Кузнецов Лев Владимирович

Лев Владимирович Кузнецов (рус. Лев Владимирович Кузнецов; 1923 йылдың 5 марты, Ләнкәран, Ленкоранский уезд[d], Әзербайжан Совет Социалистик Республикаһы, СССР1992 йылдың 13 авгусы, Өфө) — совет скульпторы, башлыса монументаль сәнғәт өлкәһендә эшләгән. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған рәссамы (1976), Салауат Юлаев исемендәге Башҡорт АССР-ы Республика премияһы лауреаты (1978)[1]. Өфөлә 1975 йылдың 29 апрелендә асылған Октябрь революцияһы һәм Граждандар һуғышы ҡаһармандарына һәйкәл авторы[2].

Биографияһы

Л. В. Кузнецов 1923 йылдың 5 мартында Ленкоранда тыуған. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан[1].

1963 йылда Илья Репин исемендәге Рәсем сәнғәте, скульптура һәм архитектура институтын Ленинградта тамамлаған. Институтты тамамлағандан һуң Өфөлә эшләй: Өфө сәнғәт училищеһында уҡыта, һуңынан Башҡорт ижади-етештереү комбинаты рәссамы була[1].

1966 йылдан Рәссамдар союзы ағзаһы[1]. 1992 йылдың 13 авгусында Өфөлә вафат булған[1].

Ижады

Л. В. Кузнецов башлыса монументаль сәнғәт өлкәһендә эшләгән. Уның ижадының төп темаларына 1917 йылғы революция, Граждандар һуғышы һәм Бөйөк Ватан һуғышы ҡараған[1].

Уның станок скульптуралары иҫәбенә тонировкаланған гипстан эшләнгән «На привале» һәм «Конница», шулай уҡ эзбизташтан эшләнгән «Гюльназира» инә; өс әҫәр ҙә 1964 йыл менән даталана. 1967 йылда кварцтан «Уралочка» скульптураһын ижад иткән[1].

1967 йылда Пермдә «Красный башкир» әҫәре күрһәтелгән. 1978 йылда Башҡорт АССР-ының Бүздәк районы Бүздәк ҡасабаһында «Комсомольцам 20-х годов» һәйкәле эшләнгән[1].

Өфөләге һәйкәл

Л. В. Кузнецовтың төп монументаль әҫәре Өфөләге Октябрь революцияһы һәм Граждандар һуғышы ҡаһармандарына һәйкәл булған. Ул 1975 йылдың 29 апрелендә 50 йыл Октябрь, Минһажев һәм 8 Март урамдары киҫешкән урындағы скверҙа асылған[2].

undefined

Һәйкәлдең скульпторы Л. В. Кузнецов булған; архитекторы — А. В. Семёнов, инженер-конструкторы — А. И. Коткин[2]. Һәйкәл өҫтөндә эш туғыҙ йыл дауам иткән, ә монумент Ленинградтағы «Монумент-скульптура» заводының етештереү ҡеүәттәрендә әҙерләнгән[2].

Гранит постаментта дүрт бронза фигура урынлашҡан: винтовкалы эшсе, крәҫтиән-атлы, ҡыҙылармеец һәм яраланған яугир. Өс төп фигура композицияның яраланған ҡатнашыусыһын үҙ тәндәре менән ҡаплап тора[2]. Постамент менән бергә һәйкәлдең бейеклеге 12 м, скульптура фигураларының бейеклеге — 9 м, бронза өлөштәренең ауырлығы — 95 т[2].

«Культура.РФ» порталы һәйкәлде Л. В. Кузнецовтың иң билдәле әҫәре тип баһалай[3].

Күргәҙмәләре

Л. В. Кузнецов 1964 йылдан алып күргәҙмәләрҙә ҡатнашҡан[1]. Мәкәлә текстында Өфөлә 1964, 1969, 1971, 1974 һәм 1977 йылдарҙа үткән республика күргәҙмәләре, Пермдә 1967 йылда, Силәбелә 1969 йылда һәм Өфөлә 1974 йылда ойошторолған «Социалистик Урал» төбәк күргәҙмәләре, шулай уҡ 1971 йылда Мәскәүҙә РСФСР автономиялы республикалары рәссамдарының әҫәрҙәре күргәҙмәһе телгә алына. Был мәғлүмәттәрҙе мәҡәләнең тотороҡло версияһына индерер алдынан бойондороҡһоҙ сығанаҡтар менән раҫлау талап ителә.

Наградалары

  • Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған рәссамы (1976)[1].
  • Салауат Юлаев исемендәге Башҡорт АССР-ы Республика премияһы лауреаты (1978)[1].

Иҫкәрмәләр

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Лебедева А. В. Кузнецов Лев Владимирович. Башкирская энциклопедия. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 17 август 2026.
  2. 1 2 3 4 5 6 Памятник героям Октябрьской революции и Гражданской войны. Музей истории города Уфы. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 17 август 2026.
  3. Памятник героям Октябрьской революции и гражданской войны. Культура.РФ. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 17 август 2026.

Әҙәбиәт

  • Фенина Э. П. Художники Советской Башкирии: справочник. — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1979.
  • История Уфы: сборник статей. — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1976.