Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Могилёв

Могилёв (рус. Могилёв, бел. Магілёў, пол. Mohylew, лит. Mogiliavas) — Беларусия ҡалаһы, Могилёв өлкәһенең административ үҙәге. Могилёв өлкәһенең мәҙәниәт һәм иҡтисад үҙәге. Ҡалала Химволокно, Лифтмаш, Строммаш һәм башҡа ойошмалар урынлашҡан.

Халыҡ һаны — 300 мең тирәһе кеше. Ҡалала 40 мәктәп, 4 лицей, 3 университет (Машиналар төҙөү, Технология, Педагогия) бар.

Тарихы

1812 йылғы һуғыш

undefined
undefined

1812 йылдың 12 июнендә 600 меңлек Наполеон ғәскәре Рәсәйгә баҫып инә. Өс тапҡыр артыҡ һанлы дошмандан урыҫ ғәскәре сигенә башлай. 11 июлдә, Могилёвтан 12 км көньяҡ-көнбайыштараҡ, Салтановка һәм Фатово ауылдары араһында, генерал-лейтенант Николай Раевский етәкселегендәге 7-се пехота корпусы Луи Даву етәкләгән француз ғәскәренә ҡаршы Салтановка янындағы һуғышты башлай. Рәсәй империяһы армияһы (1812 йыл) 2-се Көнбайыш армияһының күпселек көсөн Днепр йылғаһы аша йөҙөп сығыуын француздарҙан ситкә йүнәлдереү өсөн, урыҫ ғәскәрҙәре француздар менән ҡапма-ҡаршы һуғыш башларға мәжбүр булалар.

Беренсе бөтә донъя һуғышы

Беренсе бөтә донъя һуғышы ваҡытында (август 1915 — ноябрь 1917) Юғары башкомандующий ставкаһы урынлашҡан ҡалала Рәсәй императоры Николай II йәшәгән.

Икенсе бөтә донъя һуғышы

Смоленск бәрелеше (1941)

Бөйөк Ватан һуғышы хроникаһы/1941 йылдың 26 июле. 35-се һуғыш көнө, 26 июлдә совет ғәскәрҙәре Могилёвты ҡалдыра (ҡарағыҙ «Могилёвты һаҡлау»).

Билдәле шәхестәре

Иҫтәлекле урындары

  • Ленин урамы, Европаның 18-се быуат стиленда төҙөлгән.
  • Театр, 19-сы быуатта төҙөлгән.

Туғандаш ҡалалары

  1. Шымкент, Ҡаҙағстан
  2. Виллербан, Франция
  3. Пенза, Рәсәй
  4. Тула, Рәсәй
  5. Киреч, Украина
  6. Бардейов, Словакия
  7. Габрово, Болгария
  8. Клайпеда, Литва
  9. Влоцлавек, Польша
  10. Айзенах, Германия
  11. Крагуевац, Сербия
  12. Звенигород, Рәсәй
  13. Сумғәйет, Әзербайжан
  14. Николаев, Украина
  15. Тәбриз, Иран
  16. Тубыл, Рәсәй

Халҡы

1840[34] 1897[35] 1959[36] 1970[37] 1979[38] 1989[39] 2009[40]
23 103 43 119 121 712 202 314 290 361 359 188 358 279

Милли состав (2009): беларустар — 87,4 %, урыҫтар — 7,3 %, украиндар — 1,1 %.[41]

Географияһы

Климаты

Ҡала климаты
Күрһәткес Ғин Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек
Абсолют максимум, °C {{{Янв_а_макс}}} 12,9 19,8 29,1 32,0 33,0 36,3 36,8 30,6 25,5 14,5 10,9
Абсолют минимум, °C {{{Янв_а_мин}}} −34,7 −35 −17,7 −4,4 −0,7 3,0 0,9 −4,8 −14,8 −23,5 −33,4

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ Страница председателя
  2. ↑ https://goridcentr.csgpb.by/pobratimy/virtualnaya-ekskursiya/bardejov-slovatskaya-respublika/
  3. ↑ https://www.bardejov.sk/bardejov/partnerske-mesta
  4. ↑ https://www.klaipeda.lt/en/municipality/foreign-relations/305
  5. ↑ https://goridcentr.csgpb.by/pobratimy/virtualnaya-ekskursiya/villerban-frantsiya/
  6. ↑ https://goridcentr.csgpb.by/pobratimy/virtualnaya-ekskursiya/gabrovo-bolgariya/
  7. ↑ https://gabrovo.bg/bg/page/1292
  8. ↑ https://goridcentr.csgpb.by/pobratimy/virtualnaya-ekskursiya/ajzenah-germaniya/
  9. ↑ https://www.eisenach.de/rathaus/partnerstaedte/mogilew/
  10. ↑ https://goridcentr.csgpb.by/pobratimy/virtualnaya-ekskursiya/kraguevats-serbiya/
  11. ↑ https://goridcentr.csgpb.by/pobratimy/virtualnaya-ekskursiya/zvenigorod-rossijskaya-federatsiya/
  12. ↑ http://www.bryansk032.ru/?j=171&m=180
  13. ↑ http://www.admkrsk.ru/sites/eng/rel/Pages/Mogilev.aspx
  14. ↑ http://documents.penza-gorod.ru/doc2-354.html
  15. ↑ https://goridcentr.csgpb.by/pobratimy/virtualnaya-ekskursiya/penza-rossijskaya-federatsiya/
  16. ↑ http://wb.nanjing.gov.cn/njszfwsbgs/201810/t20181023_616096.html
  17. ↑ https://goridcentr.csgpb.by/pobratimy/virtualnaya-ekskursiya/nankin-kitajskaya-narodnaya-respublika/
  18. ↑ https://mogilev-region.gov.by/news/kitayskiy_chzhenchzhou_stal_16-m_gorodom-pobratimom_mogileva
  19. ↑ https://goridcentr.csgpb.by/pobratimy/virtualnaya-ekskursiya/chzhenchzhou-kitaj/
  20. ↑ https://goridcentr.csgpb.by/pobratimy/virtualnaya-ekskursiya/lyutershtadt-vittenberg-germaniya/
  21. ↑ https://www.wittenberg.de/leben/stadtportrait/partnerstaedte.html
  22. ↑ https://goridcentr.csgpb.by/pobratimy/virtualnaya-ekskursiya/tula-rossijskaya-federatsiya/
  23. ↑ https://goridcentr.csgpb.by/pobratimy/virtualnaya-ekskursiya/tebriz-islamskaya-respublika-iran/
  24. ↑ https://goridcentr.csgpb.by/pobratimy/virtualnaya-ekskursiya/sumgajyt-azerbajdzhanskaya-respublika/
  25. ↑ https://goridcentr.csgpb.by/pobratimy/virtualnaya-ekskursiya/sokolinaya-gora/
  26. ↑ https://goridcentr.csgpb.by/pobratimy/virtualnaya-ekskursiya/omsk-rossiya/
  27. ↑ https://admomsk.ru/web/en/city/international/foreign#mogilev
  28. ↑ https://goridcentr.csgpb.by/pobratimy/virtualnaya-ekskursiya/kerch/
  29. ↑ https://goridcentr.csgpb.by/pobratimy/virtualnaya-ekskursiya/chansha-kitaj/
  30. ↑ https://goridcentr.csgpb.by/pobratimy/virtualnaya-ekskursiya/bursa-turetskaya-respublika/
  31. ↑ Численность населения на 1 января 2023 г. и среднегодовая численность населения за 2022 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа (урыҫ) — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2023.
  32. ↑ Башҡорт энциклопедияһы — Зайцев Александр Николаевич
  33. ↑ Зайцев Александр Николаевич. Сайт УГАТУ «Годы и Люди»(недоступная ссылка) (рус.) (Тикшерелеү көнө: 4 март 2021)
  34. ↑ Статистические таблицы о состоянии городов Российской империи, 1840
  35. ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=793
  36. ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr59_reg2.php
  37. ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr70_reg2.php
  38. ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr79_reg2.php
  39. ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php
  40. ↑ https://web.archive.org/web/20100918181854/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-7.pdf
  41. ↑ https://archive.is/20120523225241/belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/itogi1.php

Категориялар