Бәкеров Филарит Әбделғәзим улы

Филарит Әбделғәзим улы Бакиров (рус. Филарит Абдулгазимович Бакиров; 1950 йылдың 1 ғинуары, Үрге Ҡарыш ауылы, Башҡорт АССР-ы — 2013 йылдың 7 майы, Стәрлетамаҡ, Башҡортостан Республикаhы) — совет һәм Рәсәй театр актёры һәм режиссёры. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1995), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1981)[1]. 1976 йылдан Башҡортостан Республикаһы Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы[1].

Биографияһы

1950 йылдың 1 ғинуарында Башҡорт АССР-ының Балтас районы Үрге Ҡарыш ауылында тыуған[1].

1970 йылда Өфө сәнғәт училищеһын «драма театры актёры» һөнәре буйынса тамамлай. Режиссёр һәм театр педагогы Ғ. Ғ. Ғиләжев курсында уҡый[2]. Училищены тамамлағандан һуң Салауат дәүләт башҡорт драма театры труппаһына ҡабул ителә. Нәжиб Асанбаевтың пьесаһы буйынса ҡуйылған «Күктән төшкән бәхет» спектаклендә Юлдыбай роле менән сәхнәлә тәүге тапҡыр сығыш яһай[2].

1980-се йылдар уртаһында Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрына күсә. Сығанаҡтарҙа уның был театрҙа эшләй башлаған йылдары төрлөсә күрһәтелә: 1985[2] һәм 1987[1]. Өфө сәхнәһендә Бакиров утыҙҙан ашыу роль башҡара[2].

1991 йылдан Стәрлетамаҡ башҡорт дәүләт драма театрында эшләй[1]. Уның ҡатыны, актриса Миниса (Ниса) Бакирова, шулай уҡ 1991 йылда ошо театрға күсә[3].

2013 йылдың 7 майында Стәрлетамаҡта вафат була. Шунда уҡ ерләнә[1][2].

Спектаклдәрҙәге ролдәре

Сығанаҡтарҙа Бакировтың түбәндәге актёрлыҡ эштәре күрһәтелә[1][2]:

  • Юлдыбай — Нәжиб Асанбаевтың «Күктән төшкән бәхет» спектакле (дебют, 1970);
  • Сәйҙел — Әнғәм Атнабаевтың «Балаларым» спектакле;
  • Артыҡйән — Фәнил Әсәновтың «Тол ҡатын» спектакле;
  • Ҡадим Насир улы — Шамил Рәхмәтуллиндың «Түгелмә, бәхет» спектакле;
  • Үлтереүсе — Назым Хикмәттең «Барыһы тарафынан онотолған» спектакле;
  • Тайфур — Әсхәт Мирзаһитовтың «Әсәйҙәр улдарын көтәләр» спектакле;
  • Креонт — Софоклдың «Антигона» спектакле;
  • Аҡъегет — Мостай Кәримдең «Ай тотолған төндә» спектакле;
  • Толпар — Флорид Бүләковтың «Атылған өйөр» спектакле;
  • Шәкүр — Туфан Миңнуллиндың «Диләфрүзгә дүрт кейәү» спектакле;
  • Әжмәғол — Мостай Кәримдең «Ҡыҙ урлау» спектакле;
  • Ричард III — Уильям Шекспирҙың «Ричард III» спектакле;
  • Леонардо — Федерико Гарсиа Лорканың «Ҡанлы туй» спектакле;
  • Тимер — Илшат Йомағоловтың «Буш сәңгелдәк» спектакле;
  • Гәрәй — Булат Рафиҡовтың «Париж башҡорто» спектакле;
  • Ҡарт — Флорид Бүләковтың «Мәскәү — Васютки» спектакле.

Режиссёрлыҡ эштәре

Режиссёр булараҡ Бакиров Башҡортостан театрҙары сәхнәләрендә түбәндәге спектаклдәрҙе ҡуя[1][2]:

  • «Һуңғы осрашыу» — Александр Гельмандың «Эскәмйә» пьесаһы буйынса;
  • «Ысынлаптамы?» — Марианна Яблонскаяның «Балалар карауатындағы плюш маймыл» пьесаһы буйынса;
  • Илшат Йомағоловтың «Буш сәңгелдәк» спектакле;
  • Наил Ғәйетбаевтың «Ҡыҙҙар, ишекте асығыҙ!» спектакле.

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары

  • Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1981).
  • Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1995).
  • Башҡортостан Республикаһының Почёт грамотаһы.
  • Республика башҡорт драматургияһы фестиваленең «Иң яҡшы актёрҙар дуэты» номинацияһы лауреаты — Ниса Бакирова менән берлектә «Мәскәү — Васютки» спектаклендәге Ҡарт һәм Ҡарсыҡ ролдәре өсөн (2010)[3].
  • «Мәскәү — Васютки» спектаклендәге Ҡарт роле өсөн төрки телле театрҙарҙың V «Туғанлыҡ» халыҡ-ара фестивалендә «Иң яҡшы ир-егет роле өсөн» призы (2012). Спектакль фестивалдең Гран-приһына лайыҡ була[2][4].

Бакировтың режиссёрлыҡ эштәре Ғәли Ибраһимов һәм Жәлил Кейекбаев исемендәге премиялар менән билдәләнә[2].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Саитов С. С. Бакиров Филарит Абдулгазимович. Региональный интерактивный энциклопедический портал «Башкортостан». ГАУН РБ «Башкирская энциклопедия» (10 октябрь 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 сентябрь 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Романов В.. Своей игрой он покорял сердца зрителей (К 65-летию со дня рождения актера Филарита Бакирова)  (рус.), ИА «Башинформ» (1 ғинуар 2015).
  3. ↑ 1 2 Миниса Бакирова. Стерлитамакское государственное театрально-концертное объединение. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 сентябрь 2026.
  4. ↑ Гран-при у Стерлитамака  (рус.), Стерлитамак онлайн (22 сентябрь 2012).