Саяпов Искәндәр Әғзәм улы

И. Ә. Саяпов 1934 йылдың 15 сентябрендә Башҡорт АССР-ының Борай районы Шишмә-Борай ауылында тыуған.

1967 йылда Өфө сәнғәт училищеһын тамамлаған. Уның уҡытыусылары рәссам А. М. Кудрявцев һәм скульптор Л. В. Кузнецов булған. 1978 йылда Өфө дәүләт сәнғәт институтын тамамлаған.

1958—1962 һәм 1968—1973 йылдарҙа Борай татар халыҡ театрының рәссамы булып эшләгән. 1962—1967 йылдарҙа Өфө сәнғәт училищеһында уҡыуы театрҙағы эшмәкәрлеген өҙгән. 1978 йылдан цех менән етәкселек иткән, 1987 йылдан Башҡорт ижади-производство комбинатының баш рәссамы булып эшләгән^[1].

1991—1998 йылдарҙа Туймазы драма театрында эшләгән. 2002—2008 йылдарҙа М. В. Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейының «Ижад» күргәҙмәләр залы мөдире булған^[1].

2008 йылдың 8 июлендә Өфөлә вафат булған. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы хәбәр итеүенсә, Өфөлә ерләнгән^[1][2].

И. Ә. Саяпов 40-тан ашыу спектаклде биҙәгән. Уның сценографик эштәренә сәхнәнең аныҡ күләмле-арауыҡлы ойошторолоуы һәм классик реализмдың һынлы-пластик алымдарын ҡулланыу хас булған.

1973 йылда ҡуйылған Мостай Кәрим пьесаһы буйынса Борай татар халыҡ театрының «Айгөл иле» спектакле өсөн декорациялар һәм костюмдар эскиздарын эшләгән. «Башинформ» материалында был постановка «Страна Айгуль» тип аталған^[2].

И. Ә. Саяповтың Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театры өсөн эшләгән эштәре араһында 1978 йылда ҡуйылған Д. Норметтың «Юғалтыу» («Каждый ищет любви») спектакле һәм 1981 йылда Александр Фёдорович Коломиецтың «Дикий ангел» пьесаһы буйынса ҡуйылған «Ата йорто» («Отчий дом») спектакле күрһәтелә^[1].

Туймазы драма театрында рәссам 1991 йылда Туфан Миңнуллиндың «Беҙ ауылдан» («Мы родом из деревни»), 1996 йылда Шамил Рәхмәтуллиндың «Йондоҙом минең» («Звезда моя») һәм 1998 йылда Асхат Мирзаһитовтың «Сәскә атҡан баҡса» («Цветущий сад») спектаклдәрен биҙәгән^[1][2].

И. Ә. Саяпов Башҡорт дәүләт филармонияһы концерттарын сәхнә биҙәлешендә ҡатнашҡан һәм Фәйзи Әҙһәм улы Ғәскәровтың бейеү постановкалары өсөн костюмдар эскиздарын эшләгән^[1][2].

И. Ә. Саяпов станоклы һынлы сәнғәт һәм графика өлкәһендә, башлыса портрет һәм пейзаж жанрҙарында эшләгән. Уның эштәре араһында ҡағыҙҙа күмер менән башҡарылған «Әсәй портреты», 1975 йылғы картонға майлы буяу менән төшөрөлгән «Болотло көн» һәм 1977 йылғы ҡағыҙҙа акварель менән башҡарылған «Ҡыш» әҫәрҙәре атала^[1].

1960 йылдан И. Ә. Саяпов һынлы сәнғәт күргәҙмәләрендә ҡатнашҡан. «Башинформ» хәбәрендә уның республика, төбәк, Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз күргәҙмәләрендә ҡатнашыуы телгә алына.

Рәссамдың шәхси күргәҙмәләре Өфөлә 1984, 1994 һәм 2009 йылдарҙа үткәрелгән^[1][2].

1980 йылдан Искәндәр Әғзәм улы И. Ә. Саяпов СССР Рәссамдар союзы ағзаһы булған^[1][2].

1994 йылда И. Ә. Саяповҡа «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы» тигән маҡтаулы исем бирелгән^[1][2].

И. Ә. Саяпов 1973 йылда Өфөлә үткәрелгән халыҡ театрҙарының зона смотрында һәм 1978 йылда Ленинградта үткәрелгән СССР художество юғары уҡыу йорттары студенттарының диплом эштәре Бөтә Рәсәй күргәҙмәһендә лауреат булған^[1].

И. Ә. Саяповтың әҫәрҙәре Михаил Васильевич Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы, Борай музейы коллекцияларында, шулай уҡ Рәсәйҙәге шәхси йыйылмаларҙа һаҡлана^[1][2].