Рус телендәге версияМахсус проекттар
Күренеште көйләргәТелде алмаштырырғаМәғлүмәт
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Абдулов Марсель Хәбиб улы

РУВИКИ интернет-энциклопедияһында Абдулов фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.

Марсель Хәбиб улы Абдулов (рус. Марсель Хабибович Абдулов; 1930 йылдың 8 майы, Башҡорт АССР-ы — 2007 йылдың 23 ноябре, Өфө, Башҡортостан Республикаhы, Рәсәй) — СССР һәм Рәсәйҙең урмансыһы, дәүләт эшмәкәре. 1966–1991 йылдарҙа Башҡорт АССР-ының урман хужалығы министры, Башҡорт АССР-ы Юғары Советының IX, X һәм XI саҡырылыштары, Башҡортостан Республикаһы Юғары Советының XII саҡырылышы депутаты[2].

Биографияһы

Хәҙерге Нуриман районы биләмәһендә урынлашҡан Ҡуранса ауылынан. Ленинград урман-техник академияһында уҡыған, һуңынан Башҡортостан ауыл хужалығы институтына күскән һәм уны 1953 йылда тамамлаған. Хеҙмәт юлын Нуриман урман хужалығында урмансы булып башлаған[3].

1954 йылдан — Ҡыҙыл Шишмә урман хужалығы директоры; 1961 йылдан — Башҡорт АССР-ы буйынса Урман хужалығы һәм урмандарҙы һаҡлау дәүләт инспекцияһы начальнигы. 1966–1991 йылдарҙа республиканың Урман хужалығы министрлығына етәкселек иткән[4][2].

Министр вазифаһынан киткәс, Халыҡ-ара урман институтының Башҡортостан төбәк үҙәгенә етәкселек иткән. 1991–1993 йылдарҙа Башҡортостан ауыл хужалығы институтының урмансылыҡ кафедраһында профессор вазифаһында уҡытҡан[5].

Урман хужалығы өлкәһендәге эшмәкәрлеге

Урмандарҙы тергеҙеү, урман орлоҡсолоҡ базаһын үҫтереү, һаҡлағыс урман һыҙаттарын булдырыу һәм эрозияға дусар булған битләүҙәргә ағас ултыртыу менән шөғөлләнгән[2][3]. 1969 йылда баҫылған «На лесной ниве Башкирии» мәҡәләһендә тармаҡтың алдағы өс йылдағы эш һөҙөмтәләрен килтергән: 93 мең га майҙанда ағас ултыртылған һәм урман орлоғо сәселгән, колхоз һәм совхоз ерҙәрендә 18 мең га һаҡлағыс урман һыҙаттары булдырылған[6].

Ул етәкселек иткән осорҙа урман һәм һунар хужалығын комплекслы алып барыу үҫешкән. Борай, Бөрйән һәм Нуриман урман-һунар хужалыҡтары, Ғафури умартасылыҡ хужалығы, ҡырағай емештәрҙе, еләктәрҙе һәм бәшмәктәрҙе эшкәртеү, балды һауыттарға тултырыу производствоһы ойошторолған[7].

Уның етәкселегендә Башҡортостан урмансылары исемендәге парк, дендрарий, урман питомниктары һәм Өфөлә Урман музейы булдырылған[3]. Абдулов Өфө лимонарийын ойоштороуҙа ҡатнашҡан. 1984 йылда уны төҙөү тураһында ҡарар ҡабул ителгән, 1990 йылда теплица файҙаланыуға тапшырылған[5]. 2026 йылдың майына лимонарий Өфө урман-техник техникумының тәжрибә хужалығы булараҡ эшләүен дауам иткән[8].

1979 йылда уның ҡатнашлығында Башҡортостан ауыл хужалығы институтының урман хужалығы факультеты тергеҙелгән. Өфө индустриаль техникумы урман хужалығы техникумы итеп үҙгәртеп ҡоролған[7].

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары

Хеҙмәттәре

  • Абдулов М. На лесной ниве Башкирии // Лесное хозяйство. — 1969. — № 5. — С. 73–75[6].

Хәтер

2011 йылда Башҡортостан дәүләт аграр университетының Ғилми советы М. Х. Абдулов исемендәге стипендия булдырған[9].

2015 йылдың 28 майында Өфөлә Башҡортостан Республикаһының Урманды һаҡлау үҙәге бинаһында Абдуловҡа мемориаль таҡтаташ асылған. Элек был бинала Башҡорт АССР-ының Урман хужалығы министрлығы урынлашҡан[7].

Ҡандракүл буйында уның иҫтәлегенә мемориаль стела ҡуйылған[7][4]. Нуриман районының Яңы Күл ауылындағы мәктәп урмансылығы Абдулов исемен йөрөтә[5].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 Башкирская энциклопедия (урыҫ) — Башкирская энциклопедия, 2005. — 4344 с. — ISBN 978-5-88185-053-1
  2. ↑ 1 2 3 4 Абдулов Марсель Хабибович. Башкирская энциклопедия (26 февраль 2020). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 октябрь 2026.
  3. ↑ 1 2 3 8 мая исполняется 80 лет со дня рождения бывшего министра лесного хозяйства БАССР Марселя Абдулова. Башинформ (8 май 2010). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 октябрь 2026.
  4. ↑ 1 2 Марсель Абдулов: «Лес — моя история и биография». Ветеран Башкортостана (8 май 2025). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 октябрь 2026.
  5. ↑ 1 2 3 Олеся Сулейманова. Вся жизнь Марселя Абдулова связана с лесом. Красный ключ. НурИман (8 май 2025). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 октябрь 2026.
  6. ↑ 1 2 М. Абдулов. На лесной ниве Башкирии // Лесное хозяйство. 1969. № 5. С. 73–75. Вологодская областная универсальная научная библиотека (1969). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 октябрь 2026.
  7. ↑ 1 2 3 4 Человек завтрашнего дня. Республика Башкортостан (2 июнь 2015). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 октябрь 2026.
  8. ↑ В Уфе в лимонарии посадили каштаны и орехи в честь Дня Победы. Российская газета. Публикация на портале «Рамблер» (6 май 2026). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 октябрь 2026.
  9. ↑ Татьяна Барабаш. Лес — моя родина и биография. Вечерняя Уфа (3 июнь 2015). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 октябрь 2026.

Һылтанмалар

Категориялар