Булатов Хоҙат Сәлимйән улы
Хоҙат Сәлимйән улы Булатов (рус. Худат Салимьянович Була́тов; 1906 йылдың 15 сентябре йәки 1906 йылдың 10 июне, Себенле ауылы, Өфө губернаһы — 1982 йылдың 2 ғинуары йәки 1982 йылдың 12 ғинуары, Себенле ауылы, Башҡорт АССР-ы) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 16‑сы гвардия Чернигов кавалерия дивизияһы 58-се гвардия кавалерия полкының танкыға ҡаршы орудие командиры, гвардия сержанты. Советтар Союзы Геройы (1944[3]).
Биографияһы
Булатов Хоҙат Сәлимйән улы 1906 йылдың 15 сентябрендә Өфө губернаһы Бəлəбəй өйəҙенең (хәҙер Башҡортостан Республикаһы Әлшәй районының) Себенле ауылында тыуа. Ауылда башланғыс белем ала, ауыл хужалығында эшләй, һуғышҡа китер алдынан колхозда ферма мөдире була.
Ҡыҙыл Армияға 1941 йылдың июнендә Әлшәй районы хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла.
1942 йылдың майынан Брянск, Көньяҡ‑Көнбайыш, Ялан, Үҙəк, Белоруссия, 2‑се һəм 1‑се Белоруссия фронттарында хеҙмəт итə.
1943 йылда ВКП(б) сафына инә һәм шул уҡ йылда Тыуған илебеҙҙең иң юғары наградаһына лайыҡ булырлыҡ батырлыҡ күрһәтә.
Һуғышты гвардия өлкән сержанты булып тамамлай. Демобилизациянан һуң (1945) тыуған ауылы Себенлегә әйләнеп ҡайта, БАССР‑ҙың Эске эштәр министрлығы органдарында хеҙмəт итə, артабан Əлшəй районының «Мир» колхозында балыҡсылар бригадаһы бригадиры, колхозда янғын һүндереүсе булып эшлəй.
1982 йылдың 2 ғинуарында Себенле ауылында вафат була, шул уҡ ауылда ерләнгән.
Батырлығы
Үҙәк фронттың 61-й армияһы 7-се гвардия кавалерия корпусы 16‑сы гвардия Чернигов кавалерия дивизияһы 58‑се гвардия кавалерия полкының танкыға ҡаршы орудие командиры сержант Булатов 1943 йылдың 27 сентябрендә Белорус ССР‑ы Нивки ауылы янында Днепрҙы аша сыҡҡанда һəм 29 сентябрендә Галки ауылы өсөн һуғыштарҙа күрһəткəн батырлығы өсөн Советтар Союзы Геройы исеменә лайыҡ була. Награда 1944 йылдың 9 февралендә бирелә[4].
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары
- Советтар Союзы Геройы (1944);
- Ленин ордены (09.02.1944);
- «Алтын Йондоҙ» миҙалы[5];
- Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1943);
- «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1942);
- «Хәрби ҡаҙаныштары өсөн» миҙалы (15.12.1942)[6].
Хәтер
- Әлшәй районының Себенле һәм Раевка ауылдарында урамдарға Советтар Союзы Геройы Хоҙат Булатов исеме бирелгән, уға һәйкәлдәр ҡуйылған.
- 112-се башҡорт кавалерия дивизияһының 78 Советтар Союзы Геройы исеме менән бер рәттән Хоҙат Булатовтың да исеме Башҡортостан Республикаһының Милли музейында һәм 112-се башҡорт кавалерия дивизияһы музейында ҡуйылған мемориаль таҡтаташтарға алтын хәрефтәр менән яҙылған.
Иҫкәрмәләр
- ↑ Поименный список захоронения
- ↑ Булатов Худат Салимьянович, 10.06.1906. Документы участника войны.
- ↑ Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза офицерскому и сержантскому составу артиллерии Красной Армии» от 9 февраля 1944 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1944. — 24 февраля (№ 11 (271)). — С. 1
- ↑ Указ «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында
- ↑ Бүләкләү ҡағыҙы «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында
- ↑ Бойороҡ «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында
Һылтанмалар
- «Башҡортостан» төбәк интерактив энциклопедик порталы. Булатов Хоҙат Сәлимйән улы (баш.) (Тикшерелеү көнө: 26 март 2026).
- Международный патриотический интернет-проект «Герои страны». Булатов Худат Салимьянович (рус.) (Тикшерелеү көнө: 26 март 2026).
- Федеральное государственное бюджетное учреждение культуры «Центральный музей Великой Отечественной войны 1941—1945 гг.» Музей Победы. Булатов Худат Салимьянович (рус.) (Тикшерелеү көнө: 26 март 2026).
- Проект Министерства обороны Российской Федерации «Память народа». Булатов Худат Салимьянович (рус.) (Тикшерелеү көнө: 26 март 2026).
- Приволжского федерального округа «Герои Отечества». Булатов Худат Салимьянович (рус.) (Тикшерелеү көнө: 26 март 2026).
- Республиканский музей боевой славы. Булатов Худат Салимьянович (рус.) (Тикшерелеү көнө: 26 март 2026).