Сомерсет Моэм
Уильям Сомерсет Моэм (ингл. William Somerset Maugham [ˈsʌməsɪt mɔːm]; 25 ғинуар 1874 йыл, Париж — 16 декабрь 1965 йыл, Ницца) — Англия яҙыусыһы, драматург. 1930-сы йылдарҙың иң уңышлы прозаиктарының береһе. Уның «Театр» («Theatre»), «Ай һәм алты пенслыҡ» (The Moon and Sixpence) кеүек әҫәрҙәре XX быуат инглиз әҙәбиәтендә алдынғы урынды алып тора.
Тормош юлы
Яҙыусы 1874 йылдың 25 ғинуарында Парижда, Бөйөк Британияның Франциялағы илселеге юрисы ғаиләһендә тыуа. Уның тыуыуы ата-әсәһе тарафынан аңлы рәүештә Бөйөк Британия илселегендә ойошторола, сөнки көтөлгән ҡанун өлгөһө буйынса Франция ерендә тыуғандар үҙенән-үҙе Франция гражданлығына эйә була, ә бәлиғ булған Франция граждандарын һуғыш осрағында фронтҡа ебәргәндәр.
Бала сағында Моэм фәҡәт французса ғына һөйләшә, инглиз телен 11 йәшендә генә үҙләштерә башлай. Шул ваҡытта ата-әсәһе вафат булыу сәбәпле уны Кент графлығында йәшәгән туғандары янына ебәрәләр.
Уҡыуын ул Кентербериҙағы Король мәктәбендә башлай. Унан һуң Моэм Гейдельберг университетына уҡырға инә, шунда әҙәбиәт һәм философия фәндәрен үҙләштерә. 1892 йылда Моэм медицина мәктәбенә ҡабул ителә. 1897 йылда беренсе әҙәби әҫәрен («Ламбетлы Лиза») яҙа.
Беренсе бөтә донъя һуғышы ваҡытында Сомерсет Моэм МИ-5-те хеҙмәтләндерә. Рәсәйгә ебәрелә, Александр Керенский, Борис Савинков һәм башҡа сәйәсәт эшмәкәрҙәре менән һөйләшеүҙәр алып бара. Октябрь революцияһынан һуң Швеция аша тыуған иленә ҡайта.
1917 йылдың майында АҠШ-та ул Сири Велкомға өйләнә.
Артабан яҙыусы, драматург ижадиэшсәнлеген әүҙемләштерә, төрлө илдәргә сәйәхәт итә.
Вафаты
Уильям Сомерсет Моэм 1965 йылдың 16 декабрендә пневмония ауырыуынан Ницце хастаханаһына вафат була.
Әҙәбиәт
- Моэм Уильям Сомерсет // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
- Kanin G., Coward N. Remembering Mr. Maugham. — New York : Atheneum, 1966.
- Brown, I. William Somerset Maugham. London: London International Textbook Co., 1970.
- Calder R. L. William Somerset Maugham and the quest for freedom, L., 1972.
- Мейсон Карри. Режим гения. Распорядок дня великих людей = Daily Rituals How Artists Work. — М.: Альпина Паблишер, 2013. — 302 с. — ISBN 978-5-9614-4415-5.
- Ливергант, Александр. Сомерсет Моэм. — М.: Молодая гвардия, 2012. (Серия «Жизнь замечательных людей»).
Һылтанмалар
- http://msomerset.ru 2020 йылдың 27 сентябрь көнөндә архивланған.
- Произведения Уильяма Моэма в библиотеке Мошкова
- Аудиокнига Сомерсета Моэма
- Сомерсет Моэм. Искусство и действительность, или Магия слова По изданию: Уильям Сомерсет Моэм «Подводя итоги» (Эссе, очерки) / Серия «Б-ка студента-словесника» Издательство «Высшая школа», 1991
- Сомерсет Моэм. Автобиографические эссе последних лет По изданию: Собрание сочинений в пяти томах. Том первый. Бремя страстей человеческих: Роман. — Москва, «Художественная литература», 1991
- Сомерсет Моэм: о страстях человеческих, выборе и женской драме
- Моэм, Уильям Сомерсет на «Родоводе». Дерево предков и потомков
- The British Library (инг.)
Иҫкәрмәләр
- ↑ LIBRIS — 2012.
- ↑ 1 2 3 Lundy D. R. William Somerset Maugham // The Peerage (ингл.)
- ↑ The Globe — 1917. — сығ. 38033. — бит 7.
- ↑ 1 2 3 Чешская национальная авторитетная база данных
- ↑ 1 2 Deutsche Nationalbibliothek, Staatsbibliothek zu Berlin, Bayerische Staatsbibliothek, Österreichische Nationalbibliothek Record #104298324 // Gemeinsame Normdatei (нем.) — 2012—2016.
- ↑ Bibliothèque nationale de France Autorités BnF (фр.): асыҡ мәғлүмәт платформаһы — 2011.
- ↑ http://hdl.handle.net/10079/fa/beinecke.maugham
- ↑ https://uvic2.coppul.archivematica.org/w-somerset-maugham-collection
- ↑ https://norman.hrc.utexas.edu/fasearch/findingAid.cfm?eadid=01139
- ↑ 1 2 W. Somerset Maugham // Encyclopædia Britannica (ингл.)
- ↑ William Somerset Maugham // RKDartists (нидерл.)
- ↑ https://briandeer.com/hard-sell.htm
- ↑ 1 2 Моэм Уильям Сомерсет // Большая советская энциклопедия (урыҫ): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
- ↑ Collecting, curating, and researching Writers' Libraries (ингл.): a handbook — 1 — Lanham: Rowman & Littlefield, 2014. — ISBN 978-1-4422-3497-0
- ↑ performing-arts.ch / под ред. Швейцария башҡарыу сәнғәте архивы