Ғәйнуллин Миҙхәт Фазлый улы
Миҙхәт Фазлый улы Ғәйнуллин (рус. Гайнуллин, Мидхат Фазлыевич; 1925 йылдың 13 ноябре, Бәләбәй кантоны, Башҡорт АССР-ы — 2001 йылдың 15 апреле, Өфө, Башҡортостан Республикаhы, Рәсәй) — партия, юғары мәктәп һәм йәмәғәт эшмәкәре, ғалим һәм яҙыусы. 1961—2001 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1989 йылға тиклем — уҡыу-уҡытыу эштәре буйынса проректор, 1992 йылға тиклем — журналистика кафедраһы мөдире. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1948 йылдан КПСС, 1956 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Филология фәндәре докторы (1975), профессор (1976). Башҡорт АССР-ының (1977) һәм РСФСР-ҙың (1985) атҡаҙанған фән эшмәкәре. I дәрәжә Ватан һуғышы (1985), «Почёт Билдәһе» (1981) һәм III дәрәжә Дан (1945) ордендары кавалеры.
Биографияһы
- Ғәйнуллин Миҙхәт Фазлый улы 1925 йылдың 13 ноябрендә Башҡорт АССР-ының Бәләбәй кантоны [1] Бәләкәй Өстүбә ауылында тыуа.
- Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша.
- 1951 йылда К. А. Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институтын тамамлай.
- 1954 йылдан алып Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты хеҙмәткәре.
- 1957 йылдан Башҡорт АССР-ы Яҙыусылар союзы идараһының яуаплы секретары.
- 1958 йылдан башлап КПСС-тың Башҡортостан өлкә комитетының бүлек мөдире.
- 1961—2001 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университетында эшләй: 1989 йылға тиклем проректор, 1992 йылға тиклем журналистика кафедраһы мөдире.
- 2001 йылдың 15 апрелендә Өфөлә вафат була.
Ғилми эшмәкәрлеге
Ғәйнуллин Миҙхәт Фазлый улының фәнни эшмәкәрлеге башҡорт драматургияһы һәм театр сәнғәте үҫеше тарихына арналған. Публицистика жанрында эшләй. Профессор Ғайса Хөсәйенов менән авторҙашлыҡта «Башҡорт совет яҙыусылары» (1967), «Писатели советской Башкирии» (1969) биобиблиографик белешмәләре, «Башҡорт драматургияһы антологияһы» йыйынтығы (1984), «Драматургия С. Мифтахова») («С. Мифтахов драматургияһы»)(1959), «Ысынбарлыҡ, Конфликт. Характер»(1974) һәм «Башҡорт драматургияһының үҫеү юлдары» (1985) монографиялары авторы булараҡ, М. Ф. Ғәйнуллин — башҡорт әҙәбиәте ғилемен үҫтереүгә ҙур өлөш индергән ғалим. Ул шулай уҡ юғары уҡыу йорттары һәм мәктәптәр өсөн башҡорт әҙәбиәте дәреслектәре автор-төҙөүселәренең береһе. 60-тан ашыу фәнни хеҙмәт авторы.
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары
- Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1977);
- РСФСР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1985);
- I дәрәжә Ватан һуғышы ордены (06.04.1985)[2];
- «Почёт Билдәһе» ордены (1981);
- III дәрәжә Дан ордены (22.06.1945)[3].
Хеҙмәттәре
- С. Мифтахов драматургияһы. — Өфө, 1959.
- Башҡорт совет яҙыусылары. — Өфө, 1967.
- Писатели Советской Башкирии. — Уфа, 1969.
- Ысынбарлыҡ. Конфликт. Характер. — Өфө, 1974.
- Башҡорт драматургияһының үҫеү юлдары. — Өфө, 1985.
Хәтер
2010 йылда Өфөлә яҙыусы йәшәгән йортта мемориаль таҡтаташ асыла.
Иҫкәрмәләр
- ↑ Хәҙерге Башҡортостан Республикаһы, Бүздәк районы
- ↑ Бүләкләнеүсенең учёт карточкаһынан мәғлүмәт «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында
- ↑ Наградные документы «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында
Сығанаҡтар
- Гайнуллин М. Ф., Хусаинов Г. Б. Писатели Советской Башкирии. Биобиблиографический справочник / Оформление А. Королевского. — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1977. — 416 стр. (рус.)
- Ғәйнуллин М. Ф., Хөсәйенов Ғ. Б. Совет Башҡортостаны яҙыусылары. Биобиблиографик белешмә. Тулыландырылған, төҙәтелгән икенсе баҫма. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1988. — 400 бит.
- Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с. (рус.)
- Ғәйнуллин Миҙхәт Фазлый улы // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.