Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Александров Игорь Васильевич

РУВИКИ интернет-энциклопедияһында Александров фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.

Александров Игорь Васильевич (1954 йылдың 26 ноябре, Өфө, Башҡорт АССР-ы, РСФСР, СССР) — СССР һәм Рәсәйҙең ғалим-физигы. Физика-математика фәндәре докторы, профессор, физика кафедраһы мөдире, Өфө дәүләт авиация техник университетының авиация-технология системалары Институты директоры[1], «Наноструктуралы материалдар һәм юғары технологиялар» (ӨДАТУ)[2] Фәнни-белем биреү үҙәге етәксеһе. Төп эштәре интенсив пластик деформациялар физикаһы, металдарҙың һәм иретмәләрҙең ныҡлығы һәм һығылмалылығы физикаһы өлкәһендә эшләнгән. Өфө фән һәм технологиялар университетының Материалдарҙы өйрәнеү һәм металдар физикаһы кафедраһы профессоры[3].

Биографияһы

1954 йылда Өфө ҡалаһында тыуған. 1976 йылда Башҡорт дәүләт университетының физика факультетын тик яҡшы билдәләр менән тамамлай. 1976 йылдан башлап Өфө авиация институтында эшләй (ӨАИ): кесе ғилми хеҙмәткәр (1976—1978), аспирант (1978—1981), ассистент, өлкән уҡытыусы (1981—1984).

1982 йылда Ленинград политехник институтында физика буйынса кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай.

1984—1985 йылдарҙа Шеффилд университетында (Бөйөк Британия) бер йыллыҡ стажировка үтә. 1984 йылдан — доцент. 1986—1987 йылдарҙа — Өфө авиация институтының икенсе авиация-технология факультеты деканы.

1991—1995 йылдарҙа — Өфө дәүләт авиация техник университетының (ӨДАТУ) дөйөм фәндәр кафедралары факультеты деканы.

1995 йылдан алып Өфө дәүләт авиация техник университетының перспективалы материалдар физикаһы Институты алдынғы ғилми хеҙмәткәре. Ике тапҡыр Ҡытайға лекциялар курсы уҡыу өсөн бара. 1997 йылда «Үтә бәләкәй бөртөклө материалдарҙың структураһын һәм үҙенсәлектәрен тикшереү өсөн рентгеноструктура анализы алымдарын ҡулланыу һәм үҫтереү» темаһына докторлыҡ диссертацияһы яҡлай.

2002 йылдан алып Өфө дәүләт авиация техник университетының физика кафедраһы профессоры. 2004 йылдан ӨДАТУ-да физика кафедраһы мөдире.

2016 йылдан алып ӨДАТУ-ның авиация-технологик системалар Институты директоры[4].

ӨДАТУ менән БДУ берләшкәндән һуң — ӨНһТУ профессоры (2022 йылдан).

Фәнни ҡаҙаныштары һәм танылыуы

Интенсив пластик деформация ярҙамында алынған үтә бәләкәй бөртөклө наноструктуралы материалдарҙың структураһын һәм үҙенсәлектәрен тикшереү өсөн рентгеноструктура анализы ысулдарын камиллаштыра. 260-тан ашыу фәнни хеҙмәт һәм бер патент авторҙашы[5]. Бер нисә монографияһы инглиз һәм ҡытай теленә тәржемә ителгән. РФА-ның Review on Advanced Materials Science журналы бер нисә сығарылышы мөхәррире[6]. Thomson Reuters медиакомпанияһының Materials Science Citation Index (инг.)баш. өҙөмтә килтереү индексы буйынса 2000—2010 йылдарҙа донъя материалдар белгестәренең тәүге йөҙөнә (23-сө урын) инә. 2015 йылда «Яңы нанокристалл материалдарҙы эшләү, тикшереү һәм ҡулланыу» эштәр циклы өсөн Александров И. В., нанотехнологиялар кафедраһы мөдире, ӨДАТУ-ның перспективалы материалдар физикаһы Институты директоры, профессор Валиев Р. З., нанотехнологиялар кафедраһы мөдире урынбаҫары, ӨДАТУ-ның перспективалы материалдар физикаһы Институты директоры урынбаҫары профессоры Исламгалиев Р. К һәм Көньяҡ Калифорния һәм Саутгемптон университеты профессоры Лэнгдон Теренс Джордж менән бергә, Башҡортостан Республикаһының фән һәм техника өлкәһендәге дәүләт премияһы менән бүләкләндеПрисуждены Государственные премии Республики Башкортостан в области науки и техники за 2015 год. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 22 ноябрь 2016. Архивировано 23 ноябрь 2016 года.</ref>.

Ғаиләһе

Ҡатыны — Ольга, «Молодёжная газета»ның штаттан тыш хәбәрсеһе[7].

Китаптары

  • Валиев Р. З., Александров И. В. Объемные наноструктурные материалы, полученные интенсивной пластической деформацией. -М.: Логос, 2000. — 272с.:ил., ISBN 5-88439-135-8
  • Валиев Р. З., Александров И. В. Объемные наноструктурные металлические материалы: получение, структура и свойства. -М.: ИКЦ «Академкнига», 2007. — 398с.:ил., ISBN 978-5-94628-217-8
  • Александров И. В. «Введение в нанотехнологии». Учебное пособие / И. В. Александров. — Уфа: УГАТУ, 2010. — 114 с.

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

• Заслуженный деятель науки Российской Федерации (2024)[8][9];
• Башҡортостан Республикаһының фән һәм техника өлкәһендәге дәүләт премияһы лауреаты (2015). • Рәсәй Федерацияһының почетлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2010);
• Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2002);
• Нанкин техник университетының почётлы профессоры;
• Ҡытай Хөкүмәтенең Дуҫлыҡ премияһы;
• Цзянсу провинцияһының Дуҫлыҡ премияһы;
• Цзянсу провинцияһының фән һәм технологиялар премияһы[9].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ Кафедра физики. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 ноябрь 2014. Архивировано из оригинала 9 ноябрь 2014 года.
  2. ↑ https://web.archive.org/web/20141109192631/http://www.portalnano.ru/read/databases/service_nns/ugatu Научно-образовательный центр «Наноструктурные материалы и высокие технологии» (УГАТУ) / Федеральный интернет-портал «Нанотехнологии и наноматериалы»] 2014 йылдың 9 ноябрь көнөндә архивланған.
  3. ↑ Профессорско-преподавательский состав. uust.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 29 сентябрь 2025.
  4. ↑ Академия Наук Республики Башкортостан — Александров Игорь Васильевич
  5. ↑ Способ получения ультрамелкозернистых заготовок из титановых сплавов. Патент РФ 2364660. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 16 ноябрь 2014. Архивировано 29 ноябрь 2014 года.
  6. ↑ ReviewsonAdvancedMaterialsScience. ipme.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 29 сентябрь 2025.
  7. ↑ Репортаж из Пекина: уфимский ученый награжден высшей наградой Китая. mgazeta.com. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 29 сентябрь 2025.
  8. ↑ Александров Игорь Васильевич – Награды России, 20 декабря 2024. ru.nagrady.by. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 29 сентябрь 2025.
  9. ↑ 1 2 Известный ученый УУНиТ удостоен звания «Заслуженный деятель науки РФ». Официальный сайт УУНиТ. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 29 сентябрь 2025.

Әҙәбиәт

Категориялар