Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Ерошин Анатолий Емельянович

Анатолий Емельянович Ерошин (1917 йылдың 11 авгусы, Өфө, Өфө өйәҙе, Өфө губернаһы, Рәсәй империяһы — 1970 йылдың 28 июле, Өфө, РСФСР, Башҡорт АССР-ы, СССР) — совет яҙыусыһы һәм журналисы, полковник, СССР Яҙыусылар союзы һәм СССР Журналистар союзы ағзаһы. Совет-фин һәм Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Хәрби проза һәм Ватан һаҡсылары, Дан орденының тулы кавалерҙары һәм Башҡортостан спортсылары тураһында очерктар авторы[1][2].

Тормош юлы

1917 йылдың 11 авгусында Өфөлә тыуған[1][2]. Өфө ҡалаһының 3-сө урта мәктәбен тамамлаған (хәҙер — А. М. Горький исемендәге 3-сө гимназия); уны тамамлаусылар исемлегендә А. Е. Ерошин тип күрһәтелгән[3].

1936 йылда Киев артиллерия училищеһына уҡырға инә[4]. Ошо мәлдән алып 1957 йылға тиклем СССР Ҡораллы Көстәрендә хәрби хеҙмәттә була[4][5].

1939—1940 йылдарҙа совет-фин һуғышында ҡатнаша; 1940 йылдың 20 мартында күрһәткән батырлығы өсөн Ҡыҙыл Йондоҙ ордены менән бүләкләнгән[5]. 1941 йылдың июненән — Бөйөк Ватан һуғышы фронттарында, 539-сы гаубица һәм 72-се еңел артиллерия полктары составында 11-се уҡсылар дивизияһының Ленинград һәм Волхов фронттарында һуғышҡан, 54-се армия составындағы алыштарҙа ҡатнашҡан; артиллерия полкы штабының разведка буйынса начальнигы ярҙамсыһы һәм армия артиллерияһы штабы начальнигы вазифаларын биләгән[5][4].

1948 йылда Мәскәүҙәге Ф. Э. Дзержинский исемендәге Артиллерия академияһын тамамлай һәм унда уҡытыусылыҡ эшенә ҡалдырыла[1][2]. 1954 йылдан хеҙмәтен Ленинград хәрби артиллерия командование академияһында дауам итә, бында халыҡ демократияһы илдәре факультеты начальнигы урынбаҫары вазифаһын биләй[1][2]. 1957 йылда һаулыҡ торошо буйынса полковник дәрәжәһендә запасҡа сыға[4].

1957—1960 йылдарҙа Ленинград һәм Өфө киң мәғлүмәт сараларында эшләй, журналистика һәм әҙәби эшмәкәрлеген дауам итә[1][2]. 1962 йылда — СССР Журналистар союзына, 1969 йылда СССР Яҙыусылар союзына ҡабул ителә[1].

1970 йылдың 28 июлендә Өфөлә вафат була[1].

Ижады

Журналистика һәм әҙәби ижадының нигеҙен хәрби очерктар, айырым һалдаттар һәм офицерҙар тураһында портрет очерктары, шулай уҡ Дан орденының тулы кавалерҙары һәм республика спортсылары тураһында очерктар тәшкил итә[1][2][6]. Уның очерктары һәм хикәйәләре Өфөлә һәм Мәскәүҙә сыҡҡан төрлө йыйынтыҡтарҙа, республика гәзиттәре һәм журналдарында баҫыла[1][6]. Коллегалары менән йыш ҡына Башҡортостандың ҡалаларына һәм райондарына ижади командировкаларға сығып, үҙ әҫәрҙәре өсөн яңы темалар һәм геройҙар эҙләгән[4].

Анатолий Ерошиндың йомғаҡлау китабы булып Башҡортостан китап нәшриәте тарафынан 1970 йылда сығарылған һәм 1998 йылда ҡабат баҫылған «В тот огневой июль» повесть һәм хикәйәләр йыйынтығы тора[1][2]. Йыйынтыҡтың повесть һәм хикәйәләре Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында разведчиктарҙың батырлыҡтарына арналған; йыйынтыҡ автобиографик характерға эйә[4][2]. 2015 йылда «Бельские просторы» журналында вафатынан һуң уның «Синие глаза», «Письмо», «Ташкентский изюм» һәм «Когда на ёлке гремят каски» хәрби хикәйәләре баҫылып сыға[7].

Башҡортостандың Советтар Союзы Геройҙарына арналған биш томлыҡ «Славные сыны Башкирии» баҫмаһын әҙерләүҙә ҡатнаша: беренсе һәм артабанғы китаптар С. Сәйетов менән авторҙашлыҡта сыға[1][2][8].

Библиографияһы

Билдәле китаптары:

  • Ерошин А. Е. Второе рождение. — Уфа: Башкнигоиздат, 1963. — 132 с.
  • Ерошин А. Е. Крутые виражи. — Уфа: Башкнигоиздат, 1965. — 132 с.
  • Ерошин А. Е. Солдатская слава: очерки о полных кавалерах ордена Славы. — Уфа: Башкнигоиздат, 1967. — 198 с.
  • Ерошин А. Е. Крутые виражи: очерки о спортсменах. — Москва: Издательство ДОСААФ, 1968. — 61 с.
  • Ерошин А. Е. Не ради славы: очерки о полных кавалерах ордена Славы. — Москва: Издательство ДОСААФ, 1969. — 128 с.
  • Ерошин А. Е. В тот огневой июль: повести и рассказы. — Уфа: Башкнигоиздат, 1970. — 160 с.
  • Ерошин А. Е. В тот огневой июль: повести и рассказы. — Уфа: Башкнигоиздат, 1998. — 160 с.

Йәмәғәт эшмәкәрлеге

СССР Журналистар союзы һәм СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы булараҡ, Башҡортостан Яҙыусылар союзында оҙаҡ йылдар хәрби-патриотик тематика буйынса эште етәкләгән[4]. Башҡортостандың спорт журналистикаһын үҫтереүгә ҙур өлөш индергән: уның очерктары сериялары төрлө республика баҫмаларында баҫылған һәм республиканың алдынғы спортсыларына арналған «Крутые виражи» йыйынтығының нигеҙенә ятҡан[6].

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары

  • Ҡыҙыл Байраҡ ордены (54-се армияның Хәрби советының 1944 йылдың 12 апрелендәге № 32/н бойороғо)[5];
  • Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1956 йылдың 30 декабре)[5];
  • II дәрәжә Ватан һуғышы ордены (Волхов фронты Хәрби советының 1943 йылдың 29 мартындағы № 11/на бойороғо)[5];
  • Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1940 йылдың 20 марты)[5];
  • Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1951 йылдың 19 ноябре)[5];
  • «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1941 йылдың 20 декабре)[5];
  • «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы (1946 йылдың 5 ноябре)[5];
  • «Ленинградты обороналаған өсөн» миҙалы (1942 йылдың 22 декабре)[5];
  • «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы (1945 йылдың 9 майы)[5].

Хәтер

  • Анатолий Ерошиндың шәхси фонды Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө федераль тикшеренеү үҙәгенең Фәнни архивында һаҡлана (Ф. 42); фондта яҙыусының ҡулъяҙмалары, Советтар Союзы Геройҙарының төп фотоһүрәттәре, ветерандарҙың хәтирәләре һәм яҙыусы-фронтовиктарҙың ҡулъяҙмаларына рецензиялар бар[4];
  • 2025 йылда «Бельские просторы» журналы Еңеүҙең 80 йыллығына Анатолий Ерошинға бағышланған баҫма сығара, журнал архивынан уның хәрби хикәйәләре һайланмаһын баҫтыра[7].

Ғаиләһе

  • Ҡатыны — Г. С. Ерошина, 1974 йылда иренең шәхси архивын СССР Фәндәр академияһы Башҡортостан филиалының Фәнни архивына тапшыра[4].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Ерошин Анатолий Емельянович. Башкирская энциклопедия. Академия наук Республики Башкортостан (10 октябрь 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 17 август 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Сайфуллин Ш. С. Ерошин Анатолий Емельянович (1917—1970). Литературная карта Башкортостана. Национальная библиотека имени Ахмет-Заки Валиди Республики Башкортостан. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 17 август 2026.
  3. ↑ Гимназия № 3. Башкирская энциклопедия. Академия наук Республики Башкортостан (18 октябрь 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 17 август 2026.
  4. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Гиниатуллина Л. Ценность личного фонда писателя. Ватандаш (5 сентябрь 2023). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 17 август 2026.
  5. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Ерошин Анатолий Емельянович. Документы участника войны. Память народа. Министерство обороны Российской Федерации. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 17 август 2026.
  6. ↑ 1 2 3 Балобанов М. В ногу со спортом! Республика Башкортостан (3 июль 2014). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 17 август 2026.
  7. ↑ 1 2 Анатолий Ерошин. Свет скорой победы. Бельские просторы (24 октябрь 2025). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 17 август 2026.
  8. ↑ Ко дню Победы в Великой Отечественной войне. Библиотека Уфимского федерального исследовательского центра РАН. Академия наук Республики Башкортостан. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 17 август 2026.

Әҙәбиәт

  • Гайнуллин М. Ф., Хусаинов Г. Б. Писатели Советской Башкирии. Биобиблиографический справочник / оформление А. Королевского. — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1977. — 416 с.
  • Ғәйнуллин М. Ф., Хөсәйенов Ғ. Б. Совет Башҡортостаны яҙыусылары. Биобиблиографик белешмә (баш.) / Тулыландырылған, төҙәтелгән икенсе баҫма. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1988. — 400 с.
  • Писатели земли башкирской. Справочник / составители Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с.

Һылтанмалар

Категориялар