Солдатов Юрий Фёдорович

Ю. Ф. Солдатов 1940 йылдың 9 мартында Свердловск өлкәһенең Асбест ҡалаһында тыуған. 1970 йылда СССР Художество академияһы ҡарамағындағы Илья Ефимович Репин исемендәге Ленинград һынлы сәнғәт, скульптура һәм архитектура институтының скульптура факультетына уҡырға ингән^[2].

1975 йылда институтты тамамлаған. Диплом эше «Михаил Юрьевич Лермонтов» скульптураһы булған. Институтты тамамлағандан һуң Өфөлә йәшәй һәм эшләй.

1977 йылда Рәссамдар союзы ағзаһы булған. 1999 йылда уға «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы» тигән маҡтаулы исем бирелгән^[1].

Ю. Ф. Солдатов ижадында аллегорик, портрет, жанр һәм мемориаль әҫәрҙәр урын алған. Ул шамот, гранит, бронза, ҡомташ, мәрмәр, эзбизташ, тутыҡмаҫ ҡорос, синтетик ыҫмалалар, гипс һәм сүкелгән баҡыр менән эшләгән^[1].

Скульптор әҫәрҙәре ҡатмарлы контурҙарының тасуирилығы, яҡтылыҡ һәм күләгә контрастары, шулай уҡ эмоциональ пластикаһы менән айырылып тора.

Ю. Ф. Солдатовтың аллегорик әҫәрҙәренә «Фемида» (1983, шамот) һәм «Меркурий» (2003, гранит, бронза) инә. «Кисереү» композицияһы 1997 йылда, «Уҡсы» скульптураһы 1992 йылда тонирланған гипстан эшләнгән^[1].

Ю. Ф. Солдатов «Марина Ивановна Цветаева» скульптураһын (1996, ҡомташ) ижад иткән. «Вечерняя Уфа» гәзите баҫмаһына ярашлы, Ю. Ф. Солдатов эшләгән Марина Цветаева һәйкәле Бәләбәй районының Усень-Ивановка ауылында 1992 йылда асылған; баҫмала ул Рәсәйҙә шағирәгә ҡуйылған тәүге һәйкәл тип күрһәтелә^[3].

Портрет пластикаһында «Бабай» (1979, шамот), Александр Дмитриевич Бурзянцев портреты (1986, эзбизташ) һәм Мостай Кәрим портреты (2006, тутыҡмаҫ ҡорос һәм синтетик ыҫмалалар) әҫәрҙәрен ижад иткән. Лирик ҡатын-ҡыҙ образдарына «Дебют» (2001, мәрмәр) инә. Портрет образдары скульпторҙың ҡала көнкүреше һәм декоратив темаларға арналған әҫәрҙәренең нигеҙен тәшкил итә; улар иҫәбендә «Ихаталағы балалар» (1973, тонирланған гипс) һәм «Сәләмләү» (2003, сүкелгән баҡыр) бар^[1].

Ю. Ф. Солдатов 1985 йылда эшләнгән ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы М. Ғ. Гәрәев бюсы авторы булып тора^[1]. 1992 йылда бюст Гәрәевтең Өфө ҡалаһы, Комаров урамы, 7 адресындағы Еңеү паркында урынлашҡан ҡәберенә ҡуйылған^[4].

1998 йылда скульптор Белебей районы өсөн Советтар Союзы Геройҙарының 14 портрет скульптураһынан торған серияны эшләгән. Солдатов 2000 йылда ижад ителгән Өфөләге сәйәси репрессиялар ҡорбандарына арналған монумент авторы булып тора^[1].

Ул шулай уҡ Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған ауылдаштарға арналған Благовар районының Мирный ҡасабаһындағы иҫтәлек билдәһен, Дүртөйлө районының Иванаево ауылында 2002 йылда асылған Социалистик Хеҙмәт Геройы Рифхәт Сәлих улы Еникеевҡа һәйкәлде һәм Ейәнсура районының Яңы Себенле ауылында башҡорт шағиры Булат Ишемғолға һәйкәлде эшләгән^[2].

Ю. Ф. Солдатов 1957 йылдан күргәҙмәләрҙә ҡатнашҡан^[1]. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы мәғлүмәттәре буйынса, 1975 йылдан республика, зона, төбәк, Бөтә Рәсәй һәм халыҡ-ара күргәҙмәләрҙең даими ҡатнашыусыһы булған^[2].

Ю. Ф. Солдатов әҫәрҙәре Михаил Васильевич Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы, Нефтекама ҡалаһындағы «Мирас» картиналар галереяһы, Милиция музейы фондтарында, шулай уҡ Рәсәйҙә һәм сит илдәрҙәге шәхси йыйылмаларҙа һаҡлана^[1].

Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы (1999)^[1].