Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Мөтиғулла Ғатауллин

РУВИКИ интернет-энциклопедияһында Ғатауллин фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.

Мөтиғулла Ғатауллин (рус. Мутыгулла Гатауллин; 1875 йылдың, Ҡоншаҡ, Пермь губернаһы — 1936 йылдың 4 июне, Өфө, Башҡорт АССР-ы, РСФСР, СССР) — башҡорт мосолман дини һәм йәмәғәт эшмәкәре, Башҡорт АССР-ы мосолмандарының Үҙәк Диниә назараты мөфтөйе. 1924–1936 йылдарҙа назаратты етәкләй; 1926–1928 йылдарҙа «Диәнәт» журналының мөхәррире була[1].

Биографияһы

М. Ғатауллин 1875 йылда Пермь губернаһы Шадрин өйәҙе Ҡоншаҡ ауылында тыуған. Һуңыраҡ был тораҡ пункт Ҡоншаҡ исемен ала һәм Силәбе өлкәһенең Ҡоншаҡ районы составына инә[1].

Ғатауллин «Рәсүлиә» мәҙрәсәһен тамамлаған. Уҡыуын бөткәс, Ҡоншаҡ ауылының беренсе мәхәллә мәсетендә имам-хатип булып хеҙмәт иткән[1].

1923 йылдан Ғатауллин ҡаҙый булған. 1924 йылда ул Башҡорт АССР-ы мосолмандарының Үҙәк Диниә назараты рәйесе итеп һайланған һәм был вазифаны 1936 йылға тиклем биләгән[1]. 1936 йылдың 4 июнендә Өфөлә вафат булған[1].

Йәмәғәт эшмәкәрлеге

М. Ғатауллин Башҡорт АССР-ы мосолмандарының Үҙәк Диниә назараты автономияһын һаҡлап ҡалыу яҡлы булған. Ул шулай уҡ Башҡортостан биләмәһендә урынлашҡан мосолман мәхәлләләренең назарат ҡарамағына тапшырылыуын яҡлап сығыш яһаған[1].

Мөхәррирлек һәм әҙәби эшмәкәрлеге

1926–1928 йылдарҙа М. Ғатауллин диниә назаратын етәкләү менән бер рәттән «Диәнәт» журналын мөхәррирләгән[1]. Был журнал Башҡорт АССР-ы мосолмандарының Үҙәк Диниә назаратының матбуғат органы булып, Өфөлә сығарыла һәм Мәскәүҙә, Одессала һәм Өфөлә баҫылған[2].

«Диәнәт» дини-илаһиәт һәм дини-дидактик материалдар, мосолман мәхәлләләре тураһында статистик мәғлүмәттәр һәм имам-хатиптар исемлеген баҫып сығарған[2]. Баҫма 1928 йылда сығыуын туҡтата[2].

М. Ғатауллин дини темаларға мәҡәләләр авторы[1].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Юнусова Альфия Бахтияровна. Гатауллин Мутыгулла. Башкирская энциклопедия (10 октябрь 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 10 август 2026.
  2. ↑ 1 2 3 Исхаков Рафаиль Лутфуллович. Мусульманская печать и права человека. Издательский дом «Медина» (15 апрель 2009). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 10 август 2026.

Әҙәбиәт

  • Юнусова А. Б. Гатауллин Мутыгулла // Башкирская энциклопедия: в 7 т. — Уфа: Башкирская энциклопедия.
  • Исхаков Р. Л. Мусульманская печать и права человека // Просветительские традиции ислама в Урало-Поволжье: Первые Фахретдиновские чтения. — Уфа, 2009.

Ссылки

Категориялар