Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

I быуат

I мең йыллыҡ
— —
— —
0- йылдар б. э. т. Б. э. т. 9 Б. э. т. 8 Б. э. т. 7 Б. э. т. 6 Б. э. т. 5 Б. э. т. 4 Б. э. т. 3 Б. э. т. 2 Б. э. т. 1
0 йылдар 1 2 3 4 5 6 7 8 9
10 йылдар 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19
20 йылдар 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29
30 йылдар 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39
40 йылдар 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49
50 йылдар 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59
60 йылдар 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69
70 йылдар 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79
80 йылдар 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89
90 йылдар 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99
100 йылдар 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109

Юлиан календары буйынса I (беренсе) быуат — 1 йылдың 1 ғинуарынла башланған, 100 йылдың 31 декабренә тамамланған быуат. Был 1-се мең йыллыҡтың 1-се быуаты. Уға Тиклем Б. Э. Т. I быуат булған. 1926 йыл элек тамамланған.

Ваҡиғалар

Европа

• I быуат башы — Прима-Порта Августы статуяһы эшләнә (беҙҙең эраға тиклем 20 йылдағы бронза статуяһының күсермәһе булыуы мөмкин). Хәҙерге ваҡытта был һын Ватикандағы Кьярамонти музейында, Римдә һаҡлана.
• I быуат башы — «Гемма Августа» рельеф камеяһы эшләнә. Хәҙерге ваҡытта Сәнғәт тарихы музейында, Венала һаҡлана.
• Везувий вулканы атылыуы (79).
• 14 август 14 йыл — Рим императоры Октавиан Августтың үлеме.
• 14—37 — Октавиан Августтың вариҫы, император Тиберий хакимлыҡ итә.
• 14—16 — Рим военачальнигы Германиктың Рейн буйына походтары. Рейн йылғаһын аша сығыу, Марстарға һөжүм һәм Германиктың Арминий етәкселегендәге герман ҡәбиләләре өҫтөнән еңеүе.
• Сармат ҡәбиләләре Азов буйы һәм Кавказ аръяғына күсенә.

Азия

Яҡын Көнсығыш

• Алланың Улы Ғайса Мәсих тыуа.
• Христианлыҡтың барлыҡҡа килеүе. Иисус Христос һәм Ун ике апостолының тормошо һәм эшмәкәрлеге.
• I быуаттың икенсе яртыһы — Химьяриттар һәм Сәба батшалығы батшаһы Харибавел.

Һиндостан

• Көньяҡ Һиндостанда Чола короллегенең барлыҡҡа килә.
• Андхра батшаһы Сатакарни I төньяҡ-көнбайыш Деканды баҫып ала һәм баш ҡалаһын Пейтанға күсерә.

Ҡытай

• I быуат башы — Хунну антикитай ихтилалын күтәрә һәм еңеү яулай.
• 48 — Хунндарҙың 8 ырыуы яңынан Ҡытай Империяһы йоғонтоһо аҫтына эләгә. Һөҙөмтәлә, Хунндар Көньяҡ Хунну һәм Төньяҡ Хунну тип бүленә.
• Фуюй дәүләте (кәрейҙәр менән тығыҙ бәйләнешле) Көнсығыш Маньчжурияның бөтә өлөшөн биләй (көньяҡта Кайюандән алып төньяҡта Цицикарға тиклем).
• 87—93 — Ҡытай, Сяньбиләр һәм Динлиндар коалицияһы Төньяҡ Хуннуларҙы Волгаға китергә мәжбүр итә.
• Фунань дәүләтенең (хәҙерге Камбоджа) барлыҡҡа килеүе. Уның нигеҙ һалыусыһы тип Һиндостан принцы Каундинья һанала, ул урындағы хаким ханымға өйләнә.
• Көньяҡ Вьетнамда [[Тямпа] дәүләте барлыҡҡа килә.
• Бирмала Шрикшетра һәм Аракан]] дәүләттәре, [Мондар дәүләттәре барлыҡҡа кил

Африка

• Намибияла Сан өәбиләләре йәшәй.
• I быуат уртаһы — Шебанан семит ҡәбиләләренең Эфиопияға күсеп инеүе. Аксум батшалығының (Төньяҡ Эфиопия) барлыҡҡа килеүе, уны Сөләймән династияһы етәкләй (үҙҙәрен Соломон менән Сәба батшабикәһенән сыҡҡан тип һанайҙар).

Америка

• Мезоамериканың иң ҙур ҡалаһы Теотиуакандың сәскә атыуы[1].

Шулай уҡ ҡарағыҙ

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ The history of Teotihuacan. "Mexican Routes" [mexicanroutes.com]. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 ноябрь 2020. Архивировано 27 ноябрь 2020 года.

Категориялар