Хабиров И.К., Чувашов Б.И., Широких П.С., Ямалов С.М. Уникальные памятники природы – шиханы Тратау и Юрактау. Под ред. А.И. Мелентьева, В.Б. Мартыненко. Уфа: Гилем, 2014. 333 с.
- Абрарова А.Р., Вафин Р.В., Путенихин В.П. Псевдотсуга Мензиса в Башкирском Предуралье (биологические и лесоводственные особенности). Уфа: Гилем, 2011. 188 с.
- Анищенко И.Е., Суюндукова М.Б., Абрамова Л.М. Основы цветоводства с элементами фитодизайна. Учебное пособие. / Под ред. Б.М. Миркина. Уфа: Изд-е Сибайского инст-та БГУ, 2000. 117 с.
- Вафин Р. В., Путенихин В. П. Боярышники: Интродукция и биологические особенности. М.: Наука, 2003. 224 с.
- Денисова С.Г., Миронова Л.Н., Пупыкина К.А. Георгины в Башкирском Предуралье: биологические особенности и перспективы использования. – Уфа: «Гилем» НИК «Башкирская энциклопедия», 2014. 168 с.
- Исмагилов Р.Р., Абрамова Л.М., Сафин Х.М., Ахияров Б.Г., Абдулвалеев Р.Р., Абдуллина Д.Д. Распространенность основных инвазивных растений в Республике Башкортостан и меры борьбы с ними (рекомендации). Уфа: Мир печати, 2018. 40 с.
- Каталог растений Ботанического сада-института Уфимского научного центра РАН. 2-е изд., испр и дополн. / В.П. Путенихин, Л.М. Абрамова, Р.В. Вафин, О.Ю. Жигунов, Л.Н. Миронова, Н.В. Полякова, З.Н. Сулейманова, З.Х. Шигапов; отв. ред. В.П. Путенихин. – Уфа: АН РБ, Гилем, 2012. 224 с.
- Каталог растений Ботанического сада-института Уфимского научного центра РАН / Путенихин В. П., Абрамова Л. М., Анищенко И. Е., Вафин Р. В., Миронова Л. Н., Сулейманова З. Н., Шигапов З. Х. – Уфа: Информреклама, 2005. 224 с.
- Кунакова Р.В., Зайнуллин Р.А., Абрамова Л.М., Анищенко И.Е. Пищевые и лекарственные растения в функциональном питании. Уфа: АН РБ, Гилем, 2011. 376 с.
- Миркин Б.М., Абрамова Л.М., Ишбирдин А.Р., Рудаков К.М., Хазиев Ф.Х. Сегетальные сообщества Башкирии. Уфа: БФАН СССР, 1985. 156 с.
- Миронова Л.Н., Воронцова А.А., Шипаева Г.В. Итоги интродукции и селекции декоративных травянистых растений в Республике Башкортостан: в 2 ч. Ч. 1: Класс двудольные / отв. ред. В.П. Путенихин/ Ботан. Сад-ин-т Уфим. НЦ РАН. М: Наука, 2006. 211 с.
- Миронова Л.Н., Реут А.А. Пионы. Коллекции Ботанического сада-института УНЦ РАН. Уфа: Башк. энцикл., 2017. 152 с.
- Миронова Л.Н., Реут А.А., Анищенко И.Е., Зайнетдинова Г.С., Царева Ю.А. Итоги интродукции и селекции декоративных травянистых растений в Республике Башкортостан: в 2 ч. Ч. 2: Класс однодольные / отв. ред. З.Х. Шигапов/: Ботан. Сад-ин-т Уфим. НЦ РАН. М: Наука, 2007. 126 с.
- Миронова Л.Н., Реут А.А., Шипаева Г.В. Ассортимент декоративных травянистых растений для озеленения населенных пунктов Республики Башкортостан. Уфа: Гилем, 2013. с. 92.
- Мулдашев А.А., Голованов Я.М., Абрамова Л.М. Конспект адвентивных видов Республики Башкортостан. Уфа: Башк. энцикл., 2017. 168 с. (Тираж 500 экз.). Голованов Я.М., Абрамова Л.М., Петров С.С. Флора и растительность города Стерлитамака. Уфа: Мир печати, 2017. 306 с. (Тираж 500 экз.).
- Мурзабулатова Ф.К., Полякова Н.В., Никитина Л.С., Путенихин В.П., Шигапов З.Х. Красивоцветущие и декоративно-лиственные кустарники (Фрутицетум, Сирингарий и некоторые другие коллекционные участки Уфимского ботанического сада). Уфа, «Мир печати», 2018. 152 с.
- Мустафина А.Н., Абрамова Л.М., Шигапов З.Х. Ясенец голостолбиковый на Южном Урале: биология, структура популяций и интродукция. Уфа: Гилем, 2014. 184 с.
- Поляков В.А., Бурачевский И.И., Тихомиров А.В., Зайнуллин Р.А., Кунакова Р.В., Абрамова Л.М., Абрамова И.М., Анищенко И.Е. Плодово-ягодное и растительное сырьё в производстве напитков. Москва: ДеЛи плюс, 2011. 523 с.
- Поляков В.А., Кунакова Р.В., Зайнуллин Р.А., Абрамова И.М., Абрамова Л.М., Анищенко И.Е., Гайдеров А.Г., Фахретдинов И.Р. Пряно-ароматические и лекарственные растения в производстве алкогольных напитков. Москва: ВНИИПБТ, 2008. 384 с.
- Полякова Н.В., Путенихин В.П., Вафин Р.В. Сирени в Башкирском Предуралье: интродукция и биологические особенности. Уфа: Гилем, 2010. 170 с.
- Путенихин В. П., Шигапов З.Х., Фарукшина Г.Г. Ель сибирская на Южном Урале и в Башкирском Предуралье (популяционно-генетическая структура). М.: Наука, 2005. 180 с.
- Путенихин В.П. В сердце Евразии (природа Урало-Поволжья в известиях древних писателей, ученых и путешественников). Уфа, 2010. 383 с.
- Путенихин В.П. Дендрология с основами декоративного садоводства. Учебное пособие. Часть 1. Уфа: РИО БашГУ, 2006. 164 с.
- Путенихин В.П. Дендрология с основами декоративного садоводства. Учебное пособие.Часть 2. Уфа: РИЦ БашГУ, 2007. 242 с.
- Путенихин В.П. Лиственница Сукачева на Южном Урале (изменчивость, популяционная структура и сохранение генофонда). Уфа: УНЦ РАН, 1993. 195 c.
- Путенихин В.П. Под сенью Рифейских гор (путешествие в прошлое Южного Урала). Уфа: Информреклама, 2010. 112 с.
- Путенихин В.П. Цивилизация деревьев. Научно-популярные очерки о природе. Уфа: Информреклама, 2007. 140 с.
- Путенихин В.П., Путенихина К.В., Шигапов З.Х. Кедр сибирский в Башкирском Предуралье и на Южном Урале: биологические и лесоводственные особенности при интродукции. Уфа: Гилем, Башк. энцикл., 2017. 225 с. + 8 с. цв. вкл. (Тираж 500 экз.).
- Путенихин В.П., Фарукшина Г. Г., Шигапов З. Х. Лиственница Сукачева на Урале: Изменчивость и популяционно-генетическая структура. М.: Наука, 2004. 276 с.
- Растения Южно-Уральского ботанического сада-института УФИЦ РАН. Уфа: Мир печати, 2019. 304 с.
- Реут А., Миронова Л. Пионы. Биология и размножение. Saarbrucken, Germany: LAP LAMBERT Academic Publishing, 2012. 201 с.
- Рязанова Н.А., Путенихин В.П. Клены в Башкирском Предуралье: биологические особенности в условиях интродукции. Уфа: АН РБ, Гилем, 2012. – 224 с.
- Старова Н. В., Мукатанов А. Х., Мулдашев А. А., Путенихин В. П. и др. Биоценотическая характеристика хвойных лесов и мониторинг лесных экосистем Башкортостана. Уфа: Гилем, 1998. 308 с.
- Тухватуллина Л.А., Абрамова Л.М. Интродукция дикорастущих луков в Ботаническом саду г. Уфы. Уфа: Гилем, 2012. 246 с.
- Усманов И.Ю., Баширова Р.М., Абрамова Л.М., Муртазина Ф.К., Янтурин С.И. Лекарственные растения Башкортостана. Биология и основы органического растениеводства. Уч. пособие. Уфа: Изд-во БГУ, 2002. 144 с.
- Шигапов З.Х., Путенихин В.П., Абрамова Л.М., Миронова Л.Н., Байбурина Р.К., Калашник Н.А., Фарукшина Г.Г., Старова Н.В., Анищенко И.Е., Сулейманова З.Н. Башкирский ботанический сад: история, коллекции, научные достижения (к 70-летию образования). Уфа: Гилем, РА «Информреклама», 2002. 128 с.
- Ямалов С.М., Мартыненко В.Б., Абрамова Л.М., Голуб В.Б., Баишева Э.З. Продромус растительных сообществ Республики Башкортостан. Уфа: АН РБ, Гилем, 2012. 100 с.
Һылтанмалар
- Зиля Бадриева, фото Рита Ишниязова. В райских кущах Уфимского ботанического сада. ufaved.info - городская электронная газета (14 сентябрь 2018). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 27 декабрь 2024.
- Көньяҡ Урал ботаника баҡса-институтының рәсми сайты
- Көньяҡ Урал ботаника баҡса-институтының Вконтакте социаль селтәрендә төркөмө
- Көньяҡ Урал ботаника баҡса-институтының Одноклассники социаль селтәрендә төркөмө
Тема буйынса өҫтәмә
| Институты |
|
|---|---|
| Подразделения | |
| Центры | |