Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Камалетдинов Мотаһар Мирхәйҙәр улы

РУВИКИ интернет-энциклопедияһында Камалетдинов фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.

Мотаһар Мирхәйҙәр улы Камалетдинов (рус. Мутагар Мирхайдарович Камалетдинов; 1875 йылдың, Кешәнне, Өфө губернаһы — 1938 йылдың 17 июле, Өфө) — СССР-ҙың ислам дине әһеле, мәғрифәтсе, меценат. Башҡорт АССР-ы мосолмандары Үҙәк Диниә назараты мөфтөйө (1936).

Биографияһы

Камалетдинов Мотаһар Мирхәйҙәр улы 1875 йылда Рәсәй империяһының Өфө губернаһы Стәрлетамаҡ өйәҙе Яңы Атйетәр ауылында (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Ауырғазы районы Кешәнне ауылында) тыуған[1]. Милләте — башҡорт[2].

Өфө губернаһы Өфө өйәҙендәге Ҡыйышҡы мәҙрәсәһен тамамлай. 1904 йылда Иҫке Ҡыйышҡы ауылының (хәҙер Башҡортостан Республикаһы Ҡырмыҫҡалы районы) имам-хатибы итеп тәғәйенләнә, бер үк ваҡытта мәҙрәсә мөҙәрисе вазифаһын башҡара[1].

Дини белем биреү һәм исламды модернизацилау мәсьәләләре буйынса ҡәҙимселек йүнәлеше яҡлы була. Шәфҡәтлелек менән шөғөлләнә, Беренсе донъя һуғышы осоронда фронт өсөн иғәнә йыйыуҙа ҡатнаша. Граждандар һуғышы осоронда монархия яҡлы була, Аҡтар хәрәкәтен хуплап сығыш яһай[1].

1928 йылда контрреволюцион (рус.)баш. эшмәкәрлектә ғәйепләнеп һөргөнгә ебәрелә. 1933 йылдан Башҡорт АССР-ы мосолмандары Үҙәк Диниә назараты рәйесе — мөфтөй Мөтиғулла Ғатауллиндың урынбаҫары вазифаһын башҡара. 1936 йылдан — Башҡорт АССР-ы мосолмандары Үҙәк Диниә назараты мөфтөйө итеп һайлана[1].

1936 йылдың 22 октябрендә, РСФСР Енәйәт кодексының 58-10-сы статьяһы буйынса ғәйепләнеп, Мотаһар Камалетдинов ҡулға алына. 1938 йылдың 17 июлендә атыла. 1956 йылдың 21 декабрендә аҡлана[2].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 А. Б. Юнусова. Камалетдинов Мутагар Мирхайдарович. Региональный интерактивный энциклопедический портал «Башкортостан» (17 октябрь 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 22 апрель 2026. (рус.)
  2. ↑ 1 2 Книга памяти Республики Башкортостан. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 22 апрель 2026. Архивировано 4 март 2016 года.

Әҙәбиәт

  • Ислам на Урале: Энциклопедический словарь / Сост. и отв. редактор Д. З. Хайретдинов. — М.: Медина, 2009. — 404 с.
  • Юнусова А. Б. Ислам в Башкортостане (билдәһеҙ). — Уфа: Китап, 1999. — 352 с. — ISBN 5-85051-130-Х.

Һылтанмалар

Категориялар