Бәкеров Филарит Әбделғәзим улы
Филарит Әбделғәзим улы Бакиров (рус. Филарит Абдулгазимович Бакиров; 1950 йылдың 1 ғинуары, Үрге Ҡарыш ауылы, Башҡорт АССР-ы — 2013 йылдың 7 майы, Стәрлетамаҡ, Башҡортостан Республикаhы) — совет һәм Рәсәй театр актёры һәм режиссёры. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1995), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1981)[1]. 1976 йылдан Башҡортостан Республикаһы Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы[1].
Биографияһы
1950 йылдың 1 ғинуарында Башҡорт АССР-ының Балтас районы Үрге Ҡарыш ауылында тыуған[1].
1970 йылда Өфө сәнғәт училищеһын «драма театры актёры» һөнәре буйынса тамамлай. Режиссёр һәм театр педагогы Ғ. Ғ. Ғиләжев курсында уҡый[2]. Училищены тамамлағандан һуң Салауат дәүләт башҡорт драма театры труппаһына ҡабул ителә. Нәжиб Асанбаевтың пьесаһы буйынса ҡуйылған «Күктән төшкән бәхет» спектаклендә Юлдыбай роле менән сәхнәлә тәүге тапҡыр сығыш яһай[2].
1980-се йылдар уртаһында Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрына күсә. Сығанаҡтарҙа уның был театрҙа эшләй башлаған йылдары төрлөсә күрһәтелә: 1985[2] һәм 1987[1]. Өфө сәхнәһендә Бакиров утыҙҙан ашыу роль башҡара[2].
1991 йылдан Стәрлетамаҡ башҡорт дәүләт драма театрында эшләй[1]. Уның ҡатыны, актриса Миниса (Ниса) Бакирова, шулай уҡ 1991 йылда ошо театрға күсә[3].
2013 йылдың 7 майында Стәрлетамаҡта вафат була. Шунда уҡ ерләнә[1][2].
Спектаклдәрҙәге ролдәре
Сығанаҡтарҙа Бакировтың түбәндәге актёрлыҡ эштәре күрһәтелә[1][2]:
- Юлдыбай — Нәжиб Асанбаевтың «Күктән төшкән бәхет» спектакле (дебют, 1970);
- Сәйҙел — Әнғәм Атнабаевтың «Балаларым» спектакле;
- Артыҡйән — Фәнил Әсәновтың «Тол ҡатын» спектакле;
- Ҡадим Насир улы — Шамил Рәхмәтуллиндың «Түгелмә, бәхет» спектакле;
- Үлтереүсе — Назым Хикмәттең «Барыһы тарафынан онотолған» спектакле;
- Тайфур — Әсхәт Мирзаһитовтың «Әсәйҙәр улдарын көтәләр» спектакле;
- Креонт — Софоклдың «Антигона» спектакле;
- Аҡъегет — Мостай Кәримдең «Ай тотолған төндә» спектакле;
- Толпар — Флорид Бүләковтың «Атылған өйөр» спектакле;
- Шәкүр — Туфан Миңнуллиндың «Диләфрүзгә дүрт кейәү» спектакле;
- Әжмәғол — Мостай Кәримдең «Ҡыҙ урлау» спектакле;
- Ричард III — Уильям Шекспирҙың «Ричард III» спектакле;
- Леонардо — Федерико Гарсиа Лорканың «Ҡанлы туй» спектакле;
- Тимер — Илшат Йомағоловтың «Буш сәңгелдәк» спектакле;
- Гәрәй — Булат Рафиҡовтың «Париж башҡорто» спектакле;
- Ҡарт — Флорид Бүләковтың «Мәскәү — Васютки» спектакле.
Режиссёрлыҡ эштәре
Режиссёр булараҡ Бакиров Башҡортостан театрҙары сәхнәләрендә түбәндәге спектаклдәрҙе ҡуя[1][2]:
- «Һуңғы осрашыу» — Александр Гельмандың «Эскәмйә» пьесаһы буйынса;
- «Ысынлаптамы?» — Марианна Яблонскаяның «Балалар карауатындағы плюш маймыл» пьесаһы буйынса;
- Илшат Йомағоловтың «Буш сәңгелдәк» спектакле;
- Наил Ғәйетбаевтың «Ҡыҙҙар, ишекте асығыҙ!» спектакле.
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары
- Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1981).
- Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1995).
- Башҡортостан Республикаһының Почёт грамотаһы.
- Республика башҡорт драматургияһы фестиваленең «Иң яҡшы актёрҙар дуэты» номинацияһы лауреаты — Ниса Бакирова менән берлектә «Мәскәү — Васютки» спектаклендәге Ҡарт һәм Ҡарсыҡ ролдәре өсөн (2010)[3].
- «Мәскәү — Васютки» спектаклендәге Ҡарт роле өсөн төрки телле театрҙарҙың V «Туғанлыҡ» халыҡ-ара фестивалендә «Иң яҡшы ир-егет роле өсөн» призы (2012). Спектакль фестивалдең Гран-приһына лайыҡ була[2][4].
Бакировтың режиссёрлыҡ эштәре Ғәли Ибраһимов һәм Жәлил Кейекбаев исемендәге премиялар менән билдәләнә[2].
Иҫкәрмәләр
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Саитов С. С. Бакиров Филарит Абдулгазимович. Региональный интерактивный энциклопедический портал «Башкортостан». ГАУН РБ «Башкирская энциклопедия» (10 октябрь 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 сентябрь 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Романов В.. Своей игрой он покорял сердца зрителей (К 65-летию со дня рождения актера Филарита Бакирова) (рус.), ИА «Башинформ» (1 ғинуар 2015).
- ↑ 1 2 Миниса Бакирова. Стерлитамакское государственное театрально-концертное объединение. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 сентябрь 2026.
- ↑ Гран-при у Стерлитамака (рус.), Стерлитамак онлайн (22 сентябрь 2012).