Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Йа Син сүрәһе

Йа Син сүрәһе (ғәр. سورة يس‎, Йасин) — Ҡөрьән Кәримдең 36 сүрәһе. Мәккәлә иңгән сүрә, 83 аяттан тора. Ислам традицияһында ул Ҡөрьәндең иң билдәле һәм йыш уҡыла торған сүрәләренең береһе булып һанала[1].

Исеме

Сүрәнең исеме уның башындағы «йа» (рус.)баш. һәм «син» (рус.)баш. хәрефтәренән алынған. Был хәрефтәр Ҡөрьән сүрәләренең ҡайһы берҙәренең башында осраған айырым хәрефтәргә (әл-хуруф әл-муҡатта‘ат) ҡарай. Уларҙың аныҡ мәғәнәһе дин ғалимдары тарафынан төрлөсә аңлатылып килә һәм ислам традицияһына ярашлы, уларҙың ысын мәғәнәһе Аллаһҡа ғына билдәле тип һанала[2].

Йөкмәткеһе

Сүрә ғәрәп алфавитының «йа» һәм «син» хәрефтәренән башлана.

Был сүрәлә вәғәз-нәсихәтте тыңларға һәм аңларға теләмәгән, иман килтермәгән кешеләр хаҡында һүҙ бара. Сөнки вәғәз бары тик уны тыңлаған, иҫкәртеүҙе ҡабул иткән һәм Рәхимле Аллаһтан ҡурҡҡан кешеләр өсөн генә файҙалы.

Сүрәлә Аллаһтың үлектәрҙе терелтеүе һәм Үҙ бәндәләренең бөтә ғәмәлдәрен иҫәпкә алыуы хаҡында әйтелә. Шулай уҡ унда Мәккә кәферҙәренә Аллаһҡа саҡырыусы мөьминдәр менән ислам саҡырыуын кире ҡағыусы инаныусылар араһындағы көрәш тураһында ғибрәтле миҫал килтерелә һәм был ике төркөмдөң ғәмәлдәренең һөҙөмтәләре күрһәтелә.

Бында шулай уҡ Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең асыҡ Ҡөрьән — илаһи Вахи — менән ебәрелеүе тураһында әйтелә. Был Вахи хыялға түгел, ә аҡылға һәм хаҡлыҡҡа нигеҙләнгән. Пәйғәмбәр Мөхәммәт: «Һәр нәмәнең йөрәге бар, ә Ҡөрьәндең йөрәге — „Йа Син“ сүрәһе», — тигән[3].

«

1. Йәсин. (2) Хикмәт тулы Ҡөръән менән ант итәм, (3) (эй, Мөхәммәд) һин, һис шөбһәһеҙ, Пәйғәмбәрҙәрҙең береһе булдың. (4) Һин тура юлдан бараһың.

5. Был Ҡөръән — һәр ваҡыт еңеүсе, ярлыҡаусы (Аллаһ) тарафынан индерелгән Китап. (6) Аталары (Ҡөръән менән) киҫәтелмәгән, үҙҙәре наҙанлыҡ эсендә ҡалған ҡәүемдәрҙе (Ҡиәмәт көнөндәге яза менән) киҫәтеү өсөн индерелде. (7) Дөрөҫө шул, уларҙың күбеһенә (вәғәҙә ителгән) һүҙ (яза биреү) хаҡ булып сыҡты. Сөнки уларҙың күбеһе иман килтермәне. (8) Хаҡтыр, Беҙ уларҙың муйындарына шундай бығау ҡыршауҙары һалдыҡ, ул ҡыршауҙар уларҙың эйәгенә саҡлы терәлеп тора. Хәҙер инде уларҙың башы-танауы юғарыға ҡарап ҡатҡан.

(Әлбиттә, был ғибәрәләрҙе күсермә мәғәнәлә аңларға кәрәк. Бығау ҡыршауы ла, баштарының юғарыға ҡарап ҡатып ҡалыуы ла улар​ҙың тәкәбберлегенә, кирелегенә, үҙгәрмәҫ, буйһонмаҫ булғандары​на кинәйә, сағыштырыу.)

9. Беҙ уларҙың алдына ла, артына ла кәртә ҡорҙоҡ, шулай итеп, уларҙы уратып алдыҡ. Бынан һуң улар инде (Хәҡиҡәтте) бөтөнләй күрмәҫ.

(«Был кәртәләр уларҙың тәкәбберлеге. Тәкәбберлек, артыҡ ғорурлыҡ, маһайыу кәртәһе был халыҡҡа хәҡиҡәткә эйәреп, бөйөклөк яулау мөмкинлеген ҡаплай, арттағы кәртәләр иһә Хәҡиҡәтте инҡар итеүселәрҙең нисек һәләк булыу тарихын күрергә ҡамасаулай.»Мөхәммәд Али тәфсиренән.)

10. Киҫәтһәң дә, киҫәтмәһәң дә, улар барыбер иманға килмәҫ. (11) Һин бары тик (Ҡөръәнгә) йөҙ тотҡан һәм сикһеҙ мәрхәмәтле ярлыҡаусыға (Аллаһҡа ысын күңелдән) бөйөк хөрмәт күрһәтеүсе кешеләрҙе генә киҫәтә (иманға өндәй) алырһың. Бына шундайҙарҙы һин уларҙың ярлыҡау аласаҡтарын һәм бик тә шәрәфле әжерҙәр менән бүләкләнәсәктәрен әйтеп шатландыр.

12. Дөрөҫө шул, үлеләрҙе Беҙ генә, бары тик Беҙ генә те​релтә алабыҙ. Улар эшләп ҡалдырған бөтөн нәмәне, (улар ҡылған бөтөн яман ғәмәлдәр тураһында) Китапҡа Беҙ яҙабыҙ. Беҙ бөтөнөһөн дә ап-асыҡ итеп (Ләүхел Мәхфүз тигән) Китап​ҡа теркәп барабыҙ. (13) Һин уларға (Антакия исемле) шәһәр халҡына илселәр килгәндән һуң булған хәлдәрҙе ғибрәт итеп һөйлә.

Кәрим 36:1—12 (Мөхәммәт)
 »

Ислам традицияһында әһәмиәте

Мосолман традицияһында «Йа Син» сүрәһе йыш ҡына «Ҡөрьәндең йөрәге» тип атала. Был әйтем Мөхәммәт пәйғәмбәрҙән килгән хәҙистәргә бәйле, әммә уларҙың ышаныслылыҡ кимәле ислам ғалимдары тарафынан тикшерелә.

Сүрә дини ғәмәлдәрҙә киң ҡулланыла: уны намаҙҙарҙа уҡыйҙар, мәрхүмдәрҙе иҫкә алғанда һәм төрлө дини йыйылыштарҙа ла уҡыйҙар[4].

Төҙөлөшө

Сүрә 83 аяттан тора һәм бер нисә тематик өлөштө үҙ эсенә ала:

  • Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең пәйғәмбәрлек миссияһын раҫлау;
  • халыҡ тарафынан кире ҡағылған илселәр хаҡындағы хикәйә;
  • тәбиғәттәге Аллаһ аяттары (билдәләре) тураһында тасуирлау;
  • ҡиәмәт көнө һәм үлектәрҙең терелеүе тураһында бәйән итеү;
  • Аллаһтың сикһеҙ ҡөҙрәтен һәм илаһи Вахиҙың хаҡлығын раҫлау[2][1].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 А. Али-заде. Исламский энциклопедический словарь / кандидат искусствоведения Е. Кононенко. — М.: Из-дательский дом «Ансар», 2007. — 400 с. — ISBN 5-98443-025-8.
  2. ↑ 1 2 Акимушкин О.Ф., Боголюбов А.С., Бойко К.А. Ислам. Энциклопедический словарь / С.М.Прозоров. — М.: Наука, 1991. — 315 с. — ISBN 5-02-016941-2.
  3. ↑ ДУМ РФ. «Ясин». Перевод смыслов 36 суры Священного Корана и комментарии Ш.Аляутдинова (билдәһеҙ). «Мусульмане России» — Dumrf.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 12 март 2026.
  4. ↑ Достоинство суры "Ясин". 12 март 2026 тикшерелгән.

Әҙәбиәт

  • Ҡөрьән Кәрим (Сауд Ғәрәбстанында нәшер ителгән Ҡөрьәндең фотокүсермәһе, ғәрәп тексының хәҙерге башҡорт яҙмаһы менән бирелгән транскрипцияһы, башҡортсаға тәржемәһе). — Өфө, Башҡортостан китап нәшриәте, 1992, 960 бит.
  • Ҡөрьән Кәрим (транскрипциялар) //мөх. Нурмөхәмәт Сөйәрғолов // — Стәрлетамаҡ: ҡала типографияһы, 2007. — 609 бит.

Тема буйынса өҫтәмә

Категориялар