Кукланова Екатерина Парфирьевна
Биографияһы
Екатерина Порфирьевна Кукланова (ҡыҙ фамилияһы Панкина) 1924 йылдың 17 ғинуарында Һарытау губернаһының Сердобский өйәҙе долгоруково ауылында (хәҙер Пенза өлкәһенең Сердобский районы), крәҫтиән ғаиләһендә тәыуған. Милләте буйынса урыҫ[3].
1938 йылда ғаиләһе менән бергә Ставрополье ҡалаһына күсә, 1941 йылда 1-се урта мәктәпте тамамлай[4] һәм Левокумское ауылында "Росглаввино"виноградсылыҡ совхозында баҡсасы атаһы, Порфирий Иванович Панкин етәкселеге аҫтында эшләй башлай[1]. 1942 йылдың авгусында немец ғәскәре Ставрополье ҡалаһына яҡынлашыу сәбәпле малды Әзербайжан ССР-ы территорияһына эвакуациялау менән шөғөлләнә. Шәмәхә ҡалаһында ҡыҫҡа ваҡыт шул уҡ айҙа Ҡыҙыл Армияға саҡырылғанға тиклем виноградсылар бригадаһын етәкләй[3].
Зенитсы булып хеҙмәт итә, һуңынан 125-се зенит-артиллерия полкы (икенсе мәғлүмәттәр буйынса 195-се[5]) составында зенит батареяһының орудие наводкаһы плашетсыһы (СОН-2) була. 1943 йылда ВКП(б)-ға инә[3].
Ставрополье азат ителгәндән һуң йортона ҡайта һәм 1943 йылдың июленән «Левокумский» виноградсылыҡ совхозында идарасы булып эшләй. Оккупацияһынан һуң виноград плантацияларын тиҙ арала тергеҙеүе өсөн 1944 йылда «СССР халыҡ аҙыҡ-түлек сәнәғәтенең социалистик ярыш алдынғыһы» түш билдәһе менән бүләкләнә[3].
1944 йылда Прасковейский виноградсылыҡ һәм шарап эшләү техникумына уҡырға инә, шарап эшләүҙең технигы-технологы һөнәрен ала, 1946 йылда бүлеү буйынса Левокумский районының Бургун-Маджарский" виноградсылыҡ совхозына эшкә ебәрелә, бында 40 йыл тирәһе агроном-йөҙөмсө, бригадир, 1-се производство участкаһы бүлексәһенең идарасыһы булып эшләй[3].
Дүртенсе биш йыллыҡ йомғаҡтары буйынса (1946—1950) Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены, 7-се биш йыллыҡ эш һөҙөмтәләре буйынса (1959—1965) — «Почёт Билдәһе» ордены менән бүләкләнә. Күп тапҡыр СССР халыҡ хужалығы ҡаҙаныштары күргәҙмәһендә ҡатнаша[3].
СССР Юғары Советы Президиумының 1971 йылдың 26 апрелендәге Указы менән «аҙыҡ-түлек сәнәғәтен үҫтереү буйынса биш йыллыҡ план заданиеларын үтәүҙә ҙур уңыштары өсөн» Екатерина Порфирьевна Куклановаға Ленин ордены һәм «Ураҡ һәм Сүкеш» миҙалы тапшырылып, «Социалистик Хеҙмәт Геройы» исеме бирелә[3].
Халыҡ депутаттарының Левокумский район Советы һәм ауыл Советы депутаты итеп һайлана.
1985 йылда хаҡлы ялға сыға. Левокумский районының Малосадовый ҡасабаһында йәшәй[3].
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
- Левокумский районының почётлы гражданы (07.10.1999)[3].
- Ленин ордены (20.04.1971),
- Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (06.03.1951),
- «Почёт Билдәһе» ордены (30.04.1966),
- «Кавказды обороналаған өсөн» миҙалы (01.05.1944),
- «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында маҡтаулы хеҙмәте өсөн»,
- «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы,
- Жуков миҙалы,
- СССР ВДНХ миҙалдары[3].
- «СССР Аҙыҡ-түлек сәнәғәтенең социалистик ярыш алдынғыһы» тамғаһы (1944)
- СССР Юғары Советының Почётлы грамоталары
- КПРФ Үҙәк Комитетының «ВЛКСМ-ға 100 йыл» иҫтәлекле ордены (2018)
- Герой исеме СССР Аҙыҡ-түлек сәнәғәте министрлығының Хеҙмәт Даны китабына индерелгән.
Иҫкәрмәләр
- ↑ 1 2 Известные виноградари и виноделы Ставропольского края: Кукланова Екатерина Порфирьевна. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 21 март 2020. 2020 йылдың 21 март көнөндә архивланған.
- ↑ Екатерина Кукланова: виноградарь с боевыми наградами. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 21 март 2020. 2020 йылдың 21 март көнөндә архивланған.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 С. Кузоватов. Кукланова Екатерина Парфирьевна. «Герои страны» сайты. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 20 март 2020.
- ↑ выпускники 1941г. Сайт школы №1. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 21 март 2020.
- ↑ Известные виноградари и виноделы Ставропольского края: Кукланова Екатерина Порфирьевна. vinmoldova.md. Дата обращения 21 марта 2020.